Uw zoekacties: Familie Smit en aanverwante families (Langebaart, Gelauff, G...
xPA-0063 Familie Smit en aanverwante families (Langebaart, Gelauff, Grolleman, de Jager, Boeke) ( Gemeentearchief Zaanstad )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

PA-0063 Familie Smit en aanverwante families (Langebaart, Gelauff, Grolleman, de Jager, Boeke) ( Gemeentearchief Zaanstad )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inleiding
1. Geschiedenis van de archiefvormer
PA-0063 Familie Smit en aanverwante families (Langebaart, Gelauff, Grolleman, de Jager, Boeke)
Inleiding
1. Geschiedenis van de archiefvormer
Herkomst

De familie Smit uit Koog aan de Zaan en Zaandijk was oorspronkelijk afkomstig uit Oldemarkt (Overijssel). In het midden van de achttiende eeuw vestigde Cornelis Cornelisz. Smit (1734-1801) zich in de Zaanstreek. Hij kwam in dienst bij zijn neef Jacobus Glastra, meester broodbakker op het Breedweer te Koog aan de Zaan. Later werd hij eigenaar van de broodbakkerij.
Andere leden van de familie Smit volgden Cornelis Smit naar de Zaanstreek. Gerrit Andriesz. Smit (1784-1857) - de kleinzoon van een oudere halfbroer van Cornelis Smit, de schoolmeester Gerrit Cornelisz. Smit (ca. 1719-1759) - deed in 1806 belijdenis bij de Nederlands Hervormde gemeente in Koog aan de Zaan. Hij was waarschijnlijk werkzaam in de broodbakkerij van Cornelis Smit. In 1807 werd hij eigenaar van de bakkerij. Een broer van Gerrit Smit, Wichert Andriesz. Smit (1802-1839), woonde in 1821 ook in Koog aan de Zaan. Hij was broodbakker en vestigde zich in 1826 als turfhandelaar in Oost-Zaandam. * 
Het archief van de familie Smit is gevormd door de nakomelingen van de beide broodbakkers Cornelis Smit en zijn achterneef Gerrit Smit. De nakomelingen van Gerrit Smit vormen de zogeheten 'eerste Zaanlandse tak' van de familie. De nakomelingen van Cornelis Smit vormen de 'tweede Zaanlandse tak'. Het onderscheid tussen eerste en tweede tak is een afgeleide van de geboortejaren van Cornelis Smit en de grootvader van Gerrit Smit, de schoolmeester Gerrit Cornelisz. Smit. Gerrit Cornelisz. Smit was een oudere halfbroer van Cornelis Smit. Zijn kleinzoon Gerrit Smit en zijn nakomelingen vormen daarom de 'eerste Zaanlandse tak' van de familie Smit.
De eerste Zaanlandse tak van de familie Smit

Het archief van de eerste Zaanlandse tak van de familie Smit begint met het archief van Andries Smit Gerritsz. (1819-1890). Andries was een zoon van de broodbakker Gerrit Andriesz. Smit (1784-1857) en zijn tweede vrouw, Guurtje Pekelharing (1793-1854). Zij was een dochter van de Oost-Zaandamse koopman en peller Cornelis Dirkszoon Pekelharing en Guurtje Klaas Langebaart.
Andries Smit begon zijn loopbaan als kandidaat-notaris. Vervolgens werd hij secretaris van de gemeente Westzaan en van de gemeente Zaandijk (vanaf 1853), secretaris van de polder Westzaan (vanaf 1854), burgemeester van Zaandijk (vanaf 1872) en lid van de gemeenteraad van Zaandijk (1885-1888). Ook was hij directeur van het Zaanlandsch begrafenisfonds, oprichter en directeur van het leesgezelschap Tot nut en uitspanning te Koog aan de Zaan en auteur van onder andere handleidingen voor voogden en toeziende voogden en kandidaat-notarissen en van historische artikelen.
Op 6 april 1854 trouwde Andries Smit met Lambertha (Bertha) Adriana Gelauff (1823-1857), een dochter van de chirurgijn (plattelandsdokter) Johan Philip Godfried Gelauff uit Nieuwer Amstel en Helena Maria van Dijk. Na haar overlijden hertrouwde hij op 12 januari 1860 met Carolina Wilhelmina Louiza Zwart (1827-1875), dochter van Hendrik Zwart junior en Johanna Hoester uit Zaandam. * 
Guurtje (Uutje) Bertha Smit (1855-1917) was een dochter uit het huwelijk van Andries Smit met Lambertha Gelauff. Zij trouwde op 18 november 1881 met Nicolaas (Nico, Klaas) Bernard Grolleman (1853-1937), schoolhoofd te Muiden en Amsterdam. Hij was een zoon van Bernard Nicolaas Grolleman (1824-?)en Anna Gelauff (?-1907), een zus van de moeder van Guurtje.
Guurtje Smit en Nicolaas Grolleman kregen één zoon, mr. Bernard (Ben) Nicolaas Grolleman (1897-1964), advocaat en procureur te Amsterdam. Hij trouwde op 22 december 1927 met Fernanda Albertine Muller (ca. 1908-1981), dochter van Ferdinand Albert Muller, stationschef, en Neeltje Kooij uit Hilversum. * 

Gerrit Smit (1861-1874) en Petronella Maria Smit (1866-1919) waren kinderen uit het tweede huwelijk van Andries Smit met Carolina Zwart. Petronella Smit trouwde op 26 juli 1900 met Jan Walig (1869-1940), schoolhoofd te Krommenie en zoon van Klaas Walig Janszoon en Trijntje Gabes de Jong. * 
Hendrik Smit Gerritsz. (1823-1913) was een jongere broer van Andries Smit. Hij woonde in Koog aan de Zaan en was veehouder. In 1858, na het overlijden van zijn vader, werd hij samen met zijn zus Pietje Smit (1827-1879) en zijn broer Cornelis Smit (1816-1879) eigenaar van de broodbakkerij in Koog aan de Zaan. Na het overlijden van Pietje en Cornelis (beiden waren ongetrouwd) werd hij enig eigenaar van het bedrijf. In 1886 verhuurde hij de 'brood- en koekbakkerij' aan Pieter Mooy, in 1889 verkocht hij hem de bakkerij. Wel behield hij een deel van het perceel, waar de hooiberg en de veestalling lagen voor de uitoefening van zijn boerenbedrijf. * 


Aanverwante families van de eerste Zaanlandse tak van de familie Smit

De inventaris en akte van boedelverdeling van Jan Josephsz. Dekker (?-1777) en zijn dochter Maritje Jans Dekker (?-1792) zijn waarschijnlijk afkomstig van Guurtje Pekelharing, de moeder van Andries Smit. Zij was een dochter van Guurtje Langebaart, een voorkind (uit een eerder huwelijk) van Maritje Dekker. * 
De tweede Zaanlandse tak van de familie Smit

Cornelis Cornelisz. Smit (1734-1801), de man die zich als eerste in de Zaanstreek vestigde, werd de grondlegger van de zogeheten tweede Zaanlandse tak van de familie Smit: een familie van kooplieden, olieslagers en reders, die in Koog aan de Zaan woonde.
Cornelis Smit trouwde in 1762 met Trijntje de Jager (1739-1809), een dochter van de koopman-schipper en burgemeester Evert Jansz. de Jager en Neeltje Hero. Hun zoons Cornelis (1770-1838) en Evert (1774-1843) werden koopman en oliefabrikant. Vooral Evert was een belangrijke ondernemer: hij bezat ongeveer twintig oliemolens, was ook peller en stijfselfabrikant, en hij was reder van verschillende schepen, die in hoofdzaak op West-Indië voeren. Daarnaast was hij schout en burgemeester van Koog aan de Zaan. Zijn vooraanstaande positie en bedrijfskapitaal had hij mede te danken aan zijn huwelijk met Trijntje Honig (1774-1823) in 1797. Zij was een dochter van de koopman, oliefabrikant en peller Claas Gerritsz. Honig en Machteltje Appel. * 
Na het overlijden van Evert Smit in 1843 werden zijn bedrijven gesplitst en kregen zijn zoons - Cornelis (1799-1880), Klaas (1801-1863) en Gerrit (1813-1845) - ieder een aantal molens. Cornelis Evertsz. Smit zette bovendien de rederij voort en beheerde een viertal plantages in Suriname. Cornelis Smit trouwde in 1821 met Neeltje van Broek (1797-1828), dochter van de koopman en houthandelaar Aris Adriaansz. van Broek en Trijntje Duyn. In 1830 hertrouwde hij met Maria Johanna Wimmers (1806-1834), dochter van de Amsterdamse tabakshandelaar Marten Wimmers en Hylena Maria van Ditmar (?-1862). Hylena van Ditmar hertrouwde met David Koning Davidsz. (?-1847), koopman te Haarlem en later rentenier te Amsterdam. Cornelis Smit was één van zijn executeurs-testamentair. * 
Aanverwante families van de tweede Zaanlandse tak van de familie Smit

De archiefstukken van de families de Jager en Boeke hebben betrekking op Jan de Jager (1742-1820) en zijn kinderen. Jan de Jager was een broer van Trijntje de Jager, de vrouw van Cornelis Cornelisz. Smit. Hij was schipper en later olieslager in Koog aan de Zaan met de molens de Zoeker en de Reus. In 1768 trouwde hij met Aagje Willems Ayer (1743-1819), een dochter van Willem Jacobsz. Ayer en Neeltje Claas Smit.

Evert de Jager (1769-1855), de zoon van Jan de Jager en Aagje Ayer, was koopman-schipper, handelaar in zaden en peulvruchten, stijfselmaker met het stijfselhuis de Ruiter en olieslager met de molens de Kater en de Reus. In 1794 trouwde hij met Lijsje de Jong (1774-1806), een dochter van de papierfabrikeur en peller Klaas de Jong en Duijfje Pieters Hoofd. Na haar overlijden trouwde hij in 1807 met Neeltje Boeke (1773-1854), weduwe van Willem Houttuyn Gz. uit Hoorn en dochter van de oliefabrikant Jan Boeke junior en Trijntje Jacobs Honig. Trijntje Honig was een dochter van de papierfabrikant Jacob Honig Jansz. (1712-1780) en Lijsbeth Cornelis Blauw.
Klaas de Jager (1772-1827) was een andere zoon van Jan de Jager en Aagje Ayer. Hij was koopman, olieslager en peller in Zaandijk met de firma's Nan & de Jager, de Jager & Houttuyn en de Jager & Co. In 1794 trouwde hij met de rijke Maartje Nan (?-1796), erfgename van de familie Van der Ley. In 1798 trouwde hij met Guurtje Simons Prins (?-1836) uit Wormerveer, weduwe van Jan Kop. Hij bleef kinderloos. Zijn erfgenamen waren Evert de Jager en Jacob Kop (?-1838), koopman en olieslager en zoon van Guurtje Prins en Jan Kop. * 

Pieter Klaasz. Hoofd (1723-1781; zie inventarisnummer 82) was een broer van Duijfje Hoofd (1748-?), de moeder van Lijsje de Jong, die in 1794 was getrouwd met Evert de Jager. * 

De archiefstukken van de families de Jager en Boeke zijn waarschijnlijk afkomstig van Evert de Jager (1769-1855). Op de archiefstukken uit de inventarisnummers 80 en 81 staat namelijk genoteerd, dat ze waren bestemd voor Evert de Jager.
2. Geschiedenis van het archief
3. Openbaarheid
4. Verantwoording van de bewerking
5. Handleiding voor de gebruiker
6. Archiefvormer
Kenmerken
Datering:
1739-1937
Gemeente:
Koog aan de Zaan, Zaandijk
Omvang in meters:
0,3
Toegang:
Inventaris
Openbaar:
Ja
Licentie:
Citeerinstructie:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld.
Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Gemeentearchief Zaanstad. Toegang PA-0063 Familie Smit en aanverwante families (Langebaart, Gelauff, Grolleman, de Jager, Boeke)
VERKORT:
NL-ZdGAZPA-0063
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS