Uw zoekacties: Verzamelde stukken van de oud-katholieke kerk in Nederland
x88 Verzamelde stukken van de oud-katholieke kerk in Nederland ( Het Utrechts Archief )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

88 Verzamelde stukken van de oud-katholieke kerk in Nederland ( Het Utrechts Archief )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inleiding
Achtergrond: de opstand in de Nederlanden
88 Verzamelde stukken van de oud-katholieke kerk in Nederland
Inleiding
Achtergrond: de opstand in de Nederlanden
Organisatie: Het Utrechts Archief
De opstand in de Nederlanden tegen de landsheer, koning Filips II, die in 1568 uitbrak, heeft op tweeërlei gebied een grote omwenteling teweeg gebracht. Op het bestuurlijk-politieke vlak resulteerde de oorlog in de onafhankelijkheid van de Noordelijke Nederlanden. In 1581 werd bij het plakkaat van Verlatinge de landsheer afgezworen en een zelfstandige Republiek der Verenigde Provinciën gegrondvest. In 1648 werd bij de Vrede van Munster de jonge staat als zelfstandige mogendheid erkend.
De opstand maakte ook een einde aan de leidende rol van het katholicisme in de Noordelijke Nederlanden. Eeuwen lang was zij de officiële en enig toegestane godsdienst geweest. In het begin van de 16e eeuw kreeg zij echter te maken met snel opkomende protestantse geloofsrichtingen. Meer en meer werd het katholicisme in het defensief gedrongen. Het tegenoffensief van de Contrareformatie, dat omstreeks het midden van de 16e eeuw werd ingezet, kwam in de Nederlanden te laat op gang om het tij nog ten goede te kunnen keren. de uitvoering van een groots opgezet plan voor een nieuwe en efficiëntere indeling van de oude bisdommen in de Nederlanden liep ernstige vertraging op door tegenwerking van oude, machtige en behoudzuchtige kerkelijke instellingen als de Utrechtse kapittels. Ook de opzet om het intellectuele en zedelijke peil van de geestelijkheid op te vijzelen leverde niet direct het gewenste resultaat op. Na 1572 werd geleidelijk in de door de opstandelingen veroverde steden en gebieden het katholicisme verboden en vervangen door het calvinisme, ondanks de in satisfacties neergelegde garanties van godsdienstvrijheid.
In de stad Utrecht, van oudsher het religieuze centrum in de Noordelijke Nederlanden, viel het doek in juni 1580. de uitoefening van de katholieke eredienst werd verboden en de kort daarop gehouden uitvaart in de dom van Frederik Schenk van Toutenburg, de eerste en laatste aartsbisschop van Utrecht, was voor lange tijd de laatste publieke uiting van de Roomse religie in de stad. Ondanks de verwijdering van het eerste plan betekende dit niet, dat het met het katholicisme nu ineens definitief gedaan was. Gewoontegetrouw nam het domkapittel het bestuur van het diocees sede vacante op zich en stelde domdeken Jan van Bruhesen als kapitulair vikaris aan. Deze benoeming had in de praktijk echter niet veel om het lijf, daar Bruhesen, in maart 1580 uit Utrecht verbannen, de wijk had genomen naar Keulen. Bruhesen, die tot aan zijn dood in 1600 het ambt van kapitulair vikaris heeft waargenomen, benoemde in 1583 de uit Delft afkomstige Sasbout Vosmeer tot vikaris-generaal. Met Sasbout Vosmeer begint een nieuw hoofdstuk in de Nederlandse kerkgeschiedenis.
De verzamelingen van de apostolische vikarissen
De verzamelingen van van der Steen en van Heussen
De verzamelingen gedurende de 18e-19e eeuw
Contacten tussen het rijk en de Oud-katholieke kerk
Inventarisatie
Bewerkingsgeschiedenis
Bijlagen
1. Concordantie van J.Bruggeman, Inventaris van de archieven bij het Metropolitaan Kapittel van Utrecht van de Roomsch Katholieke kerk der Oud Bisschoppelijke Clerezie, 's-Gravenhage 1928 [1929]
N.B. Tevens van het hernummerde exemplaar met invoeging van de nummers uit het Supplement op inventaris van de archieven bij het Metropolitaan Kapittel van Utrecht van de Roomsch Katholieke kerk der Oud Bisschoppelijke Clerezie, onuitgegeven manuscript, 's-Gravenhage 1944, naar deze inventaris
thumbnail
2. Concordantie van deze inventaris op J.Bruggeman, Inventaris van de archieven bij het Metropolitaan Kapittel van Utrecht van de Roomsch Katholieke kerk der Oud Bisschoppelijke Clerezie, 's-Gravenhage 1928 [1929]
N.B. Tevens op het hernummerde exemplaar met invoeging van de nummers uit het Supplement op inventaris van de archieven bij het Metropolitaan Kapittel van Utrecht van de Roomsch Katholieke kerk der Oud Bisschoppelijke Clerezie, onuitgegeven manuscript, 's-Gravenhage 1944, en S.W.A. Drossaers, De archieven van de Delftsche Statenkloosters, 's-Gravenhage 1916. De laatste inventaris is opgenomen, omdat daarin een aantal bescheiden zijn beschreven, die naderhand weer teruggekeerd zijn naar het O.B.C.-archief.
thumbnail
3. Beknopte concordantie op J.Bruggeman, Inventaris van de archieven bij het Metropolitaan Kapittel van Utrecht van de Roomsch Katholieke kerk der Oud Bisschoppelijke Clerezie, 's-Gravenhage 1928 [1929]
N.B. Tevens op het hernummerde exemplaar met invoeging van de nummers uit het Supplement op inventaris van de archieven bij het Metropolitaan Kapittel van Utrecht van de Roomsch Katholieke kerk der Oud Bisschoppelijke Clerezie, onuitgegeven manuscript, 's-Gravenhage 1944, naar J.R. Persman, Archieven van het Bisdom Haarlem van de Oud-Katholiek Kerk (1514) 1561-1967 (1981), Haarlem 1985.
thumbnail
4. Overzicht van stukken die niet tot bruikleen van de Oud-katholieke kerk behoren maar eigendom zijn van het Rijk
5. Aangehaalde bronnenedities
6. Glossarium van archivistische termen
thumbnail
Kenmerken
Datering:
1384-1699
Toegangstitel:
Inventaris van archivalia, verzameld door apostolische vikarissen van de hollandse zending en katholiek gebleven kanunniken van de geseculariseerde kapittels, gedeponeerd bij het vikariaat van Utrecht 1384-1699
Auteur:
F.H.A. Rikhof
Datering toegang:
1993
Datering bewerking:
2013
Openbaarheid:
Volledig openbaar
Rechtstitel:
Opneming in beheer van een particulier, niet in eigendom verkregen
Omvang:
3,26 m zuurvrije dozen
Rubrieken:
Categorie:
Archiefvormer(s)::
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS