1632 Gemeenten Jutphaas en Vreeswijk, burgerlijke stand en bevolkingsregister ( Het Utrechts Archief ) 
1632
Gemeenten Jutphaas en Vreeswijk, burgerlijke stand en bevolkingsregister
Inleiding
Voorwoord
De burgerlijke stand
 Het bevolkingsregister sluiten
1632 Gemeenten Jutphaas en Vreeswijk, burgerlijke stand en bevolkingsregister
Het bevolkinsregister in Nederland is gegroeid uit de in de eerste helft van de 19e eeuw gehouden volkstellingen. Deze onderzoeken naar de getalssterkte en de samenstelling van een bevolking dateren reeds van oude tijden. Uit het evangelie van Lukas weten we dat deze tellingen al gehouden werden aan het begin van onze jaartelling ten tijde van Keizer Augustus. Ook in ons land hebben reeds vroeg tellingen van de bevolking plaatsgevonden. Deze tellingen hadden toen nog een lokaal karakter. Om de overheid inzicht te verschaffen in de samenstelling van de hele Nederlandse bevolking werd eind 1828 de eerste nationale volkstelling gehouden gevolgd door een tweede in 1839. De uit deze tellingen verkregen gegevens verouderden natuurlijk snel. In 1849 werd dan ook bij Koninklijk Besluit bepaald dat de gegevens verkregen uit de laatste 3e nationale volkstelling van dat jaar vanaf 1 januari 1850 bijgehouden moesten worden. Deze datum markeert dan ook het begin van het bevolkingsregister.
De bevolkingsregisters werden aanvankelijk ingedeeld naar wijk, straat en huisnummer. Per huisnummer werden de daar woonachtige personen per gezin ingeschreven, veelal met het inwonende personeel. Deze laatsten konden ook in een speciaal register voor alleenstaanden opgenomen worden. Dit werd veelal, enigszins misleidend, naar de meest voorkomende categorie "Dienstbodenregister" genoemd. Om de personen waar het adres niet van bekend was te kunnen traceren, werden de registers voorzien van indexen op naam. Door de vele mutaties raakten de bladen en registers natuurlijk snel vol. Eens in de 10 jaar moesten deze vaak compleet overgeschreven worden. Rond 1920 ging men dan ook over op een losbladig systeem, de gezinskaarten. In Jutphaas start men hier in 1910 al mee, terwijl Vreeswijk nog tot 1924 het vastbladige systeem handhaaft.
Zowel de volkstellingen als het bevolkingsregister zijn op grond van de Archiefwet 1962 tot en met het jaar 1938 openbaar en kunnen kosteloos door iedereen geraadpleegd worden. De volgende gegevens kunnen aan het bevolkingsregister en de gezinskaarten ontleend worden: de namen en voornamen van alle leden van een gezin, of van de alleenstaande personen, hun kunne, hun geboorteplaats en -datum, hun religie, burgerlijke staat en eventueel ambt of beroep. Tevens geeft de inschrijving de verhouding tot het hoofd van het gezin aan, bijvoorbeeld, zoon, dochter enz. en de eventuele huwelijksdatum. Daarnaast is geregistreerd wanneer men in de betrokken plaats is komen wonen en waarvandaan men gekomen of waarheen men vertrokken is. Uiteraard zijn deze laatste gegevens niet te vinden in de in 1830 en 1840 opgemaakte volkstellingen, omdat dit momentopnamen zijn.
Wenken voor de gebruiker
Addendum
Inventaris
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
