Uw zoekacties: Historische encyclopedie Venlo
xLEM Historische encyclopedie Venlo ( Gemeentearchief Venlo )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

LEM Historische encyclopedie Venlo ( Gemeentearchief Venlo )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inventaris
Records 1 t/m 100
Records 101 t/m 200
Records 201 t/m 300
Records 301 t/m 400
Records 401 t/m 500
Records 501 t/m 600
Records 601 t/m 700
Records 701 t/m 800
Records 801 t/m 900
Verzet
sluiten
LEM Historische encyclopedie Venlo
Verzet
Term:
Verzet
Beschrijving 1:
In Venlo kwam het verzet tegen de Duitsers al snel na de bezetting in mei 1940 op gang. De eerste tijd was het nog ongeorganiseerd en ging het vooral om individuele acties. Een van de eerste verzetsdaden was het uitgeven van een illegaal blad, genaamd 'Oranje-Hagel'. De grote man achter dit blad, dat eind 1941 vijf keer verscheen, was politie-agent Harrie Pollaert. Deze schreef samen met Hub Jussen de artikelen voor het blad en maakte het 'persklaar'. Vervolgens stencilde hij samen met Lambert Meyers ongeveer 150 exemplaren en werd 'Oranje-Hagel' verspreid. Het blad hield op te bestaan omdat de verzetsgroep waartoe Pollaert behoorde de stencilmachine voor andere activiteiten nodig had. Pollaert speelde overigens nog op een andere manier een rol. Als politie-agent kreeg hij vaak informatie over op handen zijnde acties van de Duitsers tegen Venlonaren. Hij zorgde er dan voor dat de betrokkenen op tijd werden gewaarschuwd. De eerste die zijn verzet met de dood moest bekopen, was de Venlose deken Jules van Oppen. Na de inval van de Duitsers op 10 mei 1940 voerde hij actie tegen de Duitse films die in de Venlose bioscopen werden gedraaid. Deze waren naar de mening van de kerk immoreel en anti-vaderlands. Voor zijn 'film-adviezen' werd hij diverse malen door de Duitsers ter verantwoording geroepen. De deken trok er zich echter niets van aan. Gevolg was dat hij na zijn waarschuwing voor de film 'Kora Terry', met Marika Rökk in de hoofdrol, die in mei 1942 in de Venlose bioscopen draaide, in september 1942 werd opgepakt.
Beschrijving 2:
Van Oppen kwam in het concentratiekamp te Amersfoort terecht, vanwaaruit hij op 16 januari 1943 naar Vught werd gebracht. In dat concentratiekamp overleed hij op 16 of 17 februari van dat jaar. Vanuit Venlo werden in de oorlog de gewestelijke afdelingen van de Orde Dienst (O.D.) en de Landelijke Organisatie tot hulp aan Onderduikers (L.O) opgezet en geleid. De oprichter van de regionale Orde Dienst, een geheime organisatie van oud-militairen die verzet pleegde tegen de Duitsers, was generaal buiten dienst Jans. Van die organisatie was hij commandant totdat hij in maart 1942 moest onderduiken, omdat de Duitse Sicherheitsdienst naar hem op zoek was. Zijn zoon Leo, eveneens een oud-militair, nam vervolgens het commandantschap waar en leidde de organisatie in constant overleg met zijn vader tot januari 1945. Een belangrijke basis en opslagplaats voor de O.D. was de beeldenfabriek van Gödden aan de Emmastraat. Daar maakte de O.D. ten tijde van de voortvarende geallieerde opmars in de zomer van 1944 plannen voor een overval op de Venlose Maasbrug, zodat deze ongeschonden in handen van de geallieerden kon komen. Door het stagneren van de opmars ging die overval niet door. De regionale organisatie voor hulp aan onderduikers werd door de uit Egchel afkomstige kapelaan van de Martinusparochie, Jacques Naus, opgezet. Hij werd daarbij gesteund door zijn collega-kapelaan Van Enckevort en de Venlose verzetsman Jan Hendrikx, die opereerde onder de schuilnaam Ambrosius.
Beschrijving 3:
De eerste aanzet tot die organisatie werd gegeven in mei 1943 tijdens een vergadering in een zaaltje boven de kapelanie. Directe aanleiding was de oproep eind april van dat jaar aan Nederlandse militairen om zich te laten interneren. Velen van hen wilden onderduiken. Op de bijeenkomst verschenen gemeente-ambtenaren, medewerkers van voedsel- en distributiebureaus en vertegenwoordigers van diverse katholieke organisaties. Resultaat van de bijeenkomst was dat een netwerk voor de hulp aan onderduikers werd opgezet. Dat netwerk werd geleid door Ambrosius, die in augustus 1943 ook zorgde voor aansluiting bij de landelijke organisatie. Ambrosius en de beide kapelaans moesten na verloop van tijd zelf gebruik maken van de door hen mede opgezette organisatie. Vanaf hun onderduikadressen zetten ze hun activiteiten echter voort. Een van de eersten die aan de geallieerden informatie doorgaf over de bouw van de Fliegerhorst Venlo op de Grote Heide was de al genoemde Ambrosius. De eerste oorlogsjaren bleef het bespioneren van het enorme complex beperkt tot wat individuele acties, later gebeurde het georganiseerder. Zo had de Geheime Dienst Nederland vanaf 1943 een vast bureau in Venlo, dat opereerde onder de codenaam Z 406 en werkte met diverse informanten. Ook andere organisaties, zoals de spionagegroep van de Orde Dienst, waren in Venlo en bij het vliegveld actief. In 1944 bracht de Sicherheitsdienst het Venlose verzet twee grote slagen toe. Eerst werden op 29 februari van dat jaar Frans Coehorst (de naaste medewerker van Ambrosius), Fons Berger en Harry Holla opgepakt.
Beschrijving 4:
Ze werden naar het hoofdkwartier van de SD in Maastricht gebracht en kwamen vervolgens via het kamp in Vught in Duitse concentratiekampen terecht, waar ze om het leven kwamen. Een tweede grote slag kreeg het verzet op 21 juni 1944. Een bijeenkomst van de districtleiders van de onderduikersorganisatie in het pensionaat Sint Louis te Weert werd verraden aan de Duitsers. Daardoor kon de SD acht man oppakken, waaronder kapelaan Naus en Ambrosius. Ook zij kwamen uiteindelijk in Duitse concentratiekampen terecht en overleefden de oorlog niet. Tegenover die grote klappen stonden datzelfde jaar 1944 ook enkele geslaagde verzetacties. In de nacht van 18 op 19 februari werd het Venlose bevolkingsregister door leden van de Nijmeegse K.P. (knokploeg van het verzet) overvallen. Daarbij werden distributiepapieren buitgemaakt waarmee onderduikers van voldoende voedsel en kleding konden worden voorzien. Zeer spectaculair was de bevrijdingsactie van Leo Jans op 27 oktober 1944 uit het Venlose politiebureau. Jans was de 23e opgepakt en na drie dagen verhoor in het SD-hoofdkwartier in het Villapark overgebracht naar het politiebureau. Daar haalden zijn kameraden van de O.D. hem 's ochtends uit. Ze deden net of ze de door bombardementen veroorzaakte puinhopen in de buurt van het bureau opruimden. Daarbij maakten ze zoveel lawaai dat niemand in het gebouw iets hoorde van het van buiten uit openbreken van de cel van Jans. Na zijn ontsnapping wist hij uit de handen van de Duitsers te blijven. Mensen van het Venlose verzet die dat niet lukte en als gevolg van hun activiteiten om het leven kwamen, waren naast de al genoemden onder anderen Katie Jans, pater Christofoor Meulendijks, Bertha Soree, Oscar Wolters, Harry Meyer, Willem en Jan van Soest en Leo en Jan Dael. Zie: Ambrosius; Jong, de; Jans generaal; Jans, Leo; Naus kapelaan en Tweede Wereldoorlog.
Bron:
Venloclopedie
Organisatie: Gemeentearchief Venlo
Records 1001 t/m 1024
Kenmerken
Categorie:
  • Zonder categorie
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS