Uw zoekacties: Rijkskweekschool
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inleiding
Geschiedenis
1345 Rijkskweekschool
Inleiding
Geschiedenis
In 1876 richtte de Nederlandse staatsbegroting zich op drie nieuwe (rijks-) kweekscholen in Nederland. De stad Deventer stelde zich kandidaat en bij Koninklijk Besluit van 7 december 1876 werd bepaald dat in Deventer een Rijkskweekschool voor onderwijzers zou worden opgericht. Op 5 februari 1877 begonnen de lessen. In het begin werden alleen jongens toegelaten na een streng toelatingsexamen en een lichamelijke keuring.
Dit toelatingsexamen heette in de begintijd admissie-examen. Een groot aantal examens en keuringen is in dit archief aanwezig. In 1876 deden 70 kwekelingen toelatingsexamen en daarvan mochten er 20 starten in 1877. Een jaar later waren er 92 kandidaten van wie er opnieuw 20 konden worden toegelaten. Kwekelingen kwamen niet alleen uit Deventer en omgeving, maar uit het gehele land, waardoor veel leerlingen ondergebracht moesten worden in kosthuizen. Hiervan zijn gedetailleerde lijsten aanwezig in dit archief.
Het duurde tot 1882 voordat de kweekschool haar nieuwe gebouw aan de Singel betrok. Tot die tijd werden de lessen gegeven aan de Polstraat en in Sociëteit ‘De Hereeniging’.
Een jaar eerder was de practische vorming van de kwekelingen gestart. De Rijksleerschool werd toen aan de Rijkskweekschool gekoppeld met een vestiging aan de Brinkpoortsstraat.
Studenten uit Nederlands-Indië konden in 1915 hun opleiding volgen aan de kweekschool in Deventer en de eerste vrouwelijke leerling werd in 1923 tot de school toegelaten. In 1924 werd de school daarom omgezet in een Rijkskweekschool voor onderwijzers en onderwijzeressen. Tevens kwam er in dat jaar een afdeling-B, waardoor aan de school een hoofdakte kon worden behaald.
De eerste directeur van de Rijkskweekschool was D. de Groot (van 1877 t/m 1880), daarna opgevolgd door C.A.C. Kruyder (van 1880 t/m 1902).
P.H. Heynen werd in 1902 directeur en is dat 25 jaar lang gebleven. Naast directeur gaf hij het vak opvoedkunde. Ander vakken waarin in die tijd lesgegeven werd waren: lezen en schrijven, Nederlandse taal en letterkunde, geschiedenis, aardrijkskunde, rekenen, algebra, meetkunde, kosmografie, Frans/Duits en Engels, kennis der natuur, zang, tekenen en lichamelijke opvoeding. Er was één vrouwelijke leerkracht: zij gaf het vak handwerken.
De glorietijd van de Rijkskweekschool Deventer kreeg een dreun in 1934 toen, als gevolg van de economische crisis, er een hele jaargang werd geweigerd. Daarnaast werd de 4 -jarige cursus omgezet in een 3 - jarige. In 1941 werd dit overigens weer teruggedraaid.
Veel docenten kregen wachtgeld en de gebouwen ‘verpauperden’ volgens een inspectierapport.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het schoolgebouw door de Duitsers bezet en de kweekschool nam haar uitwijk naar andere gebouwen, zoals de Landbouwschool.
Na de oorlog was de Rijkskweekschool Deventer niet meer zo’n beroemd instituut als daarvoor. De Rijkskweekschool kreeg ander namen, vooral na de invoering van de Mammoetwet in het onderwijs en de daarop volgende fusies. Met ingang van de cursus 1970/1971 werd de naam van de school veranderd in Pedagogische Academie (PABO).
Het archief van de Rijkskweekschool Deventer beslaat de periode 1876-1996. Opgemerkt moet worden dat er vanaf 1940 weinig documenten aanwezig zijn in dit archief. Dit kan als reden hebben dat in de Tweede Wereldoorlog het schoolgebouw aan de Singel gebruikt werd voor de inkwartiering van Duitse soldaten, waardoor een deel van het archief verloren is gegaan. Misschien belangrijker (maar tegelijkertijd ook verwarrender) is het feit dat er reeds een archiefinventaris van de Rijks Pedagogische Academie te Deventer aanwezig is op het Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. Men kan het daar inzien onder toegang 0344.4, het beslaat de periode 1877-1984 en heeft een omvang van 3 meter. Het is niet duidelijk waarom er twee archieven zijn van de Rijkskweekschool Deventer. Na overleg tussen SAB en het HCO is besloten deze twee archieven niet samen te voegen. Men kan beide archieven overigens zien als een soort aanvulling op elkaar. Het archief bij SAB bevat meer archiefbescheiden uit de beginperiode van de school en die op het HCO meer bescheiden van na de Tweede Wereldoorlog, waarin de Rijkskweekschool andere namen kreeg en opgegaan is in grotere schoolverbanden.
Weinig archiefbescheiden kwamen in aanmerking voor vernietiging. Wel werden dikke kartonnen- en plastic mappen verwijderd.
Kenmerken
Datering:
1881-1977
Omvang:
0,8 m
Citeertitel lang:
NL-DvSA, Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek, ID 1345, Rijkskweekschool, inv.nr. ....
Voorwaarden voor reproductie:
De voorwaarden voor reproductie bij Stadsarchief Deventer zijn van toepassing.
Taal:
Nederlands
Opmerkingen:
Zie ook ID 968, Deventer kweekschool-leerlingenvereniging De Peeckels
Inventarisatierichtlijn:
ISAD(G): Algemene Internationale Norm voor Archivistisch Beschrijven
Inventarisatiedatum:
augustus 2015
Citeerinstructie:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
NL-DvHCO, HCO Stadsarchief Deventer, ID 1345, Rijkskweekschool, inv.nr. …
VERKORT:
NL-DvHCO, ID 1345, inv.nr. ….
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS