Uw zoekacties: Gemeente Hardinxveld, 1283 - 1956
x648 Gemeente Hardinxveld, 1283 - 1956 ( Regionaal Archief Dordrecht )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

648 Gemeente Hardinxveld, 1283 - 1956 ( Regionaal Archief Dordrecht )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Aanwijzingen voor de gebruiker
Openbaarheidsbeperkingen
Beperkingen aan het gebruik
Andere toegangen
Aanvraaginstructie
Citeerinstructie
Inleiding
1. Geschiedenis van de gemeente * 
1.1. De Alblasserwaard in vroege tijden
1.2. De hoge heerlijkheid Hardinxveld
Hardinxveld is een van de oudste dorpen van de Alblasserwaard waar al in 1105 een pastoor, dus ook een kerk, was. Deze kerk zal gestaan hebben op de Boven-Hardinxveldse Buurt.
Hardinxveld was sinds 1282-na erkenning door Floris V- een zogenaamde hoge heerlijkheid, die het halsrecht (rechtspraak, waarbij de doodstraf kon worden uitgesproken) had. De heerlijkheid was eigendom van de heren van Brederode, die in de buurt een huis bezaten dat als voorganger kan worden gezien van het latere kasteel De Giessenburg. In 1399 verleende Albrecht van Beieren Hardinxveld een belangrijke tolvrijheid voor de handel en scheepvaart. In 1412 waren de kosten van het aan de heerlijkheid verbonden dijkonderhoud zo hoog geworden dat de toenmalige eigenaar Walraven van Brederode ze niet meer kon betalen. De enige mogelijkheid om dan van het eigendom af te komen was 'de spade in de dijk steken'. Oorspronkelijk gebeurde dit door op het moment dat de dijkgraaf en de (hoog)heemraden ter schouwing van de dijk langskwamen, barrevoets en gekleed in een hemd een spade in de dijk te steken. In de praktijk kwam het er op neer dat men alle bezittingen verloor en tevens werd verbannen.
648 Gemeente Hardinxveld, 1283 - 1956
Inleiding
1. Geschiedenis van de gemeente1
1.2. De hoge heerlijkheid Hardinxveld
Hardinxveld is een van de oudste dorpen van de Alblasserwaard waar al in 1105 een pastoor, dus ook een kerk, was. Deze kerk zal gestaan hebben op de Boven-Hardinxveldse Buurt.
Hardinxveld was sinds 1282-na erkenning door Floris V- een zogenaamde hoge heerlijkheid, die het halsrecht (rechtspraak, waarbij de doodstraf kon worden uitgesproken) had. De heerlijkheid was eigendom van de heren van Brederode, die in de buurt een huis bezaten dat als voorganger kan worden gezien van het latere kasteel De Giessenburg. In 1399 verleende Albrecht van Beieren Hardinxveld een belangrijke tolvrijheid voor de handel en scheepvaart. In 1412 waren de kosten van het aan de heerlijkheid verbonden dijkonderhoud zo hoog geworden dat de toenmalige eigenaar Walraven van Brederode ze niet meer kon betalen. De enige mogelijkheid om dan van het eigendom af te komen was 'de spade in de dijk steken'. Oorspronkelijk gebeurde dit door op het moment dat de dijkgraaf en de (hoog)heemraden ter schouwing van de dijk langskwamen, barrevoets en gekleed in een hemd een spade in de dijk te steken. In de praktijk kwam het er op neer dat men alle bezittingen verloor en tevens werd verbannen.
Samen met veel andere plaatsen werd Hardinxveld door de graaf in leen gegeven aan Arent van Gent, die aan zijn eigendommen een aantal voorrechten verstrekte. De rechtszittingen vonden sindsdien op zondag plaats en ze werden de zondag ervoor in de kerk afgekondigd. Zo kon men in de kerk horen wie er nog geld schuldig was aan de tappers. Als de schuld voor dinsdag betaald was, kreeg men geen boete.
In 1454 kwam Hardinxveld aan de schildknaap Bruisten de Jeude, die de heerlijkheid opdroeg aan Philips de Goede ten behoeve van diens zoon, de latere Karel de Stoute. Hierbij werd bepaald dat de stad Gorkum Hardinxveld nooit zou mogen belasten tegen de wil van de inwoners.
Hardinxveld heeft ook geleden onder de verschillende oorlogen. Toen de Spanjaarden in 1572 Gorkum belegerden bouwden ze in Hardinxveld een schans op de dijk. Een jaar later werd de dijk doorgestoken om de Spanjaarden te verdrijven. Het heeft echter zes jaar geduurd alvorens het zover was.
Rond 1605 was het Jan de Jeude die het onderhoud van de dijk niet meer kon betalen en overging tot 'spadesteking'. Er was toen niemand die de heerlijkheid wilde overnemen, zodat de hoogheemraden het aan zich hielden.
In 1625 werd de heerlijkheid in het openbaar verkocht aan de Dordtse schout Pompejus de Roovere. Diens nazaten bezaten de heerlijkheid tot in de 18e eeuw. De Franse Tijd is over het algemeen vrij rustig verlopen. Alleen aan het einde ervan had Hardinxveld te lijden van het beleg van Gorkum. Voorts valt nog te vermelden dat er vóór 1572 een latijnse school was. Hardinxveld had ook een graanmolen die stond op de plaats waar zich thans het raadhuis van de gemeente Hardinxveld-Giessendam bevindt.
1.3. De rivier de Merwede
1.4. Middelen van vervoer
1.5. Kerkelijke historie
1.6. Groei en ontwikkeling
2. Organisatie van de gemeente Hardinxveld
3. Geschiedenis van het archief
4. Verantwoording van de inventarisatie
5. Aanwijzingen voor het gebruik van de inventaris
6. Slotopmerking
7. Literatuur
8. Illustraties
Kenmerken
Datering:
1283 - 1980
Auteur:
G.J. Bink (1998)
Omvang:
74 m'
Titel inventaris:
Gemeente Hardinxveld, 1283 - 1956
Licentie:
Categorie:
Archiefvormer(s)::
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS