Uw zoekacties: Schoutambt Hardenberg, rechterlijk archief
x0055.2.1 Schoutambt Hardenberg, rechterlijk archief ( Historisch Centrum Overijssel (HCO) )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiƫrarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiƫrarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

0055.2.1 Schoutambt Hardenberg, rechterlijk archief ( Historisch Centrum Overijssel (HCO) )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
INLEIDING
Het eerste vindt men een richter van het schoutambt Hardenberg genoemd in het Formulier van ontbieding ter klaring der richters van Salland, Twente en Vollenhove en van enige priesters door bisschop Floris van Wevelikhoven (c.1385) * 
Nadat hij gedurende ongeveer anderhalve eeuw uit het gezicht verdwenen is geweest ziet men hem weer optreden en wel in een gerechtelijke handeling op 11 Juni 1533 *  in de persoon van Bruyn Blanckvordt, een naam die men ook dikwijls aantreft in de registers van 1542-1570, de oudste van het archief. * 
Deze twee delen van de registers van vrijwillige zaken vormen in zoverre een uitzondering, dat zij tot de vroegste registers behoren, die van de rechterlijke archieven der schoutambten op het Rijksarchief in Overijssel aanwezig zijn *  Over het algemeen vangen deze registers pas aan in de 17e eeuw.
Na genoemde delen beginnen in 1650 de registers, - ingedeeld op de door het Landrecht van 1630 voorgeschreven wijze (zie Algemene inleiding op de rechterlijke archieven der schoutambten van Overijssel.)-geregeld te lopen. Aanvankelijk zijn, zoals uit de betreffende inv. no's blijkt, vrijwillige en contentieuze zaken nog in de delen samengevoegd, maar reeds spoedig, nl. na 1693, is de splitsing volledig doorgevoerd.
Tijdens de ambtsperiode van de scholtus Molckenboer ( 1692-1726) heerst een grote verwarring in de administratie, hetgeen blijkt o.a. uit het grote aantal losse stukken, zijnde minuten van akten, die zich bij de delen bevinden, maar welke niet in de registers zijn afgeschreven. De losse stukken van deze periode zijn uit de delen gelicht en in afzonderlijke omslagen bij elkaar gevoegd en beschreven. Wanneer in 1726 A. Voltelen scholtus wordt begint er een grote verbetering te komen. De akten zijn daarna geregeld ingeschreven. Losse stukken die zich in deze delen bevonden, zijn daarin gelaten, aangezien zij meestal betrekking hebben op de ingeschreven akten.
Gedurende een lange periode nl. van 1750 tot 1795 zijn de akten steeds ondertekend door de verwalter-scholtus, terwijl men van een scholtus niets bemerkt. Pas in 1795 verschijnt deze weer, echter eerst nog als "provisionele" scholtus.
Als gewezen scholtus van Hardenberg maakt 1 Juli 1811 J.G. Pruim een inventaris op van alle toen aanwezige archiefstukken van het voormalige schoutambt Hardenberg en draagt deze de 7e Augustus 1811 over aan de griffier van de rechtbank te Deventer.
Behalve de in genoemde inventaris vermelde, bevinden zich in het archief van dit schoutambt ook nog verschillende archiefstukken deels aangekocht in 1869 op de auctie Heerkens te Zwolle, deels afkomstig uit de collectie Riemsdijk (Aanwinsten 1904, 1934, 1940 en 1947), zoals dit bij de desbetreffende inv. no's is aangegeven.
Het gebied van het schoutambt Hardenberg was gelijk aan dat van het wereldlijk kerspel en bestond uit dertien marken waarvan sommige gevormd worden door enkele buurschappen. Een afzonderlijk schoutambt Gramsbergen heeft bestaan van 1795 tot 1803. *  Dat dit stadje ook vroeger reeds een zelfstandig rechtsgebied was geweest blijkt uit verschillende akten van de oudste rechterlijke registers van het schoutambt Hardenberg. Tijdens de Republiek echter had het steeds behoord tot genoemd schoutambt. het gehele archief bestaat uit slechts drie delen.
INVENTARIS
A Vrijwillige zaken
B Contentieuze zaken
D Aanhangsel
Concordans
Kenmerken
Datering:
1542-1811
Omvang archiefblok:
3 m m.
Toegang:
Vroom, E., Inventaris van het rechterlijk archief van het schoutambt Hardenberg, 1542-1811 (4,5 m).
Openbaarheid:
Het archief is openbaar.
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS