Toen Nijmegen door de geallieerde luchtlandingen in september 1944 veranderde in een frontstad, waren de plaatselijke ziekenhuizen alleen met gevaar voor eigen leven te bereiken. Daarnaast lagen de hospitalen al snel vol met gewonde militairen en burgers uit de stad. Voor overige hulpbehoevende patiënten, vooral die uit het gebied ten oosten van Nijmegen, ontstond er zo een probleem. Op 1 oktober 1944 werd om deze reden door de Ubbergse burgemeester Mr. Sassen villa "Waalheuvel" aan de Rijksstraatweg in Ubbergen gevorderd en tot noodziekenhuis ingericht. In het in allerijl gevormde bestuur nam de burgemeester zelf plaats. Daarnaast werden onder andere de volgende functies bekleed: geneesheer-directeur (Dr. P.L.M. van Hasselt), secretaris (J.J. Hendriks), directrice-administratrice (M. van Boldrik) en deken (J. van Loon).

Op 4 oktober 1944 kwam Waalheuvel officieel als noodziekenhuis in bedrijf, en deden de verpleegkundigen hun intrede. Uiteindelijk zou het aantal vaste medewerkers uitgroeien tot 24 terwijl het aantal tijdelijke krachten tenminste 45 bedroeg. Een andere belangrijke datum in de geschiedenis van Waalheuvel is 29 november 1944. Op deze dag kreeg het de officiële erkenning als hulpziekenhuis. Groot voordeel was dat zowel het personeel als de patiënten vanaf dat moment konden beschikken over bonkaarten voor eten en andere zaken.

Het noodziekenhuis heeft niet uitsluitend patiënten uit het gebied oostelijk van Nijmegen behandeld. Van het overvolle Nijmeegse Sint-Canisiusziekenhuis werden al snel na de opening van Waalheuvel hulpbehoevenden 'doorgeschoven'. Deze, meest oorlogsslachtoffers, kwamen niet alleen uit Nijmegen zelf, maar ook uit het bevrijde deel van de Betuwe en zelfs uit delen van Zuid-Nederland en het westen van het land. Uiteindelijk zijn in totaal 223 patiënten verpleegd in Waalheuvel. Er zijn hier kinderen geboren, maar ook mensen overleden.

Hulpziekenhuis Waalheuvel sloot op 30 juni 1945 haar poorten.