0124 Hof van Gelre en Zutphen ( Gelders Archief )

Archieftoegang

Hier vindt u de inventaris van een archieftoegang. Hierin staat beschreven welke stukken zich in dit archief bevinden. 
 
Het nummer dat voor de titel van het archief staat is het toegangsnummer van dit archief. Het nummer dat voor de beschrijving van een stuk staat is het inventarisnummer. 
  • Bij ‘Kenmerken’ vindt u algemene informatie over dit archief
  • Bij ‘Inleiding’ vindt u achtergrondinformatie over dit archief, denk hierbij aan de openbaarheid, de archiefvormer en de oorsprong en opbouw van het archief.
  • Bij ‘Inventaris’ vindt u de lijst met beschrijvingen van stukken die zich in dit archief bevinden. 

Hoe zoekt u door een archieftoegang?

Klik op de zoekbalk links bovenin en voer uw zoekterm(en) in. Klik vervolgens op ‘zoek’.
Onder ‘Gevonden archiefstukken’ verschijnen de beschrijvingen van stukken uit dit archief waar deze term in voorkomt. Om te zien in welk deel van het archief deze stukken zitten klikt u op ‘Inventaris’. Dor telkens te klikken op het woord/de woorden die vetgedrukt worden weergegeven komt u uit bij de (met geel gemarkeerde) zoektermen. 

Welke archieftoegangen heeft het Gelders Archief?

Bekijk het Archievenoverzicht  om te zien welke archieven zich in het Gelders Archief bevinden. Deze zijn niet allemaal geïnventariseerd en beschikbaar voor inzage. Als er geen inventarislijst beschikbaar is, is dit archief helaas nog niet in te zien. 
 

 

Door leestekens in uw zoekopdracht te gebruiken, zoekt u specifieker of juist breder:

  • Gebruik een vraagteken (?) om één letter te vervangen.
  • Gebruik een sterretje (*) om meer letters te vervangen.
  • Gebruik een dollarteken ($) voor uw zoekterm voor resultaten die op elkaar lijken.
  • Gebruik een minteken (-) om zoektermen uit te sluiten.
  • Gebruik een Dubbele aanhalingstekens (" ") aan het begin en einde van uw zoektermen om naar de exacte combinatie van woirden te zoeken.

Voorbeelden van het gebruik van deze leestekens en meer zoektips vindt u hier.

beacon
Naar boven om te zoeken
0124   Hof van Gelre en Zutphen
Inleiding
1. Auteursrechten en andere rechten
2. Openbaarheid en citeren
3. Verantwoording van de digitalisering
4. Inleiding A.J. Maris
5. Inleiding A.J. Maris als pdf-bestand
Erfgoedstuk
6. Gesproken toelichtingen
7. Bijlagen
laatste wijziging 15-12-2025
20.835 beschreven archiefstukken
4.190 gedigitaliseerd
totaal 2.612.908 bestanden
Inventaris
I. Bescheiden van algemene aard, herkomstig van het Hof van Gelre en Zutphen, 1543-1795, het Hof van Justitie, 1795-1802, en het Departementaal Gerechtshof, 1802-1811
II. Bescheiden van politieke en administratieve aard, herkomstig van het Hof van Gelre en Zutphen , 1543- 1795, en van administratieve aard, herkomstig van het Hof van Justitie, 1795-1802, en van het Departementaal Gerechtshof, 1802-1811
A. Landschaps- en Kwartierszaken
1. Landdagsrecessen, propositiën van het Hof en uitschrijvingsbrieven
2. Tractaten en andere bescheiden, de Landschap aangaande
3. Stukken betreffende door de Landschap aangestelde geschiedschrijvers
4. Ridderboeken en verdere stukken
N.B. Ridderboeken en verdere stukken betreffende de leden van de stand der bannerheren van Gelre en Zutphen en van de ridderschappen in de vier, later drie kwartieren.
0124 Hof van Gelre en Zutphen
Inventaris
II. Bescheiden van politieke en administratieve aard, herkomstig van het Hof van Gelre en Zutphen , 1543- 1795, en van administratieve aard, herkomstig van het Hof van Justitie, 1795-1802, en van het Departementaal Gerechtshof, 1802-1811
A. Landschaps- en Kwartierszaken
4.
Ridderboeken en verdere stukken
N.B. Ridderboeken en verdere stukken betreffende de leden van de stand der bannerheren van Gelre en Zutphen en van de ridderschappen in de vier, later drie kwartieren.
Organisatie: Gelders Archief
laatste wijziging 07-02-2025
6 gedigitaliseerd
totaal 2.591 bestanden
"Ridderboeken". Naamlijsten van ten landdage beschreven leden van de stand der bannerheren van Gelre en Zutphen en van de ridderschappen in de vier, later drie Kwartieren, (c. 1544)-1793. De landschap Gelre en Zutphen was samengesteld uit de Kwartieren van Nijmegen, Roermond (of Overkwartier), Zutphen en Arnhem (of Veluwe). De landdagsvergaderingen waren verenigde bijeenkomsten van de stand der bannerheren van Gelre en Zutphen en van de statenvergaderingen der vier Kwartieren. Met bijbehorende stukken, 17de en 18de eeuw, 1544-1793.
N.B. Na het verraad van de bannerheer Willem graaf van den Bergh in 1583 werden de bannerheren als zodanig niet meer ten land- of kwartiersdage beschreven. Aan de positie van bannerheer werden geen staatsrechtelijke gevolgen meer verbonden. Het bleef voor de bannerheren mogelijk om als lid van de ridderschap van het Kwartier, waarin zij toegelaten waren, op land- en kwartiersdagen te verschijnen. Het Kwartier van Roermond werd ondanks de herovering door prins Frederik Hendrik in 1632 van het tot de Unie behorende Gelre en Zutphen gescheiden bij de vrede van Munster. De staten van elk Kwartier werden gevormd door de stand of staat van de ridderschap van het Kwartier en door de staat van de hoofdstad en de kleine steden van het Kwartier. De eisen van toelating in de ridderschap waren in elk Kwartier verschillend. P. Nijhoff vermeldt in zijn Registers op het archief, afkomstig van het voormalig Hof des vorstendoms Gelre en graafschaps Zutphen, Arnh. 1856, blz. 412, van de hier beschreven" alleen een "pakket" met naamlijsten over 1689-1793 (d.i. inv.nr. 1593). De over c. 1544-1688 lopende band (inv.nr. 1592) en het pak met bijbehorende stukken (inv.nr. 1593a) zijn in 1859 door de Ridderschap van Gelderland aan het Provinciaal archief overgedragen. Inv. no. 1593a bevat:
a) extracten uit landdags- en kwartiersrecessen, dienende tot bewijs van toelating tot lid van de ridderschap in een der Kwartieren
b) enige extracten uit de "ridderboeken"
c) een einde 18de eeuw samengesteld ridderboek met namen van leden van de ridderschappen uit de 16de, 17de en 18de eeuw, en kladden. Van de jaren 1740 t/m 1763 zijn er geen naamlijsten of "ridderboeken" aanwezig (zie inv.nr. 1593).
1594 "Ritterbouck oder aenteyckenisse der bannerheeren, ritterschap und edelluyden des Purstendombs Gelre und Graefschaps Zutphen". Met latere toevoegingen, 1555. 1 deel, perkament
N.B. Afschrift door I.A. Nijhoff in 1185 I.A. en P. Nijhoff, inv.nr. 34.
1595 Stukken, afkomstig van Adriaen van Leeuwen Aelbertss., Joachim van Leeuwen en Roelof van Eck van (c. 1550) en later, verzameld door Herman van Eck te Rijswijk, na 1571. 1 omslag
N.B. Vermeld in inv.nr. 1406, Casboeck I, blz. 338, "Rijswijck. Stucken der gepretendeerde van den Adel aldaer - R". Vergel. 0124 Hof van Gelre en Zutphen, inv.nr. 4998, civiele procesdossiers 1584/16.
1596 Genealogie-Van Dompselaer, 1375-(c.1680), (vóór 1694). 1 katern
N.B. De genealogie heeft waarschijnlijk gediend ter ondersteuning van een verzoek van een lid van dit geslacht om wegens de havezate Quickborn, een Gelders leengoed in het ambt Epe, toegelaten te worden tot de Veluwse ridderschap.
5. Recessen van de kwartieren van Nijmegen, Zutphen en Arnhem en stukken betreffende geschillen tussen leden van de kwartieren onderling
B. Zaken, rakende het gewest Gelderland als lid van de Unie (1579-1795)
C. Militaire zaken
D. Financiële zaken
E. Domeinzaken
F. Jachtzaken
N.B. De landsvorst bezat op de Veluwe het wildernisregale en de wildban; vandaar 's Hof bemoeiingen met de jacht. Zie inv.nr. 468.
G. Leenzaken
N.B. Zie inv. nos. 409-411.
H. Zaken betreffende hofgoederen
N.B. Volgens art. 7 van de Kanselarij-Ordonnantie (1547) was het Hof bevoegd kennis te nemen van alle zaken, hofhorigengoederen aangaande. Het betreft hier niet alleen hofhorige goederen en tot tynsgoederen gevrijde horige goederen van het Gelderse landsvorstelijke domein, waaronder de herengoederen op de Veluwe een voorname plaats innamen, maar ook goederen, welke onder hoven van derden behoorden. De Gelderse vorsten waren nl. q.q. oppervoogd van alle geestelijke goederen en de bewoners ervan binnen hun territoir, ook van de goederen c.a. van buitenslands gevestigde geestelijke instellingen. Voorts waren de landsvorsten erfvoogd van enige geestelijke instellingen als rechtverkrijgende van een der vroegere stichters of begunstigers, bijv. van het kapittel van Sint Marie te Utrecht. Niet-landrechtelijk vrije lieden stonden, evenals andere personae miserabiles, onder de bescherming van de landsvorst. Zie boven inv.nr. 412.
I. Tolzaken
N.B. Zie inv. nos. 413-420.
J. Muntzaken
N.B. Zie boven inv. nos. 421-438.
K. Kerkelijke zaken
L. Zaken betreffende de "ad pios usus" bestemde geestelijke goederen
M. Zaken betreffende openbare ambten en bedieningen
N. Bemoeiing met plaatselijke aangelegenheden
O. Waterstaatszaken
P. Toezicht op de voorradigheid en op de uitvoer van granen en andere levensbehoeften
Q. Toezicht op de bestrijding van de rode loop en van ziekten onder het rundvee
R. Familierechtelijke zaken
S. Justitiële zaken
T. Zaken, rakende de verhouding tot naburige souvereine machten
III. Bescheiden van rechterlijke aard, herkomstig van het Hof van Gelre en Zutphen, 1543-1795, het Hof van Justitie, 1795-1802 en het Departementaal Gerechtshof, 1802-1811
Deposita
Varia
Handschriften
Kaarten, tekeningen en plattegronden
Aanvulling
laatste wijziging 15-12-2025
20.835 beschreven archiefstukken
4.190 gedigitaliseerd
totaal 2.612.908 bestanden

Kenmerken

Datering:
(1425) 1543-1811 (1922)
Auteur:
A.J. Maris; H.L. Driessen/F. Keverling Buisman (Album advocatorum)/K.J.W. Peeneman
Jaar van publicatie:
1973-1978, 2010, 2013, 2025
Categorie:
laatste wijziging 15-12-2025
20.835 beschreven archiefstukken
4.190 gedigitaliseerd
totaal 2.612.908 bestanden