Uw zoekacties: Archief van de commissie tot ontwikkeling en ontspanning der...
x3247 Archief van de commissie tot ontwikkeling en ontspanning der gemobiliseerde troepen te Zaltbommel, 1914 - 1919 ( Regionaal Archief Rivierenland )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiƫrarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiƫrarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

3247 Archief van de commissie tot ontwikkeling en ontspanning der gemobiliseerde troepen te Zaltbommel, 1914 - 1919 ( Regionaal Archief Rivierenland )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
De oologsdreiging in Europa deed de Nederlandse regering in augustus 1914 besluiten tot een mobilisatie van zijn troepen. In Zaltbommel werden ook soldaten gelegerd, onder andere pontonniers uit Dordrecht die een verbinding over de Waal moesten realiseren. De regering had ook zorg voor het welbevinden van de militairen. Op initiatief van de vrijzinnig-democratische onderwijsspecialist dr. D. Bos werd een Centrale Commissie voor Ontwikkeling en Ontspanning der Gemobiliseerde Troepen opgericht. Men was ervan overtuigd dat 'lediggang, onvermijdelijke verveling, drijft tot minder gewenste feiten, dat de lange doelloze avonden zelfs de besten onder de troepen zullen neerdrukken, muizenissen in het brein, ontevredenheid in het hart zullen veroorzaken'.1) De commissie kreeg steun van verschillende ministeries. Middels een brief van 22 september lichtte de minister van Binnenlandse Zaken gemeenten in over de oprichting van de centrale commissie en provinciale commissies. Hij verzocht tot de oprichting van plaatselijke commissies. Het gemeentebestuur van Zaltbommel wendde zich tot de commandant van de pontonniers met de vraag of er behoefte was aan cursussen en ontspanning voor de militairen. Het antwoord was positief waarna in Zaltbommel een plaatselijke commissie werd opgericht onder voorzitterschap van ds. F.S. Knipscheer. Landelijk is de centrale commissie in 1915 overgenomen door de militairen. De leiding is voortaan in handen van generaal-majoor P. Kleijnhens als hoofd van het Bureau voor Ontwikkeling en Ontspanning als onderdeel van het Algemeen Hoofdkwartier.
In de oorlogstijd verzorgde de commissie met wisselend succes verschillende cursussen, in de lokalen van de Rijks Hogere Burger School aan de Steenweg, en ontspanningsavonden. Met de demobilisatie na de oorlog kwam er een einde aan de activiteiten van de commissie. De Zaltbommelse commissie had een overschot van 14 gulden en 1 cent, hetwelk ze met toestemming van het landelijk bureau mocht overdragen aan de plaatselijke afdeling van het centraal genootschap voor kinder-, vakantie- en herstellingskolonies.
Het archief is in 2004 door het Maarten van Rossummuseum in bewaring gegeven aan het streekarchief. De omvang van het archief bedraagt 0,12 m. (5 nummers). Aan de openbaarheid zijn geen beperkingen gesteld.
S.E.M. van Doornmalen, februari 2005.
Noten
1. Geciteerd in Kleijngeld, p.87.
Literatuur
A.M.P. Kleijngeld, Gemobiliseerde militairen in Tilburg tijdens de Eerste Wereldoorlog. Tilburg 1983 (Bijdragen tot de geschiedenis van het zuiden van Nederland LVII). In het bijzonder p.87-94.
S.H.A.M. Zoetmulder, Zaltbommel 1914 - 1918, in: Tussen de Voorn en Loevestein XXVIII(1992) nr.77 p.68-81.
Kenmerken
Datering:
1914 - 1919
Plaats:
Zaltbommel
Dekking in tijd:
1914 - 1919
Verversingsgraad:
onregelmatig
Taal:
Nederlands
Omvang in meters:
0,12
Gemeente:
Zaltbommel
Locatie:
Zaltbommel
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS