Uw zoekacties: Oud-Wolphaartsdijkpolder, 1604-1959
x3153 Oud-Wolphaartsdijkpolder, 1604-1959 ( Zeeuws Archief )

Hulp bij uw onderzoek.
De informatie in deze website is zeer divers en bedoeld voor mensen met een belangstelling voor historisch of genealogisch onderzoek.
Wij trachten de informatie zo eenvoudig mogelijk te houden, maar beseffen ook dat de aard van de informatie soms wel enige studie of historische inzicht vereist.

Zoeken en bladeren

  • Bladeren
    De meest eenvoudige manier van werken is het zoeken te starten zonder zoekterm. U kunt dan bladeren door alle aanwezige toegangen.
  • Eenvoudig zoeken
    Wilt u een specifieker resultaat dan adviseren wij u te starten met één zoekterm. Het resultaat dat u krijgt voldoet aan de zoekterm. U kunt het resultaat verder verkleinen door meerdere zoektermen op te geven.
  • Uitgebreid zoeken
    Kiest u voor uitgebreid zoeken dan kunt u afhankelijk van de situatie meerdere zoekvelden invullen, waarna het resultaat zal voldoen aan de specifieke zoekactie. In iedere veld kunnen meerdere zoektermen worden ingevuld.
  • Zoektermen combineren
    Zoektermen worden gecombineerd De zoekfunctie voegt automatisch "en" toe tussen de verschillende zoekmogelijkheden die worden gebruikt. Zo kunnen 'zoeken met alle woorden' en 'zoeken met één van de woorden' worden gecombineerd.
  • Booleaanse operatoren
    Normaal worden meerdere zoektermen altijd gecombineerd met AND. U kunt bij het zoeken in een zoekveld ook gebruik maken van de Booleaanse operatoren: NOT en OR. De zoekacties met NOT beperken het zoekresultaat, terwijl OR veel meer resultaten oplevert.
    OR wordt vooral geadviseerd bij een bekende variatie op de schrijfwijze, bijvoorbeeld:
    - Den Haag OR ’s-Gravenhage
    - Vereeniging OR Vereniging
  • Woordcombinatie
    Wilt u zoeken met een woordcombinatie in een vaste volgorde (bijv. Vereniging tot behoud van natuurmonumenten), zet deze woorden dan "tussen aanhalingstekens".

Verfijnen
In de meeste gevallen zal naast het zoekresultaat een mogelijkheid tot verfijnen worden aangeboden. Verfijnen kan bijvoorbeeld op materiaalsoort, maar in andere gevallen op plaats en straat. Dit is afhankelijk van het archiefmateriaal dat geselecteerd is.

Sorteren
De resultaten staan gesorteerd in een standaard sortering. Dit kan per toegang verschillend zijn. In de meeste gevallen kan voor een andere sortering worden gekozen.

Digitaliseren op verzoek
Zie http://www.zeeuwsarchief.nl/over-ons/tarieven

3153 Oud-Wolphaartsdijkpolder, 1604-1959 ( Zeeuws Archief )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
Het waterschap Oud-Wolphaartsdijk, bestaande uit de polders Oosterland 386 ha, Zuiderland 140 ha, Fredericus 6 ha en Oud-Sabbinge 128 ha, is groot 661 ha met een belastbare oppervlakte van 626.2288 ha dijkerslanden en 126767 ha vronen.
Het eiland Wolphaartsdijk werd in ca. 850 reeds bewoond. Het werd vermoedelijk bedijkt door een Wolfaert, waaraan het eiland zijn naam ontleend zou hebben. In de 13de eeuw was het eiland tamelijk groot en bestond uit drie ambachten, n.l. Sabbinge, Oostkerke en Westkerke. In de nu volgende eeuwen verloor het echter aanzienlijke stukken grond. In 1334 ging een groot deel van het eiland verloren. Het overgebleven gedeelte van het Sabbingerambacht vormt sedertdien een afzonderlijke polder, Oud-Sabbinge, ook wel het Oudeland genoemd. Op 5 januari 1359 verkregen Jan van Sabbinge en zijn neven vergunning tot herdijking van "den polre Wolphaertsdijc", toen het Zuiderland genoemd. Weinig jaren later op 15 april 1370 gaf hertog Albrecht aan Willeman Rengerszn. van Cats, rentmeester-generaal van Beooster- en kort daarna ook van Bewester-Scholde, het verdronken ambacht Oostkerke met het daarbij behorende Hongersdijk ter bedijking uit. Een gedeelte hiervan werd bedijkt en de Oosterlandpolder genoemd. In 1429 werd ook het overige gedeelte beverst, welke polder de naam kreeg van Hongersdijk. Deze polder ging echter op 14 januari 1551 weer verloren. Ook de polders Hardebolleke, die waarschijnlijk ten noorden van de Oosterlandpolder tegen de inlage in het nnw van de polder gelegen moet hebben, Zichuyt en Beroeken werden bedijkt. De juiste ligging en het jaar van bedijking en wanneer deze polders weer verloren zijn gegaan, is niet bekend. De Fredericuspolder, waarschijnlijk een doelloos geworden spuikom ten tijde van de indijking van de Heerenpolder in 1649, is mogelijk genoemd naar Frederik van Watervliet, één van de ambachtsgerechtigden van Wolphaartsdijk.
Door de vele stormvloeden in de 16de eeuw en de oorlog met Spanje verkeerde het eiland in een slechte toestand. In 1577 stonden de Staten van Zeeland een heffing over het gehele gewest toe ter ondersteuning van Wolphaartsdijk en in 1587 kon Wolphaartsdijk de helft van de opbrengst van de gemene middelen gebruiken voor het onderhoud van de dijken.
In 1577 werden de nog overgebleven polders Oud-Sabbinge, Oosterland en Zuiderland onder één bestuur gebracht met de naam Oud-Wolphaartsdijk. Sedertdien is door aanlanding en inpolderingen de toestand beter geworden, ofschoon de Zuidvliet zorgen baarden. In 1700 en 1711 werden inlaagdijken aan de nnw- en nno zijde van de Oosterlandpolder gelegd. In verband met mogelijke grondbraken was men het in 1793 niet eens over de plaats van de toen te bouwen suatiesluis in de noordelijke dijk van de Oosterlandpolder.
In 1953 inundeerde tengevolge van de stormvloed het waterschap. De polders Oud-Sabbinge, Zuiderland en Fredericus liepen onder water, doordat de coupures in de binnendijken niet gesloten waren. De uitwateringssluis bleef echter onbeschadigd en op 24 februari was het waterschap drooggevallen.
De suatie van het waterschap vond plaats door de sluis in de Fredericuspolder, die het water in de haven aan de Garnalenkreek loosde. In verband met de bedijking van de Heerenpolder in 1649, werd de suatie verlegd naar de zuidelijke dijk van de Oost-Nieuwlandpolder aan het Wolphaartsdijksegat. Deze uitwatering voldeed echter spoedig niet meer en op 10 mei 1679 sloten de ambachtsheren en ingelanden van Oud-Wolphaartsdijk, de Oost-Nieuwland- en Heerenpolder een suatieovereenkomst om het oppervlaktewater via de sluis in de noordoosthoek van de Heerenpolder te lozen, die toen vernieuwd werd. Ook deze sluis verlandde en in 1763 moest men hier een nieuwe sluis bouwen, terwijl in 1767 nog een grote spuikom werd aangelegd. In 1793 bleek dat deze sluis geheel verland was en besloot men tot de bouw van een nieuwe sluis in de noordelijke dijk van de Oosterlandpolder, bij het veer op Kortgene, die in 1795 gereed kwam. Sedert 1846/1847 sueerde ook de toen bedijkte De Perponcherpolder door de sluis aan de Oosterlandpolder. Bij het Koninklijk Besluit van 1 september 1882 nr. 15 werd het waterschap voor de uitwatering door de Sluis aan den Oosterlandpolder ingesteld, die het waterschap Oud-Wolphaartsdijk en de polders Heeren, Oost-Nieuwland en De Perponcher omvatte.
Zie voor de geschiedenis van de kade en haven de inleiding van de inventaris van het waterschap voor de uitwatering door de Sluis aan den Oosterlandpolder.
In 1874 werd er door het bestuur beweerd dat er geen oud-archief was, doch dit werd in 1920 wel aangetroffen. Van het administratiekantoor J.Q.C. Lenshoek in Kloetinge werden stukken uit de 18 en 19 eeuw ten geschenke ontvangen o.a. enige overlopers.
Veel stukken uit de 18de en 19de eeuw betreffen zowel het waterschap als de polders Heeren, Oost-Nieuwland, Westerland, Westkerke, Oud-Sabbinge en het waterschap voor de uitwatering door de Sluis aan den Oosterlandpolder, doordat de administratie van deze waterschappen en polders door één persoon werd gevoerd, wat in de stukken zijn neerslag heeft gehad.
Het waterschap werd in verband met de polderconcentratie op Zuid-Beveland opgeheven en opgenomen in het per 1 januari 1959 nieuw gevormde waterschap De brede watering van Zuid-Beveland. Het archief loopt echter nog verder, doordat het dagelijks bestuur in 1959 de lopende zaken afhandelde.
1. Literatuur
Inventaris
1. Bestuur in het algemeen
3. Financiële zaken
4. Verpachtingen
6. Diversen
Kaartenlijst
Kenmerken
Eiland:
Zuid-Beveland
Opheffing:
31-12-1958, opgegaan in Waterschap De Brede Watering van Zuid-Beveland (toegang 3100)
Toegankelijk:
Inventaris
Openbaarheid:
Geen beperkingen
Inzage:
Studiezaal, in origineel
Jaar bewerking:
1968
Titel publicatie:
J.P.B. Zuurdeeg, Inventaris van het archief van het waterschap Oud-Wolphaartsdijk 1604-1959 ([Goes] 1968)
Collectie:
Waterschap Scheldestromen
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS