Uw zoekacties: Archief van het gemeentebestuur van Zaltbommel, 1929 - 1960
x3018 Archief van het gemeentebestuur van Zaltbommel, 1929 - 1960 ( Regionaal Archief Rivierenland )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

3018 Archief van het gemeentebestuur van Zaltbommel, 1929 - 1960 ( Regionaal Archief Rivierenland )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
1. Stadsbestuur 1929 - 1960
2. Winterhulp Nederland
3. Herstelraad
4. Demobilisatiecomite
5. Archief
6. Inventarisatie
7. Openbaarheid
Noten
1. Zie met name: J.C. Schroot, M. van Vliet en N. Wijma, Begrip van de Nederlandse gemeente 4 dln. (Alphen a/d Rijn 1977-1980)(Hand- en Leerboek der bestuurswetenschappen 22). Inmiddels is het eerste deel van een geheel herziene versie verschenen: E. Brederveld, J.C. Schoot en N. Wijma, Begrip van de Nederlandse gemeente 2 dln. (Alphen a/d Rijn, 1990). B. de Goede, Beeld van het Nederlands Bestuursrecht ('s-Gravenhage 1979 3e druk). P.J. Oud, Handboek voor het Nederlands gemeenterecht 3 dln. (Zwolle 1956-1963). J.P. de Brouwer-Koeijers, C. Borman, M.N. Cramwinckel en J.M. Danen (red.), Bestuursvoorschriften voor de gemeenten ('s-Gravenhage, z.j.) (lopende losbladige uitgave VUGA). Voor de ontwikkelingen in het stadsbestuur van 1816 tot 1929 zie: S.E.M. van Doornmalen, Inventaris van het archief van de gemeente Zaltbommel 1816-1928 (Zaltbommel 1989) (Bommelerwaardse Bronnen 5) p.6-8.
2. J. van Alphen en J. van Voorthuizen, De Bommelerwaard 1939-1945 (Zaltbommel 1983) p.5. Tijdens de oorlogsdagen waren er soldaten van de 9e compagnie Luchtdoelmitrailleurs gelegerd.
3. Voor de bevoegdheden volgens de oorlogswet (1899), de werkelijke uitvoering ervan en het verschil tussen 'de staat van oorlog' en 'de staat van beleg' zie: L. de Jong, Het koninkrijk der Nederlanden in de tweede wereldoorlog 13 dln. ('s-Gravenhage 1969-1989, niet wetenschappelijke uitgave) dl.2 p.171-182 en 267-282.
4. Nummer 3018/31.
5. Het aantal Duitsers in de Bommelerwaard was in de eerste jaren gering. De meidagen lijken voor de dorpen in de Waard slechts een kleine onderbreking van de dagelijkse gang van zaken te zijn geweest. Veelal wordt in de Bommelerwaard, en met name in de dorpen aan de Maas, met 'De oorlog' de periode september 1944 - mei 1945 aangeduid, toen de Bommelerwaard in de frontlijn lag.
6. De Jong, a.w., dl.4 1e helft, p.1-158. In de korte periode vanaf de capitulatie tot aan de instelling van het Reichskommissariat stond Nederland onder militair bestuur.
7. J.C.H. Blom, Nederland onder Duitse bezetting 10 mei 1940 - 5 mei 1945, in: Algemene Geschiedenis der Nederlanden 15 dln. (Haarlem 1977-1983) dl.15, p.55-94.
8. Nummer 3018/2446.
9. Nummer 3018/2446.
10. Nummer 3018/357.
11. Verordeningsblad 12 augustus 1941 nr.33, p.637-650, achtste verordening van 11 augustus 1941.
12. De enige keer dat de burgemeester van Zaltbommel behoefte had om 'raad' te vragen van enkele inwoners is waarschijnlijk de spoedvergadering op 19 april 1945 geweest, over te ondernemen stappen om de St. Maartenstoren, die de Duitsers dreigden op te blazen, te behouden. Zie: B. van Dijk, Zaltbommel 1938-1948, authentieke foto's en documenten (z.p. [1984]) Deze bundel is ongepagineerd maar chronologisch van opzet.
13. De Jong, a.w., dl.5 1e helft, p.237-244.
14. In de raad hadden toen zitting: J. Mooring, R. Rutgers, W. van Lookeren-Campagne Wzn., A. van Belkum, D. van Zuidam, H. van Boort Czn., H.J. Burnet, G. van der Leeden, P.J. Donker, H.J. van der Kolk en T. de Ruiter.
15. Nummer 3018/62; de vergaderingen van 3 september, 2 en 16 oktober 1941.
16. Nummer 3018/392, besluit van de secretaris-generaal van binnenlandse zaken d.d. 19 januari 1942.
17. Op 25 oktober 1920 huwde hij te Amsterdam Catharina Francisca Mollé. Het echtpaar kreeg twee kinderen: Hendrina (1925) en Johan Christiaan (1927).
18. Ministerie van Justitie, 's-Gravenhage, Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), dossier J. Boll. Dit dossier is in De Jong, a.w., boek 6 1e dl. p.428 (wetenschappelijke uitgave) geannoteerd als: Doc I-150 A, a-7.
19. De Jong, a.w., dl.6 1e helft, p.409-411.
20. Zijn benoeming tot burgemeester van Zaltbommel dateert van 23 april 1942, men mag veronderstellen dat hij toen geslaagd was. De Leidse Courant van 28 april 1942 (p.6, 1e kol.)
bevat ook een berichtje van zijn slagen. In het dossier over Boll in het CABR bevindt zich echter een oproep gericht aan Boll om op 21 mei 1942 het examen af te leggen. Op dat moment was hij reeds geïnstalleerd als burgemeester van Zaltbommel.
21. Streekarchief Bommelerwaard (SAB), Archief gemeente Kerkwijk 1811-1955, doos 169, justitie.
22. Zie de NB. bij de nummers 3018/20-3018/43 en 3018/50-3018/62.
23. CABR, dossier J. Boll, vonnis 18 maart 1949.
24. Dronkers was op 15 februari 1934 burgemeester van Hedel geworden en in 1940 herbenoemd. Zijn ambtstermijn liep pas in 1946 af. Hij overleed nog tijdens de oorlog op 17 januari 1945. Hedel kende een aanzienlijk aantal inwoners die lid waren van de NSB dan wel symphatiseerde met de partij.
25. Archief gemeente Kerkwijk 1811-1955, persoonsdossier burgemeester H. Dronkers. Bezoekuren voor J. Boll: 's maandags en vrijdags van 14.00-16.00 uur te Kerkwijk en van 16.00-18.00 uur in Hedel.
26. Op 1 januari 1945 werden Duitse stellingen aan de Waal gebombardeerd waarbij verschillende huizen aan de Waalkade en de Molenwal schade leden. In februari heeft de stad gedurende een week onder vuur gelegen met beperkte materiële schade, zie nummer 3046.
27. Nummer 3018/80.
28. Nummer 3018/392.
29. In het noodbestuur hadden blijkens de kaarten van de Politieke Recherche Afdeling (nummers 3177-3178) in ieder geval plaats: J. Boll, J. Braat, J.H. Dirker, G. Smit en P.H. de Vries.
30. Secretaris van Ammerzoden P. Hoynck-van Papendrecht zou na de oorlog verklaren dat Boll, na het onderduiken van burgemeester A. van Erp, nog persoonlijk naar Ammerzoden was gekomen met zijn benoeming, getekend door de Beauftragte in de provincie Gelderland ir. H. Hondius, tot burgemeester van Ammerzoden. Verdere gegevens zijn hierover helaas niet bekend. De secretaris dook onder op 13 september. CABR, dossier J. Boll, procesverbaal ten laste van J. Boll, p.17-18.
31. P.R.A. van Iddekinge, 'Leiderbeginsel in praktijk, provinciaal bestuur van bezet Gelderland september 1944 - mei 1945', in: Bijdragen en Mededelingen Gelre LXXVI (1985) p.147.
32. Over de rol en de positie van Hondius van september 1944 tot mei 1945 zie: Van Iddekinge, 'Leidersbeginsel', p.118-151.
33. De Jong, a.w., dl.10a 1e helft p.263. Uit de dagboekaantekeningen van Boot blijkt dat een broer van J. Boll, Jacq genaamd, juist connecties had met de illegaliteit: 'Blijkbaar is de
broer van Jacq Boll - die zelf aan alle kanten in de illegaliteit zit - mijn opvolger geworden. Als het niet zo droevig was, zou je moeten lachen. Een gereformeerde burgemeester gaat om principiële redenen weg, een ander gereformeerde burgemeester neemt als NSB'er zijn plaats in.', zie: J.J.G. Boot, Burgemeester in bezettingstijd (Apeldoorn, z.j. 2e druk) p.262-263.
34. CABR, dossier J. Boll, in het vonnis van 18 maart 1949 is sprake van het burgemeesterschap van september 1944 tot februari 1945. Een vertrek vanwege de oorlogssituatie lijkt
onwaarschijnlijk omdat de geallieerden de achterhoek pas na de overtocht van de Rijn in de loop van de maanden maart-april bevrijdden.
35. Nummer 3018/392. Dit zou betekenen dat de benoeming tot burgemeester van Ammerzoden in september 1944 zoals secretaris Hoynck-van Papendrecht na de oorlog verklaarde niet rechtmatig, of inmiddels weer ingetrokken was.
36. Nummer 3018/2446.
37. Besluit van 15 mei 1945.
38. Nummer 3018/392.
39. CABR, dossier J. Boll.
40. SAB. Persoonlijke stukken Van Goelst Meyer.
41. Nummer 3018/82.
42. Zoals bepaald bij K.B. 31 juli 1944 (Stbl. E 60). Het besluit is herzien bij K.B. 28 augustus 1945 (Stbl. F 152).
43. Artikel 15 Besluit Tijdelijke Voorziening Gemeenteraden, vgl. de brochure 'Tijdelijke voorziening gemeenteraden. Uiteenzetting der voorschriften voor de practijk, inzonderheid met het oog op de verkiezing' (Alphen a/d. Rijn 1945) p.16-17.
44. Nummer 3018/49.
45. Herbenoeming: K.B. 10 augustus 1946 nr.5, met ingang van 16 augustus. Ontslag: K.B. 18 november 1946 nr.7, met ingang van 1 december 1946.
46. Zie Van Doornmalen, a.w., p.9.
47. Zie nummer 589.
48. Zie Van Doornmalen, a.w., p.9-10.
49. Raadsbesluit 24 januari 1982.
50. Vastgesteld bij gemeenschappelijke beschikking van de ministers van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur en Binnenlandse Zaken van 7 november 1983. De vernietiging vond plaats op 6 augustus 1984.
51. Zie p.9-11.
52. De kasboeken van inkomsten en uitgaven 1935-1968 en de staten van inkomsten (J) en uitgaven (K) zijn vernietigd op basis van een besluit van het college van burgemeester en wethouders van 9-9-1982, de bijlagen bij de gemeenterekeningen over 1950-1966 volgens besluit van het college van 28-7-1983.
53. Besluit van het college van burgemeester en wethouders d.d. 18 april 1989.
54. De nummers 3018/2510-3018/2517, 3018/2520 en 3018/2530.
55. Zie Van Doornmalen, a.w., p.11.
56. Bij raadsbesluit van 27 november 1964 werd in Zaltbommel een gemeentelijke Sociale Dienst, zijnde een tak van dienst, ingesteld. Deze is in 1990 opgeheven; zie: R.G.J. Spanings, Inventaris van de archieven van de gemeentelijke Sociale Dienst Zaltbommel 1965-1990 en het bedrijf gemeentewerken Zaltbommel 1975-1990 (Zaltbommel 1991) m.n. p.3-5.
57. Vgl. P.Th.F.M. Boekholt en E.P. de Booy, Geschiedenis van de school in Nederland, vanaf de middeleeuwen tot aan de huidige tijd (Assen/Maastricht 1987) i.h.b. p.263-264.
58. Verordeningsblad 1940, stuk 33, nr. 186 d.d. 26 oktober 1940. Zie L. de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, dl.4 2e helft mei 1940 - maart 1941 ('s-Gravenhage 1989) (niet wetenschappelijke uitgave) p.631-636 en 789-794. Richtlijnen voor de uitvoering van het winterhulpwerk Nederland (z.p. 1940), zie nummer 3188.
59. Typerend voor de Nationaal Socialistische grondslag was de bijzondere aandacht voor de zorg voor moeder en kind. In het besluit van de secretaris-generaal van het departement van Binnenlandse Zaken van 1 november 1940 over de organisatie van de winterhulp zoals dit is afgedrukt in de 'Richtlijnen' staat op bladzijde 21 in grote letters gedrukt: 'Derhalve dient het voor alles door de zorg voor moeder en kind, die als de grondslag van het gehele leven zijn te beschouwen, het bestaan der familie te beschermen'. Op pagina 39 lezen we: 'Het wordt als een eereplicht beschouwd families met veel kinderen, als ook toekomstige moeders extra verzorging te doen toekomen'.
60. De 1e collecte bracht nog ¦ 520.000 op, de 2e slechts ¦ 260.000 en de laatste collecte van de winter 1941/1942 in februari 1942 maar ¦ 190.000: Zie De Jong, a.w., dl.4 2e helft p.791.
61. Over de demobilisatie zie o.a.: J. Hoffenaar, 'De terugkeer van de militairen van de Koninklijke Landmacht uit Indonesië (1947-1951), in: Mededelingen van de sectie militaire geschiedenis landmachtstaf 13 (1990) p.99-133.
62. Zie nummer 3018/3196 en nummer 3018/3205; vergadering 31-3-1948.
63. Nummer 3018/3196; burgemeester Buissink in de vergadering d.d. 31-3-1948.
Bijlagen inleiding
NB. de tussen haakjes () vermelde jaartallen verwijzen naar aanvaarding of beëindiging van het ambt in een jaar dat buiten de periode van deze inventaris ligt.
1. Burgemeesters 1929-1960
NB. burgemeester Tutein Nolthenius werd tijdens de Tweede Wereldoorlog, op 19 januari 1942, door de rijkscommissaris voor het bezette Nederlandse gebied - Seyss Inquart - ontslagen. Direct na de oorlog hervatte hij zijn werkzaamheden in Zaltbommel. De officiële herbenoeming volgde echter pas in 1946.
N.F. Cambier van Nooten 1929-1937
H.B. Tutein Nolthenius 1937-1942, 1946
J. Boll 1942-1945
A.H. Buissink 1947-1959
H. Wielinga 1959-(1968)
2. Wethouders 1929-1960
NB. in de periode september 1941 tot mei 1945 was het college van burgemeester en wethouders opgeheven. De wethouders bleven in eerste instantie wel in functie maar hadden slechts een 'vertegenwoordigende' bevoegdheid.
J. Mooring 1928-1931, 1935-1941, 1946-1949
R. Rutgers 1919-1935
M.L. Gualtherie van Weezel 1931-1935
G. van der Leeden 1935-1941, 1949-1953
H. van der Kolk 1946-1949
A. van Belkum 1949-(1966)
P.J. Donker 1953-(1966)
3. Raadsleden 1929-1960
NB. inclusief de wethouders. Van september 1941 tot en met mei 1945 werd de gemeente bestuurd zonder gemeenteraad. Na de Tweede Wereldoorlog tot aan de verkiezingen van 1946 functioneerde een noodraad met beperkte bevoegdheden.
C.B.W. Meyer 1900-1930
J. Mooring 1915-1941, 1946-1949
W. van Gelder 1919-1931
R. Rutgers 1919-1941, 1949-1953
Th.H. Schoonenbeek 1919-1935
J. de Koff 1923-1935
W. van Lookeren-Campagne Wz. 1925-1941
D. de Jong 1927-1930
W.C. Pleyte 1927-1931
A.J. de Jongh 1927-1936
A. van Gelder 1928-1931
A. Riebergen 1930-1931
I. van Dijk 1930-1931
A. van Belkum 1931-1941, 1946-(1966)
D. van Zuijdam 1931-1941
M.L. Gualtherie van Weezel 1931-1935
W. van de Werken Wz. 1931
J.G. Boelen 1931-1935
D. Jonkers 1932-1935
H. van Boort Cz. 1935-1941
H.J. Burnet 1935-1941
G.J. van Heel 1935
J.A. van Haaften 1935-1936
C. de Ridder 1935-1937
G. van der Leeden 1935-1941, 1946-1953
P.J. Donker 1936-1941, 1946-(1966)
C. Philips 1936-1941, 1946-(1962)
M.G. Stappershoef 1937-1939
H.J. van der Kolk 1939-1941, 1946-(1970)
T. de Ruiter 1939-1941, 1946-1949
P.J.M. Albers 1946-1949
G.A. Ansing 1946-1949, 1953-(1966)
G. Reijnen 1946-1951
J. Stuyvenberg-Kaasjager 1946-1949
N.J. van Gelder 1949-1951
G.P. Louwerse 1949-1953
J.C. Spoon-De Jong 1949-(1966)
J.J. Vissers 1949-1951
J.A. Mooring 1951-1956
J. Vinck 1951-1953, 1955-1958
A.F. van der Meijden 1953-(1972)
N.G. den Drijver 1953-(1978)
A.W.G. van Hattum 1951-1958
W. van de Werken 1957-(1966)
J.A. van Heel 1958-(1966)
D.C.L.M. Hennekam 1958-(1978)
4. Noodraad 1945-1946
NB. zeven raadsleden uit de gemeenteraad die tot aan de ontbinding in 1941 zitting hadden, namen na de Tweede Wereldoorlog ook plaats in de noodraad.
G. van der Leeden (wethouder)
J. Mooring (wethouder)
A. van Belkum
P.J. Donker
H.J. van der Kolk
T. de Ruiter
D. van Zuijdam
G.A. Ansing
G.J. van Heel
G. Reijnen
G.J. van Voorden
5. Gemeentesecretarissen 1929-1960
G. den Hollander (1927)-1946
L. Klop 1946-(1979)
6. Gemeenteontvangers 1929-1960
G. van der Kolk (1908)-1932
W.A. Ooms 1932-(1969)
Inventaris
Kenmerken
Datering:
1929 - 1960
Plaats:
Zaltbommel
Dekking in tijd:
1929 - 1960
Verversingsgraad:
onregelmatig
Taal:
Nederlands
Omvang in meters:
33,62
Gemeente:
Zaltbommel
Locatie:
Zaltbommel
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS