Uw zoekacties: Gereformeerde Kerk, Werkendam, (1767)1837-2005
x0408 Gereformeerde Kerk, Werkendam, (1767)1837-2005 ( Streekarchief Langstraat Heusden Altena )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

0408 Gereformeerde Kerk, Werkendam, (1767)1837-2005 ( Streekarchief Langstraat Heusden Altena )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Beschrijving van het archief
HISTORISCHE CONTEXT VAN DE GEREFORMEERDE KERK IN NEDERLAND
Tijdens de Reformatie in de zestiende eeuw splitste zich een groot aantal gelovigen af van de Rooms-Katholieke Kerk. De zo ontstane Nederduits-Gereformeerde Kerken organiseerden in 1618 de Synode van Dordrecht, waar de Dordtse Kerkorde werd aangenomen die nog steeds de basis vormt van het kerkrecht in veel gereformeerde kerken. Bij de Vrede van Munster in 1648 werd het Nederduits-Gereformeerde geloof de staatskerk van de Republiek en was het de enige godsdienst die in het openbaar mocht worden beleden.
Door Koning Willem I werd in 1816 een reglement opgelegd aan de Gereformeerde Kerk waarmee de afspraken van 1618 kwamen te vervallen. Dit was het begin van de Nederlands Hervormde Kerk, een volkskerk die velerlei opvattingen en uitingen van het geloof tolereerde. Deze kerkregering was een breuk met de oude, gereformeerde bestuursvorm en geloofsbelijdenis. Dit was tot ongenoegen van de orthodox-gereformeerden die zich dan ook in 1834 afscheidden van de Hervormde Kerk, waarna een Gereformeerde Gemeente ontstond die leefde naar haar eigen belijdenisvoorschriften. In 1886 vond opnieuw een afsplitsing plaats (Doleantie). Het samengaan van afgescheidenen en dolerenden mondde in 1892 uit in de oprichting van de Gereformeerde Kerk. Daarna kenden de protestanten nog vele kerkscheuringen en vooral binnen de gereformeerde gezindten kwam het tot allerlei opsplitsingen. Uit de tegenbeweging na de Tweede Wereldoorlog ontstond in 2004 de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) uit een samengaan van gereformeerden, hervormden en luthersen.
GESCHIEDENIS VAN DE ARCHIEFVORMER
In 1835 waren er in Werkendam al wel een aantal afgescheiden personen, maar er was nog geen sprake van een zelfstandige kerkelijke gemeente. De Gereformeerde Kerk van Werkendam hanteert als institutiedatum 27 maart 1837, omdat toen de Drie Formulieren van Enigheid (theologische geschriften die als de belijdenis van de toenmalige Gereformeerde Kerk werden aanvaard) werden ondertekend door A. Potters en C. van der Stelt, ouderlingen, en C. den Bakker, diaken, destijds ambtsdragers der gemeente Jesu Christi (in 1836 werd de Christelijke Afgescheidene Gereformeerde Gemeente Jesu Christu geïnstitueerd) te Werkendam.
In 1837 was de Gereformeerde Kerk van Werkendam een Christelijk Afgescheiden Gemeente, sinds 1869 een Christelijk Gereformeerde Gemeente en sinds 1892 een Gereformeerde Kerk A (afgescheiden). Vanaf 1920 had ook een belangrijk deel van de Gereformeerde Kerk B (dolerenden) zich aangesloten bij het kerkverband van de Gereformeerde Gemeente.
Tussen 1837 en 1859 werd er als 'kerk' een schuur met huis gebruikt aan de Sleeuwijksedijk genaamd 'Naboths Wijnberg'. Vanaf 1859 tot aan 1912 was er sprake van een eerste, houten, kerk aan de Hoogstraat / Binnenhaven en van 1913 tot 1945 een tweede, stenen, kerk aan Hoogstraat / Binnenhaven. Op 22 april 1945 werd deze kerk opgeblazen. Daarna volgde er een interim-periode, waarin eerst kerkruimte werd gedeeld en daarna gebruik werd gemaakt van een noodkerk. In 1956 werd vervolgens de nieuwe Maranathakerk betrokken die nu nog in gebruik is.
De Gereformeerde Kerk van Werkendam valt onder de particuliere synode Noord-Brabant en Limburg, classis Almkerk.
Lijst van predikanten, meerdere predikanten in een periode mogelijk.
S. Los 1848 - 1856
W. van Leeuwen 1858 - 1863
W. Wijenberg 1866 - 1887
J. van Haeringen 1887 - 1895
A. Brink 1896 - 1900
N. Kapteyn 1901 - 1906
T. Rispens 1907 - 1911
R. de Jong 1912 - 1915
A. Andree 1918 - 1925
J. Jonker 1926 - 1945
Dr. Ph. Huijser 1947 - 1968
H. Moll 1960 - 1964
l. van Ommen 1965 - 1971
A. Bol 1969 - 1981
G. de Jong 1972 - 1976
N. van den Hout 1979 - 1990
Drs. N. Dekker 1983 - 2004
GESCHIEDENIS VAN DE ARCHIEFVORMER EN ARCHIEFBEHEER
Het archief van de Gereformeerde Kerk van Werkendam werd bewaard in de kerkenraadskamer van het kerkgebouw. Het archief vertoonde aanzienlijke leemten, de acta van de kerkenraad over de periode 1837 - 1875 ontbreken en uit de negentiende eeuw is verder weinig bewaard gebleven.
In 2005 werd het kerkarchief door de scriba van de kerk, de heer M. Cok, overgedragen aan het Streekarchief Land van Heusden en Altena. Bij de overdracht was er sprake van enige ordening, op basis van een inventarisatie uit 1982, gemaakt door de toenmalige archiefbeheerder van de kerk. Het archief en de gedeponeerde archieven beslaan de periode 1837 - 2003, een deel ervan is dus van recente datum. Mede vanwege een ingrijpende verbouwing aan het kerkgebouw is destijds in overleg besloten om ook dit recente deel van het archief over te dragen. Dit geheel volgens de richtlijnen van de Generale Synode, waarin is bepaald dat mindere vergaderingen hun archief overdragen aan een archiefbewaarplaats die geschikt is voor blijvende bewaring van archiefbescheiden. Op 13 december 2005 is het archief overgedragen aan het Streekarchief Land van Heusden en Altena, inventarisatie van het archief heeft plaatsgevonden in de periode 2008 - 2011.
Archiefvorming
Geschiedenis van de archiefvormer
Inhoud en structuur van het archief
Toegangscontrole
Verantwoording van de bewerking
Aanwijzingen voor de gebruiker
Openbaarheidsbeperkingen
Citeerinstructie
Beschrijving van de series en archiefbestanddelen
A. Archief van de Kerkenraad
B. Archief van de Diaconie
D. Gedeponeerde archieven
E. Documentatie
Kenmerken
Datering:
(1767)1837-2005
Titel:
Gereformeerde Kerk, Werkendam
Beschrijving:
Inventaris van het archief van de Gereformeerde Kerk van Werkendam
Archieftitel:
Gereformeerde Kerk, Werkendam
Auteur inventaris:
Streekarchief Langstraat Heusden Altena, Heusden
Auteur:
Streekarchief Langstraat Heusden Altena, Heusden
Omvang:
6,00 m
Raadplegen:
Dit archief bevindt zich in een extern depot. Neem contact op met de studiezaal voor inzage van stukken uit dit archief. Klik hier
Geografische namen:
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS