Uw zoekacties: Generale Prins Willempolder, 1571-1941
x3556 Generale Prins Willempolder, 1571-1941 ( Zeeuws Archief )

Hulp bij uw onderzoek.
De informatie in deze website is zeer divers en bedoeld voor mensen met een belangstelling voor historisch of genealogisch onderzoek.
Wij trachten de informatie zo eenvoudig mogelijk te houden, maar beseffen ook dat de aard van de informatie soms wel enige studie of historische inzicht vereist.

Zoeken en bladeren

  • Bladeren
    De meest eenvoudige manier van werken is het zoeken te starten zonder zoekterm. U kunt dan bladeren door alle aanwezige toegangen.
  • Eenvoudig zoeken
    Wilt u een specifieker resultaat dan adviseren wij u te starten met één zoekterm. Het resultaat dat u krijgt voldoet aan de zoekterm. U kunt het resultaat verder verkleinen door meerdere zoektermen op te geven.
  • Uitgebreid zoeken
    Kiest u voor uitgebreid zoeken dan kunt u afhankelijk van de situatie meerdere zoekvelden invullen, waarna het resultaat zal voldoen aan de specifieke zoekactie. In iedere veld kunnen meerdere zoektermen worden ingevuld.
  • Zoektermen combineren
    Zoektermen worden gecombineerd De zoekfunctie voegt automatisch "en" toe tussen de verschillende zoekmogelijkheden die worden gebruikt. Zo kunnen 'zoeken met alle woorden' en 'zoeken met één van de woorden' worden gecombineerd.
  • Booleaanse operatoren
    Normaal worden meerdere zoektermen altijd gecombineerd met AND. U kunt bij het zoeken in een zoekveld ook gebruik maken van de Booleaanse operatoren: NOT en OR. De zoekacties met NOT beperken het zoekresultaat, terwijl OR veel meer resultaten oplevert.
    OR wordt vooral geadviseerd bij een bekende variatie op de schrijfwijze, bijvoorbeeld:
    - Den Haag OR ’s-Gravenhage
    - Vereeniging OR Vereniging
  • Woordcombinatie
    Wilt u zoeken met een woordcombinatie in een vaste volgorde (bijv. Vereniging tot behoud van natuurmonumenten), zet deze woorden dan "tussen aanhalingstekens".

Verfijnen
In de meeste gevallen zal naast het zoekresultaat een mogelijkheid tot verfijnen worden aangeboden. Verfijnen kan bijvoorbeeld op materiaalsoort, maar in andere gevallen op plaats en straat. Dit is afhankelijk van het archiefmateriaal dat geselecteerd is.

Sorteren
De resultaten staan gesorteerd in een standaard sortering. Dit kan per toegang verschillend zijn. In de meeste gevallen kan voor een andere sortering worden gekozen.

Digitaliseren op verzoek
Zie http://www.zeeuwsarchief.nl/over-ons/tarieven

3556 Generale Prins Willempolder, 1571-1941 ( Zeeuws Archief )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
De Generale Prins Willempolder heeft een oppervlakte van circa 3255 hectare en behoort tot de afwateringsgebieden Nummer Een en Cadzand. De polder dankt zijn naam aan stadhouder Willem II. Met ingang van 1 januari 1942 werd de polder opgenomen in het Waterschap Het Vrije van Sluis en maakte daarin deel uit van het district Oostburg.
Het geheel bestaat uit herdijkingen na inundaties aan het eind van de zestiende eeuw, als gevolg van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). De polder bestaat uit een eerste en tweede gedeelte. Het eerste gedeelte kwam in 1650 tot stand (totaal 1050 hectare) en omvatte de voormalige polders:
- Cathalijnepolder
- Dierkensteenpolder (het zuidelijke gedeelte is ook wel bekend als de Bakkerspolder)
- Oude Passageulepolder (noord)
- Vrije Polder (noord)
- Vijfhonderd-in-Beoosten-Eede (volgens Van der Aa werd deze polder toen al niet meer afzonderlijk genoemd, hij vermoedde dat het een aanhangsel van de Dierkensteenpolder was).
Het tweede gedeelte van de polder werd bedijkt in 1650/1651. Door de inpoldering van het tweede gedeelte ontstond door de afdamming van de Brugsche Vaart de Nieuweveld- en Sint Philipspolder. In de nieuwe polder werd het nieuwe Schoondijke gevestigd. In het tweede gedeelte werden de voormalige polders Oude- en Nieuwe IJve ingedijkt.
Op 13 maart 1654 werden beide delen gecombineerd tot één watering onder één directie. Na de combinatie tot een watering is de directie van de polder voortdurend in handen geblevenvan een college van dijkgraaf, gezworenen en hoofddirecteuren. Zolang de twee delen van de polder nog niet waren gecombineerd, vergaderden de twee besturen in hun directie- of zogenaamde 'heerenhuis', dat speciaal voor dit doel werd gebouwd. Volgens J. de Hullu moeten deze directiehuizen zeer eenvoudig van opzet zijn geweest (inv.nr 455, p. 3-15).
Tot de Generale Prins Willempolder worden ook de Brugse Dijklanden gerekend, die waren gelegen tussen het eerste en het tweede gedeelte van de Generale Prins Willempolder. Door de bedijking van de Mauritspolder in 1614 en van de Oranjepolder in 1618 werd de verbinding van de Brugsche Vaart naar de Westerschelde aan de Oostzijde afgesloten. Dientengevolge verlandde de toen doodlopende Brugsche Vaart. Aan deze verlanding kwam een einde toen men 1652 een gedeelte van de Brugsche Vaart bij Oostburg afsloot met de zogenaamde 'Groote Dam'. Men noemde deze ingepolderde strook land 'de Brugsche dijklanden'. Het oostelijk deel kreeg de naam Sint Philipspolder en het westelijk deel werd de Nieuweveldpolder, beiden genoemd naar voormalige versterkingen, de redoute Sint Philip en het forte Nijevelt.
Volgens van der Aa in 1847 worden de Brugsche-Dijklanden verdeeld in drie gedeelten:
1. de eigenlijke Brugsche dijklanden: dit zijn de landen die de stad Brugge in 1502 kocht om een vaart van het Zwin maar de ondergevloeide polders en de Schelde te graven (het Groote Gat) en waarvan Brugge jarenlang de schorren verpachtte.
2. het verdronken land Elmare ten Oosten van het fort Kaas-en-Brood.
3. de Boerenpolder, ten zuiden van Elmare.
Naast de gewone bepalingen ten aanzien van de vrijstelling van belastingen bevatte deze ook nog een bepaling dat de geoctryeerden een vaart moesten maken van vier roeden wijd, lopend van de hoek van de Oranjepolder tot in het Coxysche Gat. Aanleg en onderhoud van de Vaart zou voor rekening komen van de geoctryeerden en deze werden ook verplicht twee sassen aan de Vaart aan te brengen.Op 23 maart 1651 werd bij wijze van ampliatie de verandering aangebracht dat de vaart vijf roeden breed moest worden (inv.nr 512).
In de archiefstukken komt herhaaldelijk de naam Gaternisse (Gathernesse, Gasterne) voor, een voormalig ambacht dat zich uitstrekte over het grondgebied van de Henricuspolder, de beide delen van de Prins Willemspolder, de Oranjepolder, de Mauritspolder, de Zachariaspolder en een deel van de Hoofdplaatpolder. In de tiende eeuw werd er al gesproken over 'villa Isendic, in pago Gasterna, super fluvium Beverna'. De pagus Gasterna ging ten onder in de zware vloed van 1180. De naam kwam in gebruik voor een hoge heerlijkheid in bezit van een kerk en kasteel. Het kasteel lag vermoedelijk niet ver van Sasput. De heerlijkheid omvatte de noordwestelijke gedeelten van Generale Prins Willempolder tweede gedeelte en van de Oranjepolder en een gedeelte van de zuidgronden van de Hoofdplaatpolder. In 1377 inundeerde de heerlijkheid om in 1497 voor een gedeelte te worden herdijkt. De nieuwe bedijking had echter zwaar te verduren van het steeds overvloeiende water. De ingelanden voelden zich in 1539 genoodzaakt bij keizer Karel V te verzoeken om subsidie voor het onderhoud van de dijken (eventueel opgebracht door andere polders). In 1570 bezweek de polder onder de steeds aanhoudende druk van het water. Een gedeelte werd in 1617 (Oranjepolder), 1651 (Prins Willempolder), 1778 (de Hoofdplaatpolder) herdijkt.
Inventaris
Kenmerken
Andere namen:
Polder Generale Prins Willem
Regio:
West Zeeuws-Vlaanderen
Toegankelijk:
Inventaris
Openbaarheid:
Geen beperkingen
Inzage:
Waterschap Scheldestromen, kantoor Terneuzen (op afspraak)
Jaar bewerking:
2003
Titel publicatie:
M.J. Louisse, ‘Inventaris van het archief van de Generale Prins Willempolder, 1571-1941’, in: ‘[Gebundelde inventarissen van de archieven van de polders en waterschappen van het voormalige Waterschap Het Vrije van Sluis 1518-1977]’ (Terneuzen : Waterschap Zeeuws-Vlaanderen, 2005)
Collectie:
Waterschap Scheldestromen
Let op:
Dit archief is niet ter inzage bij het Zeeuws Archief maar bij Waterschap Scheldestromen, kantoor Terneuzen (op afspraak).
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS