Uw zoekacties: Films en geluidsopnames
Films en geluidsopnames ( Fries Film en Audio Archief )
beacon
74  films en geluidopnames
 
 
 
 
Erfgoedstuk
Datering:
1966
Titel:
The scrolls of Leeuwarden
Opdrachtgever:
The Mizradi Women's Organization of America
Samenvatting inhoud:
Deze film vertelt hoe drie thorarollen, het interieur en de gebruiksvoorwerpen van de Leeuwarder Synagoge in de Tweede Wereldoorlog uit handen van de Duitsers bleven en in 1965 in Israël een tweede leven kregen in Kfar Batja, een dorp voor jonge Joodse kolonisten in de nieuwe staat Israël. Er is gefilmd in Israël, Amsterdam, Leeuwarden en Berlikum. Jongeren laden balen hooi op een wagen, getrokken door twee paarden, De voice-over vertelt hoe hier in 1947 het nieuwe dorp Kfar Batja voor 450 jongeren werd gesticht en in 1954 de moderne witte synagoge is gebouwd. Een jongen poetst een kroon en legt die samen met een zilveren schild op een altaar. Opnamen van de nieuwe synagoge, de jongeren in het gras met veel close-ups, jongens in een timmermanswerkplaats schaven, zagen, frezen en solderen, meisjes in de keuken kneden deeg, kuikens worden losgelaten, een meisje kijkt door een microscoop, les in instrumentenbouw. De voice-over vertelt onder deze beelden dat de jonge kolonisten letterlijk bouwen aan een toekomst. Opnamen van de attributen uit Leeuwarden, de menora (uit Sneek!), stenen tabletten met de tien geboden, het altaar, de stoel van de rabbi, kronen, schilden en delen van het interieur. De verteller verhaalt over Simon Dasberg, een van de drie Leeuwarder rabbi's, die omkwamen in het concentratiekamp. Zijn broer Nathan Dasberg geeft nu les op de school in het dorp en bemiddelde bij de komst van de attributen uit Leeuwarden. Quote van Nathan Dasberg, waarin hij benadrukt dat de "scolarship" uit Leeuwarden in Israel wordt voortgezet. Opnamen van Nicolaaskerk in Amsterdam, tramlijn 1 met Centraal Station op de achtergrond, tram richting Nieuwezijds Voorburgwal. Bordje Jodenbreestraat, beeld van die straat, shots van de grachten. Verteller over de opkomst en bloei van de Joodse Gemeenschap in Amsterdam. Bordje Leeuwarden/Ljouwert, shot centrum, de Nieuweburen, café met de wijk Oldegalileën op achtergrond Bonifatiuskerk, fietsers op Nieuwestad,
Vervolg samenvatting inhoud:
opnamen Sacramentsstraat, synagoge, stenen bordjes met teksten in het Hebreeuws, opname Voorstreek. Boeken met de notulen van de synagoge met handgeschreven tekst. Het verhaal over de opkomst en teloorgang van de Joodse gemeenschap in Leeuwarden wordt onder deze beelden verteld van de deportatie, bord met jaartallen 1940-45 vlam op die plek. Nathan Dasberg vertelt dat de wetsrollen bewaard bleven dankzij moedige Nederlanders. Kanselarij aan Tweebaksmarkt, het wapen van de Provincie Friesland, de archieven van de provincie op zolder. Man haalt boeken uit de kast, close-up oude boeken en close-up Franeker. Verteller zegt dat het hoofd van het archief August Coré (sic) in 1943 3 thorarollen, samen met het archief van de Universiteit van Franeker weghaalde uit dat archief. Draaiende molen met koeien ervoor bordje Berlikum, shot dorp, weg Leeuwarden Marsum, kerk Berlikum. Bindert Bosma loopt naar een boerderij, buitenkant boerderij, bedstee, klompen worden door laarzen aan de kant geschopt, trapgat, dakraam, vlaggen aan gevel, straten in Berlikum, Citroën, model Snoek. Onder de beelden wordt verteld hoe de drie rollen eerst in de kerk en later in de bedstee van de boerderij van Bindert Bosma werden verstopt en hoe de Duitsers ze bij een inval over het hoofd zagen. Opnamen van de attributen en Bindert Bosma die een rol in miniatuur openvouwt, het is een oorkonde met een boodschap van de dankbare Joodse gemeenschap. Jonge kolonisten trekken de traditionele kleding aan voor de Joodse rituelen, ze lezen uit de boeken, Joodse eredienst, de tekst van de rollen wordt gelezen, close-up van het zilveren aanwijsstokje dat over de tekst gaat, opnieuw beelden van de klaslokalen vol leerlingen. Een jongen houdt de uitgerolde rol omhoog en draait langzaam rond. De scene wordt onderbroken door close-ups van aandachtige toehoorders. De slotzin: "The children of Israël live, the scrolls of Leeuwarden live".
Bronformaat:
Video
Kleur:
Kleur en zwart-wit
Geluid:
Ja
Duur:
30 minuten
Collectie:
Fries Verzetsmuseum
 
 
 
 
 
Erfgoedstuk
Datering:
2004
Titel:
Weromblik: Bylden fan it ferline
Maker:
Heit en Mem Video
Opdrachtgever:
Omrop Fryslân
Samenvatting inhoud:
D0346 Weromblik: Beelden fan it ferline. Oorlogsjaren 40-45 op Terschelling
Reportage over de oorlogsjaren 1940-1945 op Terschelling. Basis zijn de geluidloze zwart/wit filmpjes gemaakt door Jan Duijf, hij was eigenaar van een foto- en filmzaak Toko op West-Terschelling. De verhouding met de Duitsers was vrij harmonieus op Skylge: er waren geen Joden, onderduikers en daarom waren er ook geen razzia’s. De eilanders waren vrijgesteld van de Arbeitseinsatz, ook was er geen Landwacht. Duijf had ook Duitsers als klant, daarom kreeg hij vrij gemakkelijk toestemming om films te maken bij de activiteiten van de Duitsers.
Jildou de Vries van Heit & Mem Video levert commentaar bij de beelden. De meeste beelden zijn eerder uitgezonden door Heit & Mem: V1857 Terschelling 1938-1948 maar dan zonder commentaar en in een willekeurige volgorde.
Interviews zijn er met Gerk Koopmans (directeur Verzetsmuseum Friesland) en Piet de Jong, eilandbewoner.
Beelden van duikers die explosieven uit het Wad halen, opruimen en laten ontploffen van bommen.
Matrozen of soldaten spelen voetbal met gasmaskers op. Kinderen lopen met toeters om oudjaar uit te blazen. Vissers op zee; bakkersknecht op bakfiets met brood
6:09 parachutisten springen uit vliegtuig; motor met zijspan. 11 mei komen Duitsers aan in Harlingen, ze gaan door naar de eilanden, die onderdeel uitmaken van de Atlantikwall.
September 194?: oefeningen op zee, de haven van West-Terschelling was de thuishaven voor Duitse oorlogsschepen.
Beelden van man en vrouw, waarschijnlijk Jan Duijf en zijn vrouw.
10:03 Mooie beelden van feest in en rond Rijf, bij Midslân aan Zee: dansende mensen, man met accordeon. Piet de Jong vertelt dat hij een Duitser knock-out slaat tijdens dit feest.
Vervolg samenvatting inhoud:
11.48 Opname van Duitsers en eilanders bij het opruimen van Engelse zeemijnen voor de kust. Intocht van Sinterklaas met lachende Duitse soldaten.
14.05 Vanaf mei 1941 kwamen veel Engelse en Amerikaanse bommenwerpers over, de B24 Liberators. Ze werden belaagd door Duitse straaljagers. Op de terugweg loosden de bommenwerpers niet gebruikte bommen in zee. Piet de Jong verteld dat een bom terechtkwam op het gebouw van Rijkswaterstaat, enkele Duitsers kwamen daarbij om het leven.
16:30 Beelden van een luchtalarm. Bij dreiging vanuit de lucht werd de kerkklok geluid; dat was het signaal voor de eilanders om massaal op weg te gaan naar het bos om te schuilen. Te zien zijn bommenwerpers en watervliegtuigen. Als de kust veilig is keren de bewoners terug.
18:10 Door een zware storm laat een sperballon los; dit is een onbemande zeppelin die het Engelse en Amerikaanse vliegtuigen moeilijk moesten maken. De defecte ballon op het strand wordt door Duitsers opgeruimd.
19:33 Op 15 april 1945 is Friesland bevrijd, maar de machtsoverdracht op de eilanden is pas weken later, op 29 mei. De Duitse commandant wilde niet de macht overdragen aan de Terschellingers, alleen aan een officier met een gelijke of hogere rang. Er was sprake van een wapenstilstand, beelden van ordedienst met stenguns; herdenking van gevallen kameraad.
23:20 Twee Engelse boten komen aan in de haven, Engelse en Duitse officieren regelen de machtsoverdracht. De laatste weken hebben de Duitsers de drankvoorraad opgemaakt, gefeest en papieren verbrand. Via Terschelling zijn Duitsers van alle eilanden vertrokken naar Wilhelmshafen.
Beelden van Engelse militairen in de haven, een optocht, de Prins Berhardkazerne.
Na de oorlog groeide het toerisme. Jan Duijf overleed in 1997, hij is op Terschelling begraven.
27:15 Einde
Bronformaat:
Dvd
Kleur:
Kleur en zwart-wit
Geluid:
Ja
Duur:
27:15 minuten
Serie:
Weromblik: bylden fan it ferline
Collectie:
Fries Verzetsmuseum
 
 
 
 
 
Erfgoedstuk
Datering:
1992
Titel:
Hongerwinter
Maker:
Freark Smink (samenstelling en regie)
Opdrachtgever:
Omrop Fryslân Skoalle TV
Samenvatting inhoud:
Film start met beeld van trompettist Fons Diercks, gemengd met flashes van magere mensen op zoek naar voedsel in afvalbakken.
Interview met Fons die zelf de hongerwinter van ’44-’45 heeft meegemaakt. In de strenge, koude winter had men vaak maar één potkachel die gestookt werd met hout uit sloophuizen, tramrails, afgezaagde bomen etc.
Met zijn broer en zus gaat hij, in het ruim van een rijnaak, naar Lemmer met eindbestemming Oosterlittens.
In een gesprek met Anne Seffinga-Tilstra vertelt zij over de aankomst van een grote groep evacués met een bus, sommige zelfs uit Limburg. Op het dorpsplein werden ze verdeeld over de inwoners. Ze waren verwaarloosd, vies en vaak met luizen. In het dorp werd heimelijk hout weggehaald om te kunnen stoken.
Gerk Koopmans, directeur van het Fries Verzetsmuseum, verklaart waardoor de hongersnood ontstond. Treinen reden niet meer omdat het spoor vernield was, schepen konden niet meer varen omdat kanalen en rivieren dichtgevroren waren. Kortom: er was geen transport mogelijk.
In het Westen werden gaarkeukens opgericht, maar het voedsel was onvoldoende voor hongerige kinderen. Op initiatief van het Interkerkelijk Bureau voor Voedselvoorziening (IKB) werden kinderen overgebracht naar o.a. Friesland. Dat gebeurde lopend, via vrachtauto’s of via de boot in de nacht naar Lemmer. Meestal was dat onder begeleiding maar soms werden kinderen op pad gestuurd naar boeren, met alleen een briefje van de ouders. Ondanks deze evacuatie zijn er toch ca. 20.000 mensen gestorven door de hongersnood.
Op het kerkhof in Oosterlittens bezoekt Fons het graf van zijn opvangouders Gerrit de Vries en Lezina Faber. In het plaatselijke café ontmoet hij Tiede Sybesma en Pytsje Sybesma–de Vries, dochter van zijn opvangouders. Herinneringen worden opgehaald en Fons leest een dankbrief van zijn moeder voor.
Bronformaat:
Video
Kleur:
Kleur en zwart-wit
Geluid:
Ja
Collectie:
Fries Verzetsmuseum
 
 
 
 
 
Erfgoedstuk
Datering:
2004
Titel:
Erfgoed De Blokhuispoort Huis van Bewaring 1500 tot 2005
Maker:
Willem Helfrich
Opdrachtgever:
Stichting Blokhuispoort
Samenvatting inhoud:
CD-ROM met informatieve teksten over alle facetten rond de gevangenis De Blokhuispoort in Ljouwert (Leeuwarden). Uitgebreide info over de historie vanaf 1500: het kasteel, tuchthuis, straffen, huis van bewaring, arbeid, ontsnappingen, medische zorg, foto’s.
Bevat ook de film “Gevangenisleven en Reclassering”, gemaakt door Willy Mullens van de Haghe Film Fabriek, 1925. De film laat de dagelijkse gang van zaken zien in een gevangenis in Amsterdam.
Verder is een interview opgenomen met bewaarder Wouter Algra, over de voorgenomen sluiting van de Blokhuispoort in 2000.
Bronformaat:
Film digitaal
Duur:
n.v.t. teksten minuten
Collectie:
Fries Verzetsmuseum