Krijgsgevangenen Tweede Wereldoorlog ( NIMH / Nederlands Instituut voor Militaire Historie )

In de Tweede Wereldoorlog nam de bezetter op verschillende momenten militairen krijgsgevangen. Dit gebeurde na de capitulatie in mei 1940 – zij werden in juni weer vrijgelaten - maar ook in mei 1942 (beroepsofficieren, cadetten en adelborsten) en in mei 1943 (ten behoeve van de arbeidsinzet).

 

Inhoud van de database

De database [i]Krijgsgevangenen Tweede Wereldoorlog[/i] bevat de namen van ruim 22.000 krijgsgevangen genomen Nederlandse militairen. 
 
Per krijgsgevangene zijn gegevens samengevoegd uit door de Duitsers opgestelde transportlijsten - die jarenlang de basis zijn geweest voor de namendatabase van Krijgsgevangen.nl, waarvan de data is verzameld door militair-historicus E. van der Most - en uit de nog beschikbare krijgsgevangenendossiers die worden beheerd bij het Nationaal Archief.
 
In sommige gevallen is er wel een dossier, maar zijn er geen gegevens van de transportlijsten beschikbaar, soms komen militairen wel voor op een transportlijst, maar zijn de dossiers verloren gegaan (vooral bij Marinepersoneel). Meestal waren beide bronnen voorhanden. Dat wil echter niet zeggen dat de gegevens overeenstemmen. 
 
Men dient zich te realiseren dat bijna alle bronnen onder grote tijdsdruk tot stand zijn gekomen. Bovendien waren de Duitsers lang niet altijd goed vertrouwd met de Nederlandse namen en terminologie (en soms werden namen en eenheden ook gewoon verduitst). Ook hebben de Nederlanders soms getracht hun administratie te saboteren door het opgeven van foute gegevens. Daardoor bevatten de originele bronnen erg veel fouten in de schijfwijze van namen, rangen en eenheden. Voor zover mogelijk zijn de namen van de betrokken krijgsgevangen, hun geboortedatum- en plaats gecontroleerd aan de hand van bevolkingsregisters, geboorteakten en dergelijke, en waar nodig verbeterd, zodat nu op de juiste namen gezocht kan worden.

 

Achtergrond krijgsgevangenendossiers.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hield het Duitse leger voor administratieve doeleinden een persoonlijk dossier bij van Nederlandse militairen in krijgsgevangenschap. Een deel van deze administratie is na de Tweede Wereldoorlog in Nederland terechtgekomen. De dossiers zijn in maart 2023 door het semi-statisch archief van het Ministerie van Defensie overgedragen aan het Nationaal Archief. Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) heeft de dossiers voor de overdracht gedigitaliseerd en biedt deze alleen digitaal aan in deze database. 

 

Wat is er beschikbaar? 

Omdat maar een deel van de administratie in Nederland is terechtgekomen is van maar een klein deel van de krijgsgevangenen een dossier aanwezig. Het merendeel van de kaarten betreft militairen die gedurende de meidagen van 1940 krijgsgevangen zijn gemaakt of militairen die in het voorjaar van 1943 in krijgsgevangenschap geraakten. De groep officieren uit 1942 ontbreekt in het bestand nagenoeg geheel. Het kan dus zijn dat er geen dossier aanwezig is van de persoon die u zoekt.

 

Voor meer informatie, bijvoorbeeld een toelichting op de soorten stukken die u in de dossiers kunt aantreffen, meer achtergrondinformatie en interessante bronnen kunt u terecht op https://proxy.archieven.nl/0/42FF6248866861BAE06302C91F0A6DEA

Door leestekens in uw zoekopdracht te gebruiken, zoekt u specifieker of juist breder:

  • Gebruik een vraagteken (?) om één letter te vervangen.
  • Gebruik een sterretje (*) om meer letters te vervangen.
  • Gebruik een dollarteken ($) voor uw zoekterm voor resultaten die op elkaar lijken.
  • Gebruik een minteken (-) om zoektermen uit te sluiten.
  • Gebruik een Dubbele aanhalingstekens (" ") aan het begin en einde van uw zoektermen om naar de exacte combinatie van woorden te zoeken.

Voorbeelden van het gebruik van deze leestekens en meer zoektips vindt u hier.

beacon