111 Hoogheemraadschap van Schieland (Oud Archief, OAS) (1273-) 1299-1953 ( Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard ) 
111
Hoogheemraadschap van Schieland (Oud Archief, OAS) (1273-) 1299-1953
Voorwoord
In 1996 is door de Verenigde Vergadering van Schieland besloten om de archieven van het Hoogheemraadschap van Schieland en van de daarbinnen gelegen polders volledig te inventariseren en waar nodig op orde te brengen. Deze operatie is voltooid in 2003 en heeft geleid tot een indrukwekkend resultaat. Gecomprimeerd is dat resultaat terug te vinden in de inventariserende rapporten. Daar achter bevindt zich uiteraard het archiefmateriaal zelf, opgeslagen in de nieuwe archiefruimte die rond de jaarwisseling 2002/2003 in het gemeenlandshuis van Schieland kon worden betrokken.
Daarmee is een enorme hoeveelheid informatie ontsloten en toegankelijk gemaakt. Deze informatie gaat terug tot het eind van de 13e eeuw, toen het hoogheemraadschap ontstond. Daarin valt te lezen hoe onze voorvaderen met grote vlijt van een moerasachtig gebied een bewerkbaar en bewoonbaar laagland hebben gemaakt. Al bladerend door de inventaris wordt snel duidelijk welke enorme verschillen er zijn tussen toen en nu. Maar ook wordt duidelijk welke overeenkomst er nog steeds is: de noodzaak om waakzaam te zijn en te blijven, en het belang om dat te doen door samenwerking van al diegenen die daarbij belang hebben en daarvoor betalen. Dat is het wezenskenmerk van het waterschap.
Onze historische wortels zijn dus bloot komen te liggen. Dat is nodig niet alleen voor degenen die de geschiedenis bestuderen, maar ook voor hen die met de toekomst bezig zijn. Het verheugt mij daarom buitengewoon dat dit werk volbracht is, en dank al diegenen die zich daarvoor hebben ingespannen.
Rotterdam, 16 april 2003
ir. J.J. de Graeff dijkgraaf
Inleiding
Geschiedenis van het hoogheemraadschap van Schieland
Beheersgebied
Inliggende polders
De bestuurlijke organisatie
Taakuitvoering
Wapen
 Huisvesting sluiten
111 Hoogheemraadschap van Schieland (Oud Archief, OAS) (1273-) 1299-1953
In de loop der jaren heeft het hoogheemraadschap gebruik gemaakt van een aantal panden. Uit de gemeenlandsrekeningen van het hoogheemraadschap, die, zij het met hiaten, vanaf het jaar 1524 bewaard zijn gebleven blijkt, dat Schieland in 1535 het huis "die Cloeck" aan de Lombardstraat van de gemeenlandstimmerman Joest Vranckensz. gekocht heeft. In de jaren 1541 en 1542 werd deze woning tot gemeenlandshuis verbouwd. Het was geen gemeenlandshuis zoals wij dat kennen, een representatief gebouw waarin Schielands bestuur zetelde, maar een pied-a-terre voor de gemeenlandstimmerman, de voorganger van Schielands ingenieur en opslagplaats voor zijn materialen. Vandaar ook wel gemeenlandstimmerhuis.
Het bestuur van Schieland kwam liever bijeen in de herberg, bijvoorkeur in "de Swaen" aan de Hoogstraat, want daar werden zij volgens een oud gebruik door het stadsbestuur op een aantal kannen wijn getrakteerd. Ook werd gebruik gemaakt van "de Scielantse Camer" op het stadhuis van Rotterdam.
In 1579 kocht Schieland een huis aan het Rode Zand met een ten noorden daarvan gelegen erf. Het werd reeds jaren eerden al door Schieland gebruikt. Het huis werd bewoond door de rentmeester, die er tevens de functie van huisbewaarder vervulde en door een hoogheemraad en zijn gezin.
In 1623 werd een huis aan de Hoogstraat aangekocht. De eerste steen voor nieuwbouw van het gemeenlandshuis aan de Korte Hoogstraat werd in 1662 gelegd door dijkgraaf Daniël van Hogendorp. In 1665 werd het in gebruik genomen. In 1841 moest het gebouw aan de gemeente Rotterdam worden verkocht. Deze gemeente had het pand al regelmatig gehuurd en de onderhandelingen over de verkoop waren reeds in 1805 gestart.
In 1842 betrok Schieland het voor fl. 19.000, - gekochte huis aan de Korte Hoogstraat no. 3. Maar dit pand voldeed na verloop van tijd niet meer omdat het "voor den dagelijksche dienst uiterst bekrompen ruimte aanbiedt". Opnieuw kwam nieuwbouw regelmatig op de agenda.
In april 1922 kocht Schieland op een veiling het pand Eendrachtsweg 75 met koetshuis en paardenstal. Enige verbouwingen waren nodig. Tijdens de meidagen van 1940 werd een gedeelte van het gemeenlandshuis ter beschikking gesteld aan de Havendienst, omdat het Havenkantoor verwoest was. De bezetter heeft enkele malen tevergeefs geprobeerd het gemeenlandshuis te vorderen.
Hensbeker
Bodebus
Stampioenkaart
Geschiedenis van het archief
Verantwoording van de bewerking
Bronnen en literatuur
Inventaris
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hoogheemraadschap van Schieland