Uw zoekacties: Koninklijke Nederlandsche locaal spoorweg-maatschappij
x907 Koninklijke Nederlandsche locaal spoorweg-maatschappij ( Het Utrechts Archief )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

907 Koninklijke Nederlandsche locaal spoorweg-maatschappij ( Het Utrechts Archief )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
Inleiding
Bij Koninklijk Besluit van 27 augustus 1880 werd de oprichting goedgekeurd van de Nederlandsche Locaal Spoorweg-Maatschappij (NLS), met als zetel Apeldoorn. Het initiatief tot de oprichting van deze vennootschap ging uit van het Veluwsch Spoorweg Comité (ook wel Veluwsch Locaalspoorweg Comité), opgericht in 1879. Het comité bestond in eerste samenstelling uit de heren H.C. van der Houven van Oordt (lid van de Staten van Gelderland), E. Vas Visser (wethouder te Heerde), Mr. E. Weerts (burgemeester van Epe) en M. Wolff (industrieel uit Amersfoort). Het secretariaat was in handen van de heer J.B. Snellen. Het comité had, naar aanleiding van de wet op de lokaalspoorwegen van 9 augustus 1878, plannen opgevat om een aantal lokaalspoorwegen aan te leggen. Voor de uitwerking daarvan werd ingenieur F.H. Eussen aangetrokken.
Aanvankelijk werd besloten om concessie aan te vragen voor een lokaalspoorweg van Oldenzaal via Almelo, Deventer, Apeldoorn, Rhenen, Tiel, Bommel en Heusden naar Breda, met zijtakken van Apeldoorn naar Zwolle en van Apeldoorn naar Dieren. Op 20 januari 1882 verkreeg de inmiddels opgerichte (K)NLS een concessie voor de aanleg en exploitatie van de lokaalspoorwegen Apeldoorn-Deventer-Almelo en Dieren- Apeldoorn-Hattem. Het comité ging na oprichting van de NLS op in deze maatschappij. Zijn leden werden allen benoemd in de Raad van Commissarissen. Vanwege deze nauwe binding tussen comité en maatschappij is ervoor gekozen om het archief van het comité in deze inventaris van het archief van de KNLS op te nemen.
Naar aanleiding van een brief die men begin 1880 aan Koning Willem III had geschreven over de plannen werden de voorzitter van de Raad van Commissarissen en de burgemeesters van Apeldoorn en Deventer uitgenodigd voor een bespreking op paleis Het Loo. De koning bleek zeer geïnteresseerd in de plannen en zegde zijn steun toe, hetgeen hij onder meer deed door aanbevelingen bij de regering en de betrokken provincies. Bovendien werd bij Koninklijk besluit van 30 juni 1881 aan de maatschappij de koninklijke titel verleend, zodat zij als Koninklijke Nederlandsche Lokaal Spoorweg- Maatschappij (KNLS) bekend is geworden. Haar spoorwegen voerden de naam "Spoorwegen Koning Willem III". In de Raad van Commissarissen werd een koninklijke commissaris benoemd en enkele stukken grond in de buurt van Het Loo werden door de koning aan de maatschappij geschonken.
In 1881 waren reeds onderhandelingen geopend over de exploitatie van de aan te leggen spoorwegen, die men over wilde laten aan een andere maatschappij. Er werd onderhandeld met de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (MtEvSS), de Nederlandsche Centraal-Spoorweg Maatschappij (NCS) en de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). Ook onderhandelde men met diverse maatschappijen over het medegebruik van enkele baanvakken en stations. Met de HSM werd uiteindelijk in 1887 een exploitatiecontract gesloten. Deze maatschappij nam ook het leeuwendeel van de uitbreidings- en wijzigingswerken aan de inmiddels voltooide spoorwegen op zich. Op 21 november 1887 werd de lijn Dieren-Apeldoorn-Hattem in gebruik genomen, alsmede de lijn Apeldoorn-Deventer. Het aansluitende gedeelte Deventer-Almelo volgde op 1 september 1888. De lijn Apeldoorn-Deventer-Almelo werd overigens, op verzoek van de minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, omgebouwd tot gewone spoorweg en in 1892 als zodanig opengesteld.
Op 24 juli 1907 werd een tweede concessie verkregen, ditmaal voor de aanleg van een lokaalspoorweg Hattem-Kampen-Zuid. Deze werd op 30 september 1913 geopend. In de loop der tijd poogde de maatschappij nog concessies te verkrijgen voor de lokaalspoorwegen Apeldoorn-Wageningen, Rhenen-Almelo, Hattem-Zwolle, Epe-Elburg en Almelo-Duitse grens-Lingen, maar geen van deze plannen werd gerealiseerd. Al in 1894 probeerde de HSM toestemming te krijgen voor het aankopen van de spoorwegen van de maatschappij. In het exploitatiecontract was een artikel opgenomen dat een dergelijke aankoop mogelijk maakte, mits een jaar tevoren aangekondigd en goedgekeurd door de minister van Waterstaat, handel en Nijverheid. Deze toestemming werd in 1894 echter niet verkregen. In 1919 kondigde de HSM opnieuw aan de spoorwegen te willen kopen en ditmaal werd door de minister positief gereageerd. Per 28 juli 1920 werden de spoorwegen verkocht en op de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 9 oktober van dat jaar werd besloten tot liquidatie van de maatschappij. Hoewel reeds in 1921 een verslag verscheen van de Commissie van Liquidatie duurde de afwikkeling van een en ander nog tot 1942.
Inventaris
Kenmerken
Datering:
1879-1921
Toegangstitel:
Inventaris van het archief van de koninklijke Nederlandsche locaal spoorweg-maatschappij en haar voorganger het Veluwsch spoorweg comité 1879-1921
Auteur:
Medewerkers project 'Historisch archief Nederlandse Spoorwegen', in samenwerking met het Nederlands Spoorwegmuseum
Datering toegang:
2000
Openbaarheid:
Volledig openbaar
Rechtstitel:
Opneming in beheer van een particulier, niet in eigendom verkregen
Omvang:
11,59 m zuurvrije dozen
Rubrieken:
Categorie:
Archiefvormer(s)::
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS