Uw zoekacties: Sociëteit De Vriendschap te 's-Heerenberg, 1865-2000
x1047 Sociëteit De Vriendschap te 's-Heerenberg, 1865-2000 ( Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers )

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de datering, omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere. Als de datering jaartallen tussen haakjes bevat, betekent dat dat er zich stukken in het archief bevinden die buiten de datering van het 'archiefblok' vallen.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

1047 Sociëteit De Vriendschap te 's-Heerenberg, 1865-2000 ( Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
Historisch overzicht
sluiten
1047 Sociëteit De Vriendschap te 's-Heerenberg, 1865-2000
Inleiding
Historisch overzicht
De stichtingsdatum van de sociëteit De Vriendschap te 's-Heerenberg is in nevelen gehuld. Het oudst bekende archiefbestanddeel betreffende deze organisatie dateert uit 1861. De vereniging moet toen al enkele jaren bestaan hebben. Een aanwijzing voor het jaar 1859 is gevonden in het feit dat de vereniging in 1884 het 25-jarige bestaan vierde. Alle volgende jubileumvieringen zijn op een stichting in 1859 gebaseerd. De vereniging begon als een schutterij en voorzag onder andere in het organiseren van de kermis. Het uit 1861 daterende reglement formuleert de doelstelling als volgt: De vereeniging heeft ten doel, om door gezellige bijeenkomsten onderlinge vriendschap aan te knoopen en te onderhouden en zich door gepaste en betamelijke vrolijkheid, uitspanning en genoegen te verschaffen. Zij heeft verder ten doel, om de plaatselijke kermis door smaakvolle vertooningen en openbare vermakelijkheden op te luisteren en te verfraaijen.
Vrij kort na de oprichting werden inspanningen ondernomen om een eigen 'feestlokaal' te stichten. Aanvankelijk hadden bijeenkomsten plaats in de vestibule van kasteel Bergh te 's-Heerenberg. Na een mislukte poging om met het St. Antoniusgilde tot een gebouw te komen, werd contact gezocht met de Sociëteit Concordia. Afgezien van enkele stukken van Concordia in het archief van De Vriendschap, die ook in deze inventaris beschreven zijn, is het waarschijnlijk dat alle overige sporen en of herinneringen aan deze vereniging in de mist van de tijd verdwenen zijn. Het laatste bericht dateert van 27 december 1896 toen de leden van Concordia besloten op te gaan in De Vriendschap. Deze liet vervolgens het predicaat schutterij vallen en heette nadien 'Sociëteit De Vriendschap', in 's-Heerenberg beter bekend als 'De Soos'. Samen met de 'verdwenen' Sociëteit Concordia was het tot de stichting van een verenigingsgebouw gekomen. Dit gebouw dat in 1866 aan de Molenpoort werd gebouwd, werd beheerd door een gezamenlijke commissie van beheer. Onderhoud en exploitatie, het verpachten van het beheer, is aanleiding geweest voor de vorming van veel archiefstukken. Een belangrijk deel van de informatie in het archief heeft dan ook betrekking op dit gebouw. Zo wordt in het archief melding gemaakt van andere gebruikers zodat de papieren van de sociëteit ook een inkijk geven in het verleden verenigingsleven van 's-Heerenberg. Genoemd worden de Toneelvereniging Concordia, de Gymnastiekvereniging Tabor (Turn- en Schermvereniging) en de Rijwielvereniging 's-Heerenberg.
Daarnaast vinden we in het archief informatie over activiteiten waarmee de vereniging de doelstelling waarmaakte: het organiseren van de kermis, schietwedstrijden, rookwedstrijden, viering van carnaval (jaarlijks bal-masqué) en het beleggen van sociëteitsavonden.
Het vermaak paste zich aan aan de ontwikkelingen van de tijd. Zo werden in de latere jaren van de 20e eeuw ook uitstapjes georganiseerd en concerten en uitvoeringen elders bezocht en werd jaarlijks een puzzelrit (ook voor niet-leden) georganiseerd.
Gedurende de bezettingsjaren 1940-1945 kwam de sociëteit in problemen. De Duitse bezetter en ook de NSB maakten zo nu en dan gebruik van het gebouw. Hoewel de sociëteit zich als organisatie van het politieke bedrijf onthield, kreeg deze toch te maken met ongelukkige samenlopen op dit vlak. Toen de vereniging poogde om na 1945 het door oorlogsgeweld verwoeste verenigingsgebouw (bombardement 24 maart 1945) te herbouwen versperden onneembare barrières de weg. Regelgeving maakte herbouw op dezelfde plek onmogelijk. Het archief getuigt in enkele dikke dossiers voorts van diverse pogingen om in overleg met de gemeente Bergh en in samenwerking met andere verenigingen tot een gebouw te komen. Onderwijl leed de sociëteit een 'zwervend bestaan' en vond z'n onderkomen in verschillende gelegenheden in 's-Heerenberg. Bij de viering van het 150-jarige bestaan in 2009 werd in samenwerking met de Heemkundekring Bergh een speciaal nummer (73) van de periodiek 'Old Ni-js' aan historie van de jubilaris gewijd *  . Daarin staat de geschiedenis uitgebreid beschreven. In het jubileumjaar floreerde de sociëteit blijkens deze publicatie nog volop.
Het archief
Inventaris
Stukken van algemene aard
Documentatie
Aanvulling
Kenmerken
Datering:
1865-2000
Auteur:
P. Bresser
Toegang:
Inventaris
Gemeente:
Montferland
Omvang:
3,625
Citeerinstructie:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
Information obtained from our archives can not be used without crediting the source and our archive must be mentioned at least once in full without abbreviations.
VOLLEDIG/Full:
Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, Doetinchem. Toegang 1047 Sociëteit De Vriendschap te 's-Heerenberg, 1865-2000
VERKORT/Thereafter:
NL-DtcSARA 1047
Categorie:
Archiefvormer(s)::
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS