Uw zoekacties: Ontwerper Piet Smeele
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
Ontwerper Piet Smeele werkte van 1934 tot 1949 voor Drukkerij de IJsel. In deze collectie is ook werk opgenomen dat niet door De IJsel gedrukt is, en werk dat daar wel gedrukt is, maar na 1949. Voorts enkele ontwerpen, waarvan niet altijd bekend is of ze zijn uitgevoerd.
De nummers tussen haakjes (in het veld annotatie) verwijzen naar het nummer van de desbetreffende order in het Orderboek Ontwerpen 1934-1950 (SAB ID 0894 Drukkerij de IJssel, inv.nr 248). De datum is de datum waarop de order geplaatst is. Het nummer is lang niet altijd teruggevonden, omdat veel orders erg vaag zijn omschreven.
Drukkerij de IJsel werd in 1899 opgericht door Rens Borst aan de Molenstraat 68/hoek Lindenstraat te Deventer (huidige adres Molenstraat 33) en was in het begin van de twintigste eeuw min of meer de vaste drukkerij van Kluwer. In 1912 verhuisde het bedrijf naar de Hoge Hondstraat/hoek Schurenstraat.
Drukkerij de IJsel legde zich ook toe op het maken van kleur- en staalkaarten. Hiertoe werd in 1927 de firma Multicolor afgesplitst. Multicolor kreeg een eigen vestiging, eerst aan de Tabakswal en later in een voormalige sigarenfabriek aan de overkant van de Hoge Hondstraat.
Begin jaren vijftig en ook in de jaren zestig werd aan de Schurendwarsstraat en de Ooievaarstraat nieuwbouw gepleegd. Ook kocht het bedrijf in de jaren zestig Went & Co uit Hilversum op; daarnaast fuseerde Drukkerij de IJsel in de jaren zeventig met drukkerij Flach uit Sneek. Samen vormden zij "de Flevoprint Groep".
In 1983 ging Drukkerij de IJsel failliet. (bron: Historisch Museum Deventer, www.deventeropdekaart.nl)
Tekst n.a.v. tentoonstelling in 2011:
Toen vormgever Piet Smeele in 2001 overleed, vonden zijn kinderen tot hun verrassing in enkele laden en mappen een verzameling van het werk van hun vader. Het grootste deel daarvan was gemaakt in de periode 1934-1949, toen Smeele werkzaam was bij drukkerij De IJsel in Deventer.
Zijn collectie werd op 19 mei overgedragen aan Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek, waar tot en met 31 augustus de expositie 'Piet Smeele: vormgever bij drukkerij De IJsel' te zien is.
Piet Smeele (1910-2001) was opgeleid tot tekenleraar, maar omdat onderwijsbanen in de jaren dertig schaars waren, startte hij een bureau voor reclamewerk en portrettekenen. In 1934 trad Smeele als reclametekenaar in dienst bij de Deventer drukkerij De IJsel, gevestigd aan de Hoge Hondstraat waar nu het medisch centrum staat. De IJsel stond bekend om haar kwalitatief hoogwaardige drukwerk. Piet Smeele bleek een alleskunner: fotograferen, schilderen, tekenen, lithograferen en aquarelleren. Hij ontwierp een keur aan reclamedrukwerk, briefpapier, affiches, boekomslagen, ansichtkaarten, kalenders, spellen en kleurboeken. Bedrijven als de KLM en platenlabel Decca maakten gebruik van zijn ontwerpen. Voor een van Nederlands beroemdste mascottes, Flipje van Tiel, bedacht Smeele in de jaren dertig de 'Flipposcoop', een ingenieus kartonnen theatertje waarin een papieren filmrol, die bij een potje jam werd geleverd, bekeken kon worden.

In 1949 vond Piet Smeele eindelijk een baan in het onderwijs.
Hij vertrok naar Enschede waar hij leraar werd aan de ambachtschool. In 1954 keerde Smeele weer terug naar de IJsselstreek om tekenleraar te worden aan het Stedelijk Lyceum in Zutphen. Piet Smeele bleef daarna als freelancer zijn oude beroep uitoefenen.
Ter gelegenheid van de expositie verscheen het boekje 'Piet Smeele: vormgever bij De IJsel' in een beperkte oplage van slechts 250 exemplaren. De uitgave is voor € 7,50 te koop via www.sabinfo.nl.
In het Deventer Jaarboek 2010 verscheen het gelijknamige artikel "Piet Smeele, vormgever bij De IJsel (1934-1949)" geschreven door P. (Paul) Smeele en R.F. Berends. Voor de beschrijvingen van het werk van Smeele in deze collectie is gebruik gemaakt van de informatie uit dit artikel.
Collectie Piet Smeele
2. Handelsdrukwerk
3. Kalenders
4. Boeken
5. Kaarten
6. Litho's
7. Affiches
9. Personalia
10. Foto's
Kenmerken
Datering:
1929 -1966
Omvang:
circa 500 stuks
Inhoud van het archief:
Deze collectie bevat allerlei ontwerpen van Piet Smeele, zoals affiches, ansichtkaarten, boekomslagen etc. Ontwerper Piet Smeele werkte van 1934 tot 1949 voor Drukkerij de IJsel. In deze collectie is ook werk opgenomen dat niet door De IJsel gedrukt is, en werk dat daar wel gedrukt is, maar na 1949. Voorts enkele ontwerpen, waarvan niet altijd bekend is of ze zijn uitgevoerd. Daarnaast is ook een aantal persoonlijke objecten opgenomen in de collectie, zoals zijn eigen briefpapier en geboortekaartjes van zijn kinderen.Deze collectie is na het overlijden van Piet Smeele in 2001 gevonden door zijn kinderen in zijn nalatenschap.

Bij de schenking van de collectie zijn de auteursrechten die bij (de erven van) Piet Smeele lagen, overgedragen aan SAB. Materiaal dat meer dan 70 jaar geleden gemaakt is, wordt beschouwd als rechtenvrij (ivm verjaring auteursrechten). Er is echter niet altijd duidelijk of het materiaal "in opdracht" is gemaakt, waarbij mogelijk rechten zijn afgekocht. Ook is niet duidelijk waar de rechten liggen van materiaal dat tijdens het in dienst zijn bij drukkerij de IJsel is gemaakt. Normaal gesproken is de werkgever auteursrechthouder tot 70 jaar na eerste publicatie, van materiaal dat in diensttijd is gemaakt; alleen is De IJsel failliet gegaan. Daarnaast is het zo dat de rechten ook bij de opdrachtgevers kunnen liggen. Om het zekere voor het onzekere te nemen is bij twijfel "onbekend" ingevuld bij "rechthebbende".
Voorwaarden voor reproductie:
De voorwaarden voor reproductie bij Stadsarchief Deventer zijn van toepassing.
Taal:
Nederlands
Citeertitel lang:
NL-DvSA, Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek, ID 1533, Ontwerper Piet Smeele, inv.nr. ....
Citeertitel kort:
NL-DvSA, ID 1533, inv.nr. ....
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS