Uw zoekacties: Dienstdoende Schutterij
xPA-0017 Dienstdoende Schutterij ( Gemeentearchief Zaanstad )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

PA-0017 Dienstdoende Schutterij ( Gemeentearchief Zaanstad )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inleiding
1. Geschiedenis van de archiefvormer
2. Geschiedenis van het archief
3. Openbaarheid
4. Verantwoording van de bewerking
5. Handleiding voor de gebruiker
PA-0017 Dienstdoende Schutterij
Inleiding
5. Handleiding voor de gebruiker
Tot de taken van de schuttersraad (inventarisnummers 1 tot en met 3) behoorden onder andere het vellen van vonnissen (bij bijvoorbeeld drankmisbruik of dienstverzuim), het opleggen van boetes en het opmaken van de jaarlijkse begroting voor de gemeenteraad. De orderboeken van de majoor-kommandant , de hoogste officier (inventarisnummers 5 tot en met 8), beginnen in 1839, toen de schutterij opnieuw in twee compagnieën werd ingedeeld. De boeken bevatten besluiten, verordeningen en benoemingen.

Een groot aantal aanvullende archiefstukken zijn te vinden in OA-0054, het archief van het gemeentebestuur Zaandam over de periode (1800) 1813-1945 (1973), onder paragraaf 14 ('Landsverdediging' ). In dit archief bevindt zich onder andere het eerste notulenboek van de schutterij, dat grotendeels werd bijgehouden door de secretaris J. Prins. *  De notulen bestrijken de periode 1815 tot en met december 1829, met als eerste vergadering die van 27 april 1815 in het logement de Moriaanshoofd te Zaandam in aanwezigheid van de burgemeester. Andere archiefstukken in OA-0054 zijn bijvoorbeeld de inschrijvingsregisters van de schutterij, overzichten van het aantal schutters, gegevens over hun uitrusting en wapens, ingekomen en uitgaande stukken en de financiële boeken van de auditeur (de toezichthouder namens de gemeente).
De archiefstukken over de schutterij vormden in de gemeentelijke organisatie één geheel met de stukken van de nationale militie en de landstorm. De nationale militie bestond tot de invoering van de militaire dienstplicht in 1922 en was samengesteld uit vrijwilligers en ingelote dienstplichtigen of hun vervangers (remplaçanten). De landstorm bestond uit gewapende burgers van 17 tot 50 jaar en was actief bij de belegering van de Franse garnizoenen in 1813-1814 en vanaf de Eerste Wereldoorlog. * 
Ook in het Zaalbergarchief over het gemeentebestuur van Zaandam gedurende de periode 1850-1940 (OA-0058) zijn stukken over de schutterij te vinden. Het Zaalbergarchief is thematisch geordend en bevat onder andere correspondentie en uittreksels uit de verslagen van de gemeenteraad. Van de schutterij zijn in dit archief bijvoorbeeld gegevens over benoemingen terug te vinden, over de plannen om de schutterijen op te roepen ten tijde van de Frans-Duitse oorlog in 1870 en over de openbare verkoop van de goederen van de schutterij in 1908. Deze verkoop betrof in hoofdzaak kleding en werd op 22 april 1908 voor een bedrag van fl. 406,20 gegund aan E.P. Broekman te Arnhem. * 

Stukken die betrekking hebben op de schutterij zijn verder te vinden in de bibliotheek van het gemeentearchief en in verschillende particuliere archieven. Brochurenummer 01.529 uit de bibliotheek bevat bijvoorbeeld een gedicht van 'De Zaandamers' aan hun medeburgers, die op 28 oktober 1830 met de schutterij vertrokken. In het archief van de familie Verkade (PA-0431) zijn de acten van aanstelling en de brief van ontslag (1870) van E.G. Verkade sr. te vinden. Voor aantekeningen uit het archief van de schutterij: PA-0432 (het werkarchief van prof.dr. A. van Braam), inventarisnummer 76.
Een verwant archief is PA-0064, het Zaandams muziekkorps (1906-1953). De schutterij van Zaandam ondernam diverse malen pogingen om een eigen muziekkorps op te richten. Zo was er van 1840 tot 1847 een corps hoornisten of muzikanten onder leiding van C. Bonfieg. In 1867 werd een muziekkorps gevormd onder leiding van H.L.A. Ludwig. Tenslotte werd op 7 december 1893 een muziekkorps opgericht onder leiding van achtereenvolgens D. van 't Kaar en G. Bakker Jz. Dit muziekkorps werd na de opheffing van de schutterij voortgezet als het Zaandams muziekkorps. Het ontving financiële steun van de Vereniging voor Vreemdelingenverkeer, onder voorwaarde dat het muziekkorps zomers minstens vijf kosteloze, openbare concerten zou geven. * 
6. Archiefvormer
Kenmerken
Datering:
1830 - 1907
Gemeente:
Zaandam
Omvang in meters:
0,16
Toegang:
Inventaris
Openbaar:
Ja
Licentie:
Citeerinstructie:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld.
Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Gemeentearchief Zaanstad. Toegang PA-0017 Dienstdoende Schutterij
VERKORT:
NL-ZdGAZPA-0017
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS