026 Archief Armenzaken Ambt Hardenberg

U kunt bladeren in

Archiefassistent

Uw mening

Uw zoekacties: Departementaal Bestuur van de Zuiderzee te Amsterdam Ommelander Archieven, 1558 - 1862 Provinciaal Bestuur van Zeeland 1851-1910 Archief Armenzaken Ambt Hardenberg

Inloggen

026 Archief Armenzaken Ambt Hardenberg ( Gemeentearchief Hardenberg )

Uitgebreid zoeken

Kenmerken

Inventaris

Zoekresultaat

026 Archief Armenzaken Ambt Hardenberg

1	Hendrik Aarden Geboorteplaats: Oosterhout Geboortedatum: 26-01-1822 Ouders: Willem Aarden en Johanna Kuik

2	Jacoba van Aas Geboorteplaats: Puttershoek Geboortedatum: 15-06-1839 Ouders: Jan Harm van Aas (geb. te Hardenberg: 06-11-1801) en Jacoba de Rot Bijzonderheden: De armlastigen woonden in Dordrecht

Teunis Almelo
Geboorteplaats: Ane, op 't erve Keizers
Geboortejaar: 1793
Huwelijkse staat: Weduwnaar van Geertruid Kolkman
Ouders: Henricus Almelo en Hilligjen van den Steenteugel
Bijzonderheden: Was op 1 juli 1847 voor de derde keer opgenomen in het bedelaarsgesticht te Ommerschans en werd bedeeld vanuit onderstanddomicilie Ambt Hardenberg; de Staatsraad, gouverneur der Provincie Overijssel verzocht om zijn vrijlating aangezien Teunis had verklaard te kunnen wonen bij zijn schoonzus Aaltje Kolkman, echter deze was drie jaar eerder reeds overleden! Een jaar later, op 17 april 1851 is Teunis alsnog ontslagen uit het gesticht. Gezichtsverduistering en ouderdomszwakte maakten hem geheel ongeschikt voor arbeid

Engeltje Reinders Bakker
Geboorteplaats: Vledder
Geboortejaar: 1792
Huwelijkse staat: Weduwe van Harm Roelofs Liesten
Huwelijksplaats: Diever
Huwelijksjaar: 1817
Ouders: Reinder Jans Bakker en Trijntje Roelofs
Bijzonderheden: De weduwe woont bij haar zuster (Geertje Liesten, weduwe van Dirk Westerhof) in, die een kind heeft en zelf in zeer armoedige omstandigheden verkeert; ze is met pasen 1855 in deze gemeente komen wonen, hebbende vroeger sedert 1820 onder de gemeente Avereest gewoond

Gerrit Idzes Bakker
Geboorteplaats: Beetsterzwaag
Geboortejaar: Circa 1816
Huwelijkse staat: Gehuwd met Roelofje Wolters Bus
Huwelijksplaats: Beetsterzwaag
Huwelijksjaar: 1831
Ouders: Edske Gerrits Bakker en Geesje Jans Ketelapper
Bijzonderheden: Woonde sinds 1e december 1840 in de gemeente Ambt Hardenberg

6	Gerrit Jan Bakker Geboorteplaats: Rijssen Geboortejaar: 03-02-1795 Beroep: Dagloner te Sibculo Ouders: Cornelius Bakker en Harmine Simelink Bijzonderheden: Was wegens ouderdom en ziekelijkheid niet bij machte in eigen onderhoud te voorzien

7	Wicher Jans Bakker Ouders: Jan Bakker en Aaltje Koops (wonend te Giethoorn) Bijzonderheden: Laboreert gedurig aan vallende ziekte (epilepsie)

8	Johannes Batink Bijzonderheden: Onderstand vanuit Kampen voor kraamhulp

Roelof Batink
Geboorteplaats: Kampen / Steenwijkerwold
Geboortedatum: 09-02-1829
Huwelijkse staat: Gehuwd met Roelofje Deuzeman
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 28-05-1853
Ouders: Klaas Batink en Jannegje Hendriks Douw
Bijzonderheden: Leed in 1857 aan een zeer ernstige verzwering in de keel en daarbij komende armoede; in januari 1858 was een éénjarig kindje van hem overleden en het zoontje Klaas, oud 3 jaar, was bedenkelijk ziek aan zenuwkoortsen

Teunis Batink
Geboorteplaats: Kampen
Geboortedatum: 28-05-1819
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aleida Klopman
Huwelijksplaats: Ootmarsum
Huwelijksdatum: 1847
Ouders: Klaas Batink en Jannegje Hendriks Douw
Bijzonderheden: In dit dossier o.a. een brief van 14-07-1853 aan B & W van Kampen waarin melding wordt gemaakt van het feit dat de vrouw van Teunis in een wagen met twee paarden bespannen in hoogzwangere toestand uit Ootmarsum is aangekomen; de plaats waar zij drie of vier jaar afgezonderd van haar man moet hebben doorgebracht; Teunis Batink leefde op dat moment met een bijzit (Jennigjen Nijkamp) bij welke hij reeds twee kinderen had; Batink wilde niets meer van zijn 'echte' vrouw weten en de burgemeester verwachtte ongelukken als beide vrouwen in de woning van Batink moesten verblijven, en stelde voor om de hoogzwangere vrouw naar Kampen te vervoeren. De vrouw is echter niet naar Kampen gebracht, maar terug naar Ootmarsum, naar haar zuster. Verder leed Batink aan zenuwzinkings-ziekte of typhus. Ook een brief van 03-12-1857 waarin de burgemeester aan het college van Kampen om toestemming vraagt voor het verlenen van f. 3,50 aan Batink voor het aanschaffen van twee schepel zaairogge; Batink had een halve bunder grond geheel bereid om met rogge te kunnen bezaaien, het ontbrak hem echter aan de financiën om het zaad aan te schaffen. Toestemming wordt gegeven. In september 1858 wordt vermeld dat Teunis Batink 14 dagen in Kampen in het ziekenhuis is verpleegd, maar wederom opnieuw is ingestort

Johan Conraad Becker
Geboorteplaats: Groningen
Geboortedatum: 1772
Beroep: Marschkramer
Huwelijkse staat: Gehuwd met Pieternelle Nicolaas Hermans
Bijzonderheden: J.C. Bekker overleed op 26 december 1852 ten huize van schoenmaker Gerrit van der Hulst. Het echtpaar was vroeger zwervende of rondreizende, doch heeft zich in het najaar van 1844 gevestigd te Loozen op het erve Buitjans, bij Hermannus Eshuis, tot november 1849, toen het huis aldaar is afgebrand, daarna wederom rondgereisd tot 1 maart 1851 en hebben zich toen gevestigd in een kamer van Gerrit van der Hulst aan de Dedemsvaart

Geertrui ter Beeke
Geboorteplaats: Saasveld, gem. Weerselo
Geboortedatum: Circa 1800
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Frederik ter Beeke en Janna Meulenkamp (beide overleden)
Bijzonderheden: Heeft een zoon van 15 jaar die zenuwkoortsen heeft gehad; ze woonde reeds dertig jaar in de gemeente en sinds kort in De Krim

13	Gettje Beilanus Geboorteplaats: Leeuwarden Geboortedatum: Circa 1836 Ouders: Johannes Blanus en Sitske Wopkes Muts Bijzonderheden: Zij is 'bijzit' van Hendrik Aarden, bij wie zij (niet wettig getrouwd) drie kleine kinderen heeft

Jan Hendrik Belders
Geboorteplaats: Oudekerk aan de Amstel
Doopdatum: 28-03-1792 (Amsterdam, Luthersche Kerk)
Beroep: Vroeger smidsknecht, thans zonder
Huwelijkse staat: Weduwnaar van Anna Stronk
Huwelijksplaats: Amsterdam
Huwelijksjaar: 1810
Ouders: Jan Coenraad Belders (oud-burgemeester van de Oudekerk aan de Amstel) en Sophia Maria Elizabeth Riggeler (beide overleden, de eerste te Oudekerk in 1804, de laatste te Amsterdam in 1815)
Bijzonderheden: De verpleegde woont thans in bij zijn schoonzoon alhier die in zeer armoedige omstandigheden verkeerd en onmogelijk zijn schoonvader alleen kan onderhouden, welke wegens ouderdom en zwakke borst geen arbeid kan verrichten (de verpleegde is dezer dagen uit Den Ham hier gekomen alwaar hij dienstbaar was doch wegens zwakke borst en ouderdom onbruikbaar was geworden); wegens verslechtering van zijn toestand is Belders op de 10e april 1855 overleden

Hendrik van den Belt
Geboorteplaats: Ambt Vollenhove
Geboortejaar: 1809
Bijzonderheden: Het gezin woonde in Avereest maar had Ambt Hardenberg als onderstandsdomicilie; het bestond uit man, vrouw en zes kinderen (waarvan de oudste 19 jaar); men leefde in een toestand die alle denkbeeld te boven ging; kort na de eerste brieven uit Avereest stierven de zoontjes Cornelis en Sjoerd waarschijnlijk t.g.v. hongersnood; men leefde in een tent (mooi briefje van Bonne Berends jr. om hulp voor het gezin Van den Belt)

16	Franciscus Berendsen Geboorteplaats: Arnhem Geboortejaar: 18-10-1826

Hendrikus Biemans
Geboorteplaats: Gorinchem
Geboortejaar: 1811
Huwelijkse staat: Gehuwd met Wilhelmina Petronella Kemper
Huwelijksplaats: Vledder
Huwelijksjaar: 1848
Ouders: Leonardus Biemans en ? (de moeder overleden te Vledder in 1845)
Bijzonderheden: Het gezin bestond uit man, vrouw en vijf kinderen waarvan de oudste 9 jaar

18	Jan Willem Bijvank Geboorteplaats: Diepenveen Geboortejaar: Circa 1821 Bijzonderheden: Had last van reumatiek in de benen

Jacobus Johannes Blaakhert
Geboorteplaats: Poortvliet
Huwelijkse staat: Gehuwd
Bijzonderheden: Het gezin (man, vrouw en kind) heeft haar onderstands-domicilie te Poortvliet; heeft 14 jaar te Deventer gewoond, bedelarij en verblijf aan de Ommerschans; het kind Jacobus (oud 12 jaar) was ziek; in december 1855 was het gezin door bittere armoede aan verhongering blootgesteld; wegens zoutsmokkel gedagvaard voor de rechtbank te Deventer (in 1856 werd een brief van burgemeester Van Delden nog voorzien van het stempel van Schoutambt Hardenbergh!); op 12 januari 1856 is het gezin op bevel en verzoek afgereisd naar Poortvliet; echter na een bezoek aan de rechtbank te Deventer is men teruggekeerd naar Hardenberg

20	Reinder Aukes Blaauwbroek Geboorteplaats: Leek

Geert Blatter (Bladder)
Geboorteplaats: Stad Ommen
Geboortejaar: 1824/1825
Ouders: Jan Bladder en Josephina Catois
Bijzonderheden: Woont bij zwager Hendrik Sievers, timmerman te Slagharen; de lijder die zeer beperkt is of zelfs gekrenkt is in zijn geestvermogens, heeft voor enige tijd ernstige brandwonden ontvangen

Hendrik Blatter (Bladder)
Geboorteplaats: Parijs
Geboortejaar: 1815
Beroep: Voormalig schaapherder (scheper)
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Vader Johann Blatter (geboren op 12-04-1783 te Oetenhoven, ambt Blumberg (dichtbij de Bodensee), kon. Hanover (en overleden op 02-03-1854 te Avereest), moeder Josephine Natalie Decatoire (Catwa of Catois) (overleden op 8 november 1858 te Avereest)
Bijzonderheden: Hendrik is in zijn vroegste kindschheid (toen hij 4 jaar oud was) met zijne ouders van Parijs naar Nederland vertrokken alwaar zeer kort in een paar gemeenten gewoond en vervolgens 12 jaar aan de Ommerschans alwaar de vader de betrekking van brigadier-veldwachter heeft vervuld; na dien tijd heeft de vader onderstand genoten voor rekening van de gemeente Stad Ommen tot aan zijn dood toe, en is die onderstand tot heden toe gecontinueerd ten behoeve der moeder weduwe, en steeds voor rekening van Stad Ommen; Hendrik woont thans 10 maanden in Ambt Hardenberg, daarvoor anderhalf jaar te Avereest, daarvoor drie jaar te Gramsbergen, daarvoor 2 jaar te Dalen, daarvoor 2 jaar te Ambt Hardenberg, daarvoor 5 jaar te Dalfsen, daarvoor 1 jaar te Ommen, daarvoor 3 jaar te Zuidwolde, daarvoor 3 jaar te Avereest enz; heeft 2 jaar gewoond te Oldebroek, toen hij zes jaar oud was is hij op aan de Ommerschans gekomen. Hendrik had steeds een fontenel op zijn borst; woonde in het huis van zijn zus Sophia Blatter, gehuwd met Hendrik Siwers, timmerman te Slagharen. Hendrik is op 31 januari 1857 te Ambt Hardenberg gestorven

23	Willem Bleumers Beroep: Marschkramer

24	Hendrik Blootens Geboorteplaats: Heemse Geboortejaar: 1794 Huwelijkse staat: Gehuwd met Anna Maria Boerick Huwelijksplaats: Meppel Huwelijksjaar: 1823 Ouders: Gerrit Blootens en Margje Jansen

25	Cornelis de Boeck Geboorteplaats: Zandvliet (Noord-Brabant)

Hendrik(us) de Boer
Geboorteplaats: Steenwijkerwold
Geboortedatum: 08-10-1824
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geertje Nijkamp
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 02-12-1854
Ouders: Peter Wybens de Boer en Femmigje Klaassens Kaa
Bijzonderheden: Hendrik had zich bij het turfgraven geblesseerd aan de dij

27	Geesje Bossink

28	Gerritdina Bouwhuis Geboorteplaats: Klooster Sibculo Bijzonderheden: 50 jaar oud en behoeftig door ziekte (zwak gezicht)

29	Jan Boven Geboorteplaats: Nijeveen Geboortedatum: 25-07-1827 Huwelijkse staat: Gehuwd met Johanna Rosendal Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg Huwelijksdatum: 05-06-1851 Ouders: Berend Casper Bove en Hermina Frederiks Smink Bijzonderheden: Heeft gewoond in een tent achter Groote Staarman

30	Jan Jacob Ebelties Boxem Geboorteplaats: Smilde ? Huwelijkse staat: Gehuwd/samenwonend met Zwaantje Geerts Aalderink

31	Nicolaas van den Braak Geboorteplaats: 's-Hertogenbosch Beroep: Ambtenaar bij 's Rijksbelastingen Ouders: Franciscus van den Braak en Dorothea van der Aa Bijzonderheden: Betreft verhaal van begrafeniskosten

Jan Brand

33	Hendrik Brandt Geboorteplaats: Amsterdam Geboortejaar: 1808 Huwelijkse staat: Gehuwd met Aleida Jacoba Hagen Huwelijksplaats: Norg Huwelijksdatum: 19-03-1828 Ouders: Cornelis Albertus Brandt en Hendrina de Lange

August Joseph Brenner
Geboorteplaats: Nijmegen
Geboortedatum: 28-05-1814
Beroep: Commies (ontslagen), wonend te Sibculo
Huwelijkse staat: Echtgenoot van Hendrika Groothuis, alias Hendrika Nijhof (of van de Klop)
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 11-08-1855
Ouders: Christiaan Brenner en Maria van Enthoven
Bijzonderheden: Twee kinderen (Maria Ida Brenner, geb. te Delfshaven op 07-03-1850 en Anna Petronella Augustina Elisabeth Brenner, geb. te Delfshaven op 14-05-1851) zijn door hem achtergelaten te Delfshaven; inlichtingen naar hem geven weer dat hij slecht bekend stond, twee keer ontslagen is als ambtenaar en zijn vrouw mishandelt, slaat en krabt; de vrouw is na zijn vertrek vanuit Delfshaven in grote armoede achtergebleven, aan een slepende ziekte bezweken, men zegt ten gevolge van verdriet en vroegere mishandeling; ingezetenen van Sibculo verklaren uit een mond dat de kinderen van Brenner uit het eerste en tweede huwelijk gesproten schandelijk door hun vader verwaarloosd worden; Brenner is bij vonnis van de rechtbank van 26 augustus 1856 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 1 jaar bij lijfsdwang; hij ging in beroep; het Gerechtshof heeft het vonnis van Deventer verminderd tot drie maanden; hierop cassatie; rekwest om gratie aan den Koning; verzoek om gratie is afgewezen; wettelijke echtscheiding

35	Hendrikje Brinkman Geboorteplaats: Avereest Geboortedatum: Circa 1825 Ouders: Klaas Brinkman en Hermina Arends Husen Bijzonderheden: Ze is op 11 maart 1853 ten huize van de wed. Albert Klaassen te Slagharen onverwachts bevallen van een onecht kind dat kort na de geboorte is overleden

36	Jan Brouwer Geboorteplaats: Odoorn Geboortejaar: 1826 Huwelijkse staat: Gehuwd met Geertje Jonker Huwelijksplaats: Avereest Huwelijksdatum: 30-04-1853 Ouders: Berent Brouwer en Janna Jansen Bijzonderheden: De verpleegde is thans blijkens geneeskundig attest van de geneesheer Mekel gevaarlijk ziek

37	Pietronella de Bruin Geboorteplaats: Sibculo Geboortejaar: 17-06-1829 Huwelijkse staat: Ongehuwd Ouders: Jan de Bruin en Wilhelmina Fredrika Elizabeth Plato Bijzonderheden: Sedert 2 jaren te Amsterdam woonachtig; moest op 20 maart 1854 opgenomen worden in het Binnengasthuis te Amsterdam

Hendrik Bruinenberg
Geboorteplaats: Steenwijk
Geboortejaar: 1809
Huwelijkse staat: Gehuwd met Grietje Jacobs Leeuw
Huwelijksplaats: Giethoorn
Huwelijksjaar: 1838
Ouders: Jacob Bruinenberg en Aagje Hagers (beiden overleden te Steenwijk
Bijzonderheden: Schipper aan de Dedemsvaart, in zijn vaartuig verblijf houdende

Jan Brands van Dam
Geboorteplaats: Jobbinga en Schuringa (gem. Schoterland)
Geboortedatum: 12-05-1788
Huwelijkse staat: Gehuwd met Elisabeth Bene Moedt
Huwelijksplaats: Langweer (gem. Haskerland)
Huwelijksjaar: 1824
Ouders: Brand Jans van Dam en Grietje Johannes
Bijzonderheden: Bittere armoede, hoge jaren, misgewas en gebrek aan verdiensten, heeft 3 kinderen, hij woont op nieuwe grond en is daarop zijn verbouw van aardappelen geheel mislukt, zijn vrouw is sukkelende en het gezin lijdt aan alles gebrek

Willem Willems Dam
Geboorteplaats: St. Jansga (gem. Aengwirden)
Geboortejaar: Circa 1808
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Herms de Wilde
Ouders: Willem Jans Dam en Annegjen Hendriks Wind
Bijzonderheden: Heeft vrouw en 6 kinderen, woont sinds 1 april 1848 aan de Dedemsvaart, Willem zelf is op 25 mei 1849 overleden

41	Jacob Deuzeman Geboorteplaats: Giethoorn Geboortedatum: 12-04-1835 Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantje Meijer Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg Huwelijksdatum: 28-01-1860 Ouders: Klaas Roelofs Deuzeman en Grietje Teunissen Bos Bijzonderheden: Ziekte en bijkomende bittere armoede

Roelof Deuzeman
Geboorteplaats: Giethoorn
Geboortedatum: 1825
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantien Gort
Huwelijksplaats: Giethoorn
Huwelijksjaar: 1851
Ouders: Klaas Roelofs Deuzeman en Grietje Teunissen Bos
Bijzonderheden: Hoogst armoedig, heeft lichaamsgebreken, zeer gebrekkige benen, heeft 7 weken te bed gelegen a.g.v. typhus of zenuwzinkingsziekte, het gehele gezin heeft geleden aan typhus, woont in 1857 te De Krim

43	Hendrika van Doesburg Geboorteplaats: Zandwijk (gem. Tiel) Geboortejaar: Circa 1816 Beroep: Zoetelaarster Huwelijkse staat: Ongehuwd Ouders: Willem van Doesburg en Johanna van den Heuvel Bijzonderheden: Heeft dochtertje van 11 jaar ofschoon ze nimmer gehuwd is geweest

Anna Dol (Douw)
Geboorteplaats: Stadskanaal (gem. Nieuwe-Pekela)
Geboortejaar: 1819
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jan Jans Kroes
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 13-07-1858
Ouders: Koop Douw en Anna Goossens
Bijzonderheden: Heeft een zoontje van 9 jaar (zijnde een onecht kind), woont in december 1857 te De Krim, de vrouw is sukkelende aan belroos en is daarbij zeer armoedig

Eisse Douwes (o.g. Eisse Jans Vossema)
Geboorteplaats: Nuis (gem. Marum)
Geboortejaar: 1810
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Marsman
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 07-10-1854
Ouders: Jan Douwes Vossema en Trijntje Eises Veennema
Bijzonderheden: Woont in november 1857 te De Krim, de man is zwaar gebroken en kan weinig of niet werken

46	Lammert Thijs Drenth Geboorteplaats: Spange / Scherpenzeel (gem. Weststellingwerf) Geboortedatum: 10-02-1799 Huwelijkse staat: Gehuwd met Hendrikje Hendriks Doldersum Ouders: Thijs Hermens Drenth en Lutjen Jans Timmerman

Maria Susetta Duvivier
Geboorteplaats: Lutten (Slagharen) (gem. Ambt Hardenberg)
Geboortejaar: 24-02-1829
Beroep: Liedjeszangster
Ouders: Jean Baptiste du Vivier en Helena Christina Bakker
Bijzonderheden: De moeder is overleden, de vader heeft in december 1841 het kind verlaten, voordien zich te Nijkerk, Leerdam, bij het Haarlemmermeer zich opgehouden hebbend; Maria Susetta is in 1848 verpleegd in het Stedelijk Gasthuis te Rotterdam, ze woonde van 1830 tot 1841 te Leerdam bij haar ouders in de Bergstraat bij Joost Verdrigt, meester kleedermaker, van 1841 tot juni 1847 woonde ze in de Ommerschans en was daarna zwervende. In 1849 leed Maria Susetta aan zwerende borst en syphilietische ongesteldheid. Stond te Ambt Hardenberg bekend als zeer ongunstig

Egbert van Dijk
Geboorteplaats: Rouveen (gem. Staphorst)
Geboortejaar: 1813
Huwelijkse staat: Gehuwd/samenwonend met Hendrikje Petter
Beroep: Arbeider en klompenmaker
Bijzonderheden: Zijn vrouw is kreupel; door de dood van vervener Klaas Pieters Datema is de verpleegde nagenoeg zonder werk geraakt; zijne aardappelen zijn mislukt; hij heeft reeds enige huisraad moeten verkopen om zijn huur aan S. Veltrop te kunnen betalen die 30 cents per week van hem ontvangt. Egbert woonde op 29 december 1856 in de zogenaamde Krim te Slagharen. (mooi eigen geschreven briefje van d.d. 15-10-1858, daarbij vermeld 'Krimp' als woonplaats)

Jan van Dijk
Geboorteplaats: Zwolle, buiten de Kamperpoort
Geboortedatum: 05-03-1810
Huwelijkse staat: Gehuwd met Zwaantje Tempelman
Huwelijksplaats: Zwollerkerspel
Huwelijksjaar: 1834
Ouders: Herm van Dijk en Hermpjen Alberts Ruiter
Bijzonderheden: Woonde op 5-10-1857 te De Krim, was in november 1857 ziek, evenals zijn vrouw en 2½-jarig kind; men was bedlegerig

50	Jacob Dijkstra Geboorteplaats: Lemmer (gem. Lemsterland) Bijzonderheden: Woonde tijdelijk te Brucht, werkzaam aan de kanalisatie

Jan Hendrik Egberts
Bijzonderheden: In dossier o.a. een opgave van G.H. Dijk, houder van een tapperij genaamd 'de Koffykan' aan de Dedemsvaart welke verklaarde dat ene Hendrik Sanders waarschijnlijk dezelfde is geweest als de persoon van Jan Hendrik Egberts, en zich van 1850 tot maart 1851 in zijn tapperij had opgehouden; in het laatst van 1852 zou hij gewoond hebben in een kamer van de weduwe De Thouars aan de Dedemsvaart; toen was hij gehuwd met ene weduwe Lammigje Boerties

52	Geert van Egten Geboorteplaats: Ambt Vollenhove (dichtbij 't klooster) Geboortejaar: 1806 Huwelijkse staat: Gehuwd met Matje Bekker Huwelijksplaats: Vollenhove Huwelijksjaar: 1834 Ouders: Jan Philip van Egten en Jantje Gerrits Bijzonderheden: Gezin van man, vrouw en 5 kinderen

53	Dieke Elleweg (o.g. Hendrika Hellwich) Geboorteplaats: Uelsen Geboortedatum: 26-04-1799 Huwelijkse staat: Weduwe van Harm Boddendijk Ouders: Johan Heinrich Helwich en Aleida Mulder

Hendrik Emmelo (o.g. Hendrik de Lange)
Geboorteplaats: Vollenhove
Geboortejaar: Circa 1773
Huwelijkse staat: Echtgenoot van Hendrikje Geerts ten Hoeve (ten Oever)
Ouders: Egbert de Lange en Jantien Hemmelo
Bijzonderheden: Zou in 1852 reeds 82 jaar oud zijn, zijn volwassen zoon laboreert aan een gezwel aan zijn hand; Hendrik Emmelo zelf leed aan beenverzwering; ook Helena Prenger komt in dit dossier voor; Hendrik Emmelo overleed op 15 mei 1857. De oude weduwe woonde in een tentje met haren volwassen zoon

Jacobus van Engelen
Geboorteplaats: Amsterdam
Geboortedatum: 10-12-1816
Beroep: Onderwijzer te Bergentheim
Huwelijkse staat: Gehuwd met Anna Hofstede
Huwelijksplaats: Stad Hardenberg
Huwelijksdatum: 04-05-1848
Ouders: Onechte zoon van Johanna van Engelen
Bijzonderheden: Hij was schoolonderwijzer te Bergentheim; heeft mei 1854 huis verlaten, was krankzinnig, is opgepakt wegens bedelarij; in dossier prachtig verhoorschrift van verschillende ingezetenen van Bergentheim aangaande lesgeven door meester Van Engelen; Jacobus woonde in Bergentheim in het huis van fam. Olsman; hij bemoeide zich echter geheel niet met de kinderen Olsman en ook zijn eigen kind van 3 jaar gaf hij geen aandacht; hij is volstrekt geen kindervriend; hij slaat de kinderen dikwijls

meer

Aaltje Engels (o.g. Smant)
Geboorteplaats: Hoogeveen
Geboortejaar: Circa 1823
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jan van 't Reef
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 31-07-1857
Ouders: Gerrit Engels en Grietje Leferts Zwart
Bijzonderheden: De man is in de maand mei 1859 heimelijk weggegaan en heeft alles meegenomen; het gezin bestond toen nog uit vrouw en drie kinderen waarvan het jongste 1¼ jaar oud is

57	Willem van Essen Geboorteplaats: Veenendaal (Gelderland) Geboortedatum: 17-02-1825 Ouders: Reindert van Essen en Jannigje van der Bovenkamp Bijzonderheden: Woonde in de Krim te Slagharen

Engbert Evertsen (o.g. Evert Holtien)
Geboorteplaats: Zwolle
Geboortejaar: 07-05-1808
Beroep: Marskramer te Brucht
Huwelijkse staat: Gehuwd met Maria Cordois (of Kordua)
Huwelijksplaats: Utrecht
Huwelijksjaar: 1843
Ouders: Jan Evertsen van Holten en Jennigje Minkjans
Bijzonderheden: Ziekte van zijn zoon Jan

59	Albert van Eijken (ook Lenze en Egbert van Eijken)

Melchertje Faas
Geboorteplaats: Groningen
Geboortejaar: Circa 1789
Beroep: Breidster (te Baalder)
Ouders: Melchert Faas en Grietje …
Bijzonderheden: Ze heeft vroeger te Emmen en te Zweelo onderstand genoten; kan met breien een weinig verdienen voor zover hare gezondheid dit toelaat; is te Groningen gedurende 8 jaar in het Groene Weeshuis geweest en heeft daarna te Groningen gewoond

Johan Wilhelm Finkers
Geboorteplaats: Groningen
Geboortedatum: 17-09-1828
Beroep: Arbeider te Slagharen (in de 'Witman')
Huwelijkse staat: Gehuwd met Maria Catharina Kuhl
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 22-07-1852
Ouders: Otto Finkers en Johanna Berends Klein
Bijzonderheden: Is reeds 16 weken wegens ziekte buiten verdiensten

62	Ida Franken (Bosma) Ouders: Gerben Wilhelmus Franken en Antje Jacobs Bosma

Klaas Pieters Frantsen
Geboorteplaats: Langeweer (gem. Doniawerstal)
Geboortedatum: Circa 1817
Huwelijkse staat: Gehuwd met Hannigje Geerts van der Beil
Bijzonderheden: Het gezin moest in 1849 opnieuw in onderstand opgenomen worden, was voor het laatst bedeeld in 1847; het gezin bestond uit man, vrouw en 5 kinderen waarvan de oudste 11 jaar en de jongste 2 jaar oud was

Jan Frinks
Geboorteplaats: Deventer
Beroep: Stoelenmatter (te Slagharen)
Huwelijkse staat: Gehuwd met Engelina Meijer
Huwelijksdatum: 29-08-1844
Ouders: Jacobus Frinks en Antonie Roks
Bijzonderheden: Werd in onderstand opgenomen wegens ziekte van het onechte kind van Engelina Meijer; Jan Frinks had tot z'n 40e gewoond te Deventer en daarna 2 jaar te Hoogland bij Groningen, daarna heeft hij als stoelenmatter steeds rondgezworven

Jacob Abrahams Froon
Geboorteplaats: Groningen
Geboortedatum: 06-12-1787
Beroep: Reizende met een panorama
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geesje van der Zwier (doch niet wettig, vroeger gehuwd geweest met Grietje Rodenburg)
Huwelijksplaats: Groningen
Huwelijksdatum: 15-02-1815
Ouders: Abraham Froon en Anna Jans
Bijzonderheden: Het gezin heeft drie jaar gewoond op Rouveen en daarna 30 maanden te Ommen; nu logeerden ze bij Hendrikus Vugteveen aan de Dedemsvaart; na 28 jaar in dienst te zijn geweest heeft hij te Groningen verscheidene jaren gewoond doch zijne tegenwoordige vrouw of bijzit weet niet hoe lang. In Groningen had hij het beroep van koopman in zoute visch en galanteriegoederen uitgeoefend, en had hij gewoond in de Kijk in 't Jatstraat

66	Willem Geerlings Geboorteplaats: Didam Geboortejaar: 1816

67	Johannes van Gelderen Geboorteplaats: Leeuwarden Geboortejaar: 1805 Beroep: Huwelijkse staat: Gehuwd met Anna Margrieta Schomaker, later met Anna Maria Rohling Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg Huwelijksdatum: Resp. 23-10-1845 en 19-06-1852 Ouders: Ynze van Gelderen en Sophia van der Heide

68	Hendrik Gerrits Geboorteplaats: Hardenberg Geboortejaar: 01-05-1825 Beroep: Loodwitwerker Huwelijkse staat: Ongehuwd Ouders: Vader onbekend; moeder: Geesjen Gerrits

69	Berend Goris Bijzonderheden: Heeft vrouw en kind verlaten, woonachtig te Zwolle

70	Hendrik Gort Geboorteplaats: Hoogeveen Geboortejaar: 1792 Ouders: Klaas Gort en Annigje Keizer

71	Antonius Franciscus Greven Geboorteplaats: Nieuweramstel (gem. Amsterdam) Geboortedatum: 12-02-1818 Huwelijkse staat: Gehuwd met Anna Maria Bouck Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg Huwelijksdatum: 28-02-1849 Ouders: Johannes Bernardus Greven en Anna Hendrina Ootmar

72	Arie Johannes Groen Geboorteplaats: Ommerschans Geboortedatum: 23-07-1828 Huwelijkse staat: Gehuwd met Jansje Hammer Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg Huwelijksdatum: 17-10-1857 Ouders: Arie Groen en Adriana Johanna de Bruin

Nutter Jans Groenendal
Geboorteplaats: Hemelumer Oldephaert
Geboortedatum: 16-02-1813 (gedoopt in Koudum)
Huwelijkse staat: Gehuwd met Willemina Willems
Huwelijksplaats: Amsterdam
Huwelijksdatum: 16-03-1842
Ouders: Jan Groenendal en Antje Klazes van Weberen
Bijzonderheden: Man heeft een 'gat' in het rechterbeen; is in november 1850 in de gemeente Ambt Hardenberg komen wonen

74	Albertus Groenink Geboorteplaats: Oldemarkt Geboortedatum: 03-02-1825 Huwelijkse staat: Gehuwd met Derkje van Schraalweg Huwelijksplaats: Deventer Huwelijksjaar: 1853 Ouders: Ferdinandus Groenink en Meintje Tjelks

75	Wicher Gerrits de Groot Geboorteplaats: St. Jannisga (gem. Schoterland) Geboortejaar: 1808 Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantje Wichers Schraa Huwelijksplaats: Lemmer Huwelijksjaar: 1832 Ouders: Gerrit de Groot en Elisabeth Geerts van der Wal

76	Luchien de Groot Geboorteplaats: De Wijk Geboortejaar: 1828 Beroep: Marskramersche Huwelijkse staat: Ongehuwd, doch leeft met Gerrit ten Thije bij wien zij reeds een kind heeft, terwijl zij vroeger ook reeds een kind heeft gehad Ouders: Lucas de Groot en Albertje …

77	Jan Jans Groote

78	Martinus Guitink Geboorteplaats: Brummen Geboortejaar: 1801 Huwelijkse staat: Ongehuwd Ouders: Martinus Guitink en Geertruid de Haan

79	Hendrika Gerritsen (of Schotkamp) Geboorteplaats: Rheezerveen (gem. Ambt Hardenberg) Geboortejaar: 01-12-1834 Ouders: (Hendrik Sappeur en) Hendrikje Schotkamp

80	Jan Hagedoorn Geboortejaar: Circa 1808 Huwelijkse staat: Gehuwd met Jennigjen Kosters Bijzonderheden: Bij vonnis van de arrondissementsrechtbank Deventer d.d. 01-02-1856 is Jan overgebracht naar het bedelaarsgesticht Ommerschans

Anna Maria Elisabeth Hagemeijer
Geboorteplaats: Schwagstorf (gem. Ambt Fürstenau)
Geboortejaar: 11-10-1816
Beroep: Naaister
Huwelijkse staat: Weduwe van Geert Pohlman, Martinus Rolink en Johannes Kniep
Ouders: Bernard Joseph Hagemeijer en Margaretha Elisabeth Vox
Bijzonderheden: De vrouw lijdt aan reumatiek; in dit dossier een prachtig rood lakzegel van de gemeente Ambt Fürstenau

Maria Katrina Hakenburg
Geboorteplaats: Leiden
Doopdatum: 29-06-1780 (in de Hooglandse Kerk)
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Frans Hakenburg en Grietje Hols Wilder
Bijzonderheden: In 1856 in verpleging opgenomen bij landbouwer H. Kampman te Heemse; de verpleegde had zich tot dan toe altijd kunnen redden met het maken en verkopen van papieren doosjes aan de landlieden in deze omtrek, doch wegens ouderdom is openbare onderstand noodzakelijk geworden

83	Lubbert Hamberg Geboorteplaats: Baalder Geboortedatum: 13-07-1807 Beroep: Klompenmaker Huwelijkse staat: Gehuwd met Catharina Loowies Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg Huwelijksdatum: 21-02-1833 Ouders: Egbert Hamberg en Jannigjen Schutte Bijzonderheden: Woont sinds 1 mei 1850 in Coevorden

Gerrit Hartgers
Geboorteplaats: Meppel
Geboortedatum: 04-06-1804
Huwelijkse staat: Gehuwd met Gepke Holm
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksdatum: Circa 1838
Ouders: Berend Hartgers (overleden te Meppel in 1826) en Hendrikjen Barthels (overleden te Avereest in 1848)
Bijzonderheden: Een dochter van 22 jaren is dezer dagen (23 febr. 1855) overleden en staat nog boven aarde; de ellendige toestand van het gezin gaat alle beschrijving te boven; in 1858 lijdt de vrouw bij voortduring aan een zogenaamd 'kraambeen'

85	Trouwel Hartgers Geboorteplaats: Nieuwe-Pekela (gem. Stadskanaal) Geboortedatum: 04-06-1828 Huwelijkse staat: Gehuwd met Niesjen de Groot Huwelijksplaats: Avereest Huwelijksdatum: 07-06-1851 Ouders: Gerrit Hartgers en Gebjen Holms

86	Albert Heinink

87	Berend Hendriks Geboorteplaats: Frederiksoord Geboortedatum: 30-05-1823 Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Kuilder Ouders: In februari 1856 werd Berend tot 1 maand correctionele gevangenisstraf veroordeeld; het gezin Hendriks woonde op het 'Avondmaal' te Slagharen

Hendrik Hendriks (alias: Hein Wever)
Geboorteplaats: Leiden
Geboortedatum: 22-03-1818
Huwelijkse staat: Gehuwd met Lammigje Rozendaal
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 16-05-1846
Ouders: Hendrik Hendriks (in 1850 te Ommerschans overleden) en Margje Noppers (wonend te Avereest)
Bijzonderheden: Het gezin woonde aan de Olsmanswijk te Lutten; de man heeft in 1856 een pleuris; is reeds drie maal 'gelaten' (aderlating) en heeft ook reeds drie Spaansche vliegen gehad, hij is ernstig ongesteld; in 1857 laboreerde Hendrik aan 'bloedhoesten'; in 1858 was hij vermoedelijk aan 'tering' lijdende en bedlegerig

89	Johannes Hendriks Geboorteplaats: Ambt Hardenberg Geboortedatum: 02-02-1806 Beroep: Vuilniswerker Huwelijkse staat: Gehuwd met Johanna van den Broek Huwelijksplaats: 's-Hertogenbosch Huwelijksdatum: 15-05-1841 Ouders: Jan Hendriks en Gelsje Hendriksen

90	Heere Raukes van der Hoek Geboorteplaats: Ter Horne (gem. Oldeboarn) Geboortedatum: 09-09-1803 Huwelijkse staat: Gehuwd met Margje Pieters Frantsen Huwelijksplaats: Langeweer Huwelijksjaar: 1831 Ouders: Rauke Jelles van der Hoek en Cornelisje Tjebbes

Wiebe Hotzes Hoekstra
Geboorteplaats: Rauwerd (Fr.)
Geboortedatum: Circa 1800
Beroep: Schoorsteenveger
Huwelijkse staat: Gehuwd met Maria Anna Wehmöller
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksdatum: 15-04-1841
Ouders: Hotze Wiebes Hoekstra en Sjaakje Cornelis de Windt
Bijzonderheden: Wiebe behoort tot de Mennonietengemeente en heeft ca 18 jaar lang gewoond op de Sponturfwijk te Avereest; hij is in mei 1849 onder de gemeente Ambt Hardenberg komen wonen; hij had een stijve linkerarm en een stijve duim daaraan

92	Jannes Hofman Geboorteplaats: Avereest Geboortedatum: 29-07-1831 Ouders: Moeder: Anna Helena Hofman

Albertus Hofstede (of: Hofstee)
Geboorteplaats: Dalfsen
Geboortedatum: Maart 1787
Huwelijkse staat: Weduwnaar van Berendina Homberg
Ouders: Mannes Hofstee en Janna Zijtveld
Bijzonderheden: De oude man is alleen en kan in den laatsten tijd en ook nu wegens zijn oogziekte niets verdienen; hij is in huis bij zekere Egbert van Dijk, doch op eigen kost

Berend Jan Homberg
Geboorteplaats: Dalfsen
Geboortedatum: September 1827
Huwelijkse staat: Gehuwd met Hendrikje Zand
Huwelijksplaats: Dalfsen
Huwelijksjaar: 1841
Ouders: Gerrit Jam Hamberg en Willemina Jansen (beide te Dalfsen
overleden in 1827 en 1842)
Bijzonderheden: Het gezin bestaat uit man, vrouw en drie kinderen, woont sedert november 1853 te Slagharen, komende uit Nieuwleusen waar het twee jaar had gewoond; voordien te Dalfsen; in 1854 woonde het gezin achter op de Belten onder Slagharen in de nabijheid der Hoogeveensche grensscheiding op een veenslag of land van Geert Wubbeling, veenbaas onder Slagharen

95	Trijntje Joukes Hontje Geboorteplaats: Akkrum

Albert Gerrits de Hoop
Geboorteplaats: Nijehaske (gem. Haskerland)
Geboortejaar: Circa 1814
Huwelijkse staat: Gehuwd met Kornelisje Hendriks Klaren
Huwelijksplaats: Tjalleberd
Ouders: Gerrit Alberts de Hoop en Grietje Jacobs Pieleman
Bijzonderheden: Albert is in maart 1852 in Ambt Hardenberg komen wonen

Gerrit Alberts de Hoop
Geboorteplaats: Nijehaske (gem. Haskerland)
Geboortejaar: 24-08-1789
Huwelijkse staat: Gehuwd met Grietje Jacobs Pijlman
Huwelijksplaats: Nijehaske
Huwelijksjaar: 1813
Ouders: Albert Hanzes de Hoop en Jentien Koops Knobbe
Bijzonderheden: Anno 1856: Gerrit is oud en bijna blind, de vrouw sukkelt met hare benen en kan hare woning niet verlaten

Jacob de Hoop
Geboorteplaats: Nieuwebrug (gem. Haskerland)
Geboortedatum: 01-04-1817
Huwelijkse staat: Weduwnaar van Egberdina Berends van Dijk (overleden op 23 -01-1856); hertrouwd met Regina Eggers
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: Resp. 10-07-1843 en 22-08-1857
Ouders: Gerrit Alberts de Hoop en Grietje Jacobs Pijleman
Bijzonderheden: Het gezin bestaat uit man en vijf kleine kinderen waarvan de oudste 5 jaar en de jongste 11 weken

aHendrik

Hoorman

99	Jan Huinink

100

Johannes Huisman
Geboorteplaats: Nieënborg in Hannover
Geboortejaar: 1799
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geertje Hendriks
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksjaar: 1829
Bijzonderheden: Wegens diefstal op 16 november 1846 opgenomen in de Ommerschans; de burgemeester schreef in 1847: dat hij zich van tijd tot tijd sedert enige jaren te Slagharen in de gemeente heeft doen zien, doch nimmer als inwoner aldaar bepaaldelijk opgehouden, zich meestal als landloper door bedelarij met zijn bijzit generende, door hem dan te begeven naar Twist in Hannover en dan wederom binnen dit Rijk, hebbende hij wel van tijd tot tijd eenige hutten tot woning te Slagharen opgeslagen gehad, doch wierd dan telkens of door de eigenaren van den grond of door anderen verdreeven; de gemeente Deventer liet koning Willem III uitspraak doen over welke plaats het onderstands- domicilie had van Johannes Huisman en zijn zoon Jacob Huisman (of Prengers); het kind was buitenlands geboren en de moeder was Helena Prengers. Willem III besloot dat de schatkist zou voorzien in onderstand voor het kind, en de gemeente Coevorden werd aangewezen als onderstands-domicilie van Johannes Huisman, de vader. Jan was in 1852 nog altijd in hechtenis; in 1855 was hij gedetineerd te Leeuwarden, vroeger twee strafveroordelingen wegens zoutsmokkel

101

Isodorus Maria Ides
Geboorteplaats: Groningen
Geboortedatum: 24-12-1821

102

Anna de Jager
Geboorteplaats: Dalen
Geboortejaar: 10-02-1823
Huwelijkse staat: Ongehuwd doch leeft met zerken Johannes van Ham
Ouders: Anne Hindrik de Jager (overleden ca 1833 te Ommerschans) en Hinke Pieters Rozema (overleden te Lutten in 1850)

103

Roelof de Jager
Geboorteplaats: Haren / Kampen
Geboortejaar: 1810
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Putten
Bijzonderheden: Roelof was op 26 februari 1851 met 4 kinderen uit Kampen gekomen alwaar hij het bedrijf van visser had uitgeoefend, voornemens zich te Lutten met der woon neder te zetten. Roelof had er op gerekend dat hij aldaar een kamer zou vinden bij zijn broeder Peter de Jager, maar vond die kamer bezet. In het dossier zit een prachtig briefje van de hand van Roelof: "Lutten, den 3 februarij 1851. Geachten broeder, Ik laat u weeten als dat wij allen goed gezond zijn en was het anders van uw dat zou ons van harten leed zijn en ik heb uit uwwen brief gezien dat uw echgenoot overleden was, dat zal uw tot droefheid zijn maar denkt het Gods wil en wij moeten al die weg in en uit dat mogen wij daar al uit leeren dat ons leven ook zo kortstondig is. Mogten wij dan bidden om genade in …. Aangezien te worden en gij hebt ons over een woonstede geschreven en gij kunt een kamer krijgen met een mudde land in Lutten maar gij moet spoedig overkomen om daar waren er meer om die te hebben en gij zult weten dat u oude moer overleden is. Zijt ons gegroet van alle de familie en zijt van on bijde gegroet, Johanna en Peter. P. de Jager, en wij hebben uwen brief den eersten februarij ontvan."
Verder zit in dit dossier correspondentie betr. de aanhouding van bedelaars, namelijk Cornelis van 't Hul (oud 15 jaar) en Klaas de Jager (oud 12 jaar), welke op 17 november 1855 bedelende zijn bevonden te Radewijk. "Alzoo die knapen als zeer brutale bedelaars en landloopers bekend zijn heb ik hunne voorlopige aanhouding bevolen. Het komt mij zeer wenschelijk voor dat beide knapen in de Koloniën van Weldadigheid worden opgenomen, daar er anders niets van teregt komt."
Op 8 november 1856 vertrok het gezin De Jager naar de gemeente Kampen

104

Jan Andries Jansen
Geboorteplaats: Groningen
Geboortejaar: 1787
Beroep: Kleermaker
Huwelijkse staat: Gehuwd met Maria van Well
Huwelijksplaats: Groningen
Huwelijksjaar: 28-05-1843
Ouders: Hendrik Jansen en Catharina Fult
Bijzonderheden: In dit dossier o.a. een prachtig briefje van Jan Andries Jansen aan de burgemeester van Ambt Hardenberg waarin hij vraagt om een verklaring van goed gedrag wegens tijdelijke huisvesting in de gemeente Nijverdal alwaar twee van zijn zoons werkzaam zijn bij de grote Stoomweverij; in 1858 bestond het gezin uit man, vrouw en twee kinderen (van 13 en 6 jaren); de verdiensten zijn gering daar de man wegens zwakheid van gezicht als kleermaker weinig kan uitvoeren

105

Wibe Jansen
Geboorteplaats: Hemmerik (gem. Beetsterzwaag)
Geboortejaar: 1791
Ouders: Jan Wibes en Geesje Jans
Bijzonderheden: Wibe was op 2 februari 1855 ten huize van de landbouwer Koerts aangekomen en wel in zodanige ziekelijke toestand dat de inwilliging van zijn verlangen om in verpleging te worden opgenomen volstrekt noodzakelijk is

106

Reinder Hendriks de Jong(e)
Geboorteplaats: Hoogeveen
Geboortedatum: Circa 1784
Huwelijkse staat: Weduwnaar van Marchien Wolters de Jonge
Bijzonderheden: In 1852 reclameert de burgemeester dat de zoons van Reinder, genaamd Hendrik en Wolter de Jong zedelijk maar ook volgens de wet verplicht zijn om hun oude vader te ondersteunen; echter Hendrik hield vol dat hij met den besten wil ter wereld niet bij machte was in de behoeften van zijn vader die aan één zijde geheel verlamd was, te helpen voorzien. Reinder was sinds het voorjaar van 1850 woonachtig in de gemeente Ambt Hardenberg, daarvoor te Avereest. De ruim 70-jarige grijsaard die aan zijn rechterzijde geheel verlamd is, woont thans bij zijn zoon Wolter de Jonge aan de Olsmanswijk te Dedemsvaart. Reinder overleed op 04-10-1854 te Lutten aan de Dedemsvaart

107

Willem Kamphuizen
Geboorteplaats: Provincie Zuid-Holland
Geboortejaar: Circa 1805
Huwelijkse staat: Gehuwd met Frederika van Loenen
Huwelijksplaats: De Wijk
Huwelijksjaar: 1836
Ouders: Bernardus Kamphuizen en Hendrika van den Berg (de vader is dood en de moeder woont nog te Meppel)
Bijzonderheden: Verpleegde is op 1 april 1851 in de gemeente Ambt Hardenberg aan de Ongelukkige Wijk komen wonen met zijne vrouw en drie kinderen, de verpleegde heeft vroeger te Meppel gewoond van zijn vroegste kindschheid af

108

Cornelia Kamps
Ouders: Joseph Kamps en Maria Engel Ahlers

109

Albert Harms Kappé
Geboorteplaats: Nijeveen
Geboortejaar: 1829
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geesje Wijnands Helmes
Huwelijksplaats: Steenwijk
Huwelijksjaar: 1855
Ouders: Harm Kappé (wonend te Steenwijk) en …….
Bijzonderheden: Het gezin bestaat uit man, vrouw en drie kinderen en woont in 1858 'op de Witteman' te Slagharen; 'op het ogenblik kan er niets worden verdiend alzoo de man zich in hechtenis bevindt en de drie kinderen zeer klein zijn; de vrouw heeft dringend verzocht te willen bevorderen dat haar man niet naar Ommerschans worde gezonden, hij kan tegenwoordig wanneer hij vrij is genoeg verdienen'; in 1859 verzoeken Albert en Geesje dat hun (stief-)zoon Ragger Frederik Bult uit de kolonie Veenhuizen moge ontslagen worden; de burgemeester antwoordde dat die gehele familie zich den meesten tijd van het jaar aan bedelarij overgeeft

110

Hendrik Jan Kappert
Geboorteplaats: Dalfsen
Geboortejaar: 1807
Huwelijkse staat: Gehuwd met Marchien de Wolde
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 30-04-1857
Ouders: Berent Jan Kappert en Aaltje Jansen (beide overleden te Dalfsen)

111

Hendrik Karsten
Geboorteplaats: Nijeveen (Kolderveen)
Geboortedatum: 09-10-1808
Huwelijkse staat: Gehuwd met Vrouwke Popkes Lenstra
Huwelijksplaats: Smilde
Huwelijksjaar: 1832
Ouders: Jan Karsten en Wemeltien Hendriks Meijer
Bijzonderheden: 8 december 1859: de vrouw heeft zich heden den arm uit het lid gevallen, dermate dat heelkundige hulp onvermijdelijk is

a	Anthonie Keizer

112

Jan Keijzer

113

Peter Keizer
Geboorteplaats: Amsterdam
Geboortedatum: 12-04-1925
Huwelijkse staat: Gehuwd met Elisabeth Willemina Sackman
Huwelijksplaats: Haarlem
Huwelijksjaar: 13-06-1855
Ouders: Peter Keizer (reeds gedurende 20 jaar afwezig, onbekend waar) en Johanna Paradijs (wonend te Haarlem)
Bijzonderheden: De vrouw lijdt in 1856 aan de alhier heerschende zenuwzinkingsziekte of typhus en is zeer ernstig ziek; het kind van 8 maanden wordt bij een van de buren verpleegd; de vrouw is op 15 februari 1857 overleden te Slagharen

114

Elisabeth Kemink (of Kemmen)
Geboorteplaats:
Geboortejaar: Circa 1829
Huwelijkse staat: Weduwe van A. Boerboom

a	Geertruida Kikkert

115

Lodewijk Kist
Geboorteplaats: Willemsoord (gem. Steenwijkerwold)
Geboortedatum: 29-07-1827
Huwelijkse staat: Gehuwd met Catharina Cornelia van der Kleij
Huwelijksplaats: Steenwijkerwold
Huwelijksjaar: 1852
Ouders: Jan Roelof Kist en Geertruida Lodewijk

116

Diederik Bernardus Kissing
Geboorteplaats: Vlissingen
Geboortejaar: 1824
Huwelijkse staat: Gehuwd met Willempje Boonen
Huwelijksplaats: Hellendoorn
Huwelijksjaar: 1855
Ouders: Pieter Bernardus Kissing en Maria Meelse

117

Albert Roelofs Klooster
Geboorteplaats: Ruinen
Geboortejaar: 20-10-1812
Huwelijkse staat: Gehuwd met Roelofjen Noppert (weduwnaar van Annegien Hendriks Gort)
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 09-05-1846
Ouders: Roelof Jans Klooster en Catharina Luzink

118

Roelof Jacobs Kluitenberg
Geboorteplaats: Scherpenzeel
Geboortedatum: 1811
Huwelijkse staat: Gehuwd/samenwonend met Geertje Lienenberg
Bijzonderheden 1849: de persoon van R.J. Kluitenberg kwam ons heden ten tweeden maale klagen dat de eigenaar der door hem bewoonde woning te Slagharen voornemens was de woning boven zijn hoofd af te breken; daar het evenwel de ernstige bedoeling van gemelden eigenaar is die woning af te breken, vermoedelijk om zich van Kluitenberg en zijn gezin te ontdoen, meenen wij U hiervan in tijds te moeten informeren

119

Berend Knol
Geboorteplaats: Giethoorn
Geboortedatum: 07-10-1820
Huwelijkse staat: Gehuwd met Marijke Gerrits de Hoop
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 25-01-1851
Ouders: Volker Knol (woont te Giethoorn) en Jantje Koops Kollen
Bijzonderheden: Het middelste kind, een jongetje van 4½ jaar (Volker genaamd) is reeds lang ziek en onder geneeskundige behandeling

120

Hans Knol

121

Petrus Carolus Fredericus Koecké
Geboorteplaats: Ostende (België)
Geboortedatum: 06-05-1824
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jaapkien Lugtenberg
Huwelijksplaats: Groningen
Huwelijksjaar: 1850
Bijzonderheden: Verpleegde heeft van af het jaar 1843 tot en met 1851 onafgebroken te Groningen gewoond waarvan de zes eerste jaren in garnizoen bij het 8e regiment infanterie aldaar; de vrouw van Koecké stond alles behalve gunstig bekend, in 1855 was er een klacht van Antonie Graffelman die door de vrouw was geslagen, ze werd ervoor veroordeeld

122

Jan Geert Koel
Geboorteplaats: Dalen / Nieuw-Schoonebeek
Geboortedatum: 17-03-1834
Huwelijkse staat: Gehuwd met Anna Maria Jansen
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksjaar: 11-05-1858
Ouders: Hendrik Mathijs Koel en Anna Helena Brummel
Bijzonderheden: Man en vrouw, welke vanaf midden juli 1858 de woning van den vader H.M. Koel hebben verlaten en van dezen geen hulp meer kunnen krijgen omdat hij geheel blind is; de man is den gehelen zomer en herfst ziek geweest; in dit dossier o.a. een prachtig briefje geschreven door B. Hendrikson: 'Slaghaaren den 9 julij 1861, ik ondergeteekende heb gemaak voor Jangeer Koel een paar schoenen voor f. 1,55'. Een andere nota is afkomstig van J.G. Bruggenwirth: 'Ontvangen van J.G. Koel de somma van vier gulden voor geleverde manufacturenwaaren, Slagharen den 20 julij 1861'

123

Gerrit Kok
Geboorteplaats: Dedemsvaart (bestond nog niet in 1816)
Geboortedatum: 24-09-1816
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Frans Kok en Anna Poelman

124

Neeltje Kok
Geboorteplaats: Wieringen
Geboortedatum: 11-05-1830
Huwelijkse staat: Ongehuwd doch leeft samen met zekere Willem Geerlings uit Didam
Ouders: Derk Kok (rond 1847 overleden te Wieringen) en Maatje Staaltjes (wonend in de Anna Paulowna Polder, gem. De Zijp)

125

Jan Koopman
Geboorteplaats: Balk (gem. Gaasterland)
Bijzonderheden: De vrouw is in 1850 van een tweeling bevallen

126

Albert Koopmans
Geboorteplaats: Munnekeburen (gem. Weststellingwerf)
Geboortedatum: 15-06-1818
Huwelijkse staat: Gehuwd met Reinske Karstes Oosterhof
Huwelijksplaats: Wolvega
Huwelijksjaar: 04-05-1845
Ouders: Jan Alberts Koopmans en Elisabeth Pieters Luiten
Bijzonderheden: Albert heeft in 1849 gedurende zijn zenuwzinkingsziekte onderstand genoten voor rekening van Scherpenzeel, na dien tijd heeft hij geen onderstand hoegenaamd meer gevraagd of verkregen; het gezin bestaat in 1857 uit man, vrouw en kind van 3 jaar en woonde in De Krim; de vrouw kan ook weinig of niets verdienen en zit thans wegens het verbranden van haren voet met haar been in het kussen

127

Gerardus Kootman
Geboorteplaats: 's-Gravenhage
Geboortedatum: 10-01-1812
Huwelijkse staat: Gehuwd met Elisabeth van Hal
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksjaar: 17-05-1857
Ouders: Johannes Kootman en …

128

Maria Korte BijzonderhedenIn 1854 moest Maria verschijnen voor de rechtbank in Deventer; halverwege haar reis, te Raalte, kon zij niet verder lopen en moest door dat gemeentebestuur in onderstand worden opgenomen; de kosten werden verhaald op haar onderstanddomicilie Ambt Hardenberg; zij werd per as (rijtuig) naar Deventer gebracht

a	Zwaantje Korvers

129

Jan Kram
Geboorteplaats: Emlichheim
Geboortedatum: 1783
Ouders: Jacob Kram en Catharina Bosseman
Bijzonderheden: Bedelaar, uitzetting over de Rijksgrenzen…

a	Elisabeth Kramer

130

Franciscus Kremer (Cremers)
Geboorteplaats: Aan den Dedemsvaart onder de toenmalige gemeente Ambt Ommen (bij Dorgelo's Schut)
Geboortedatum: 27-05-1830
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Johannes Cremer (overleden te Terneuzen in 1835) en Grietje Kremers (wonende te Oldemarkt)
Bijzonderheden: De plaats waar de verpleegde is geboren, behoort thans onder de gemeente Avereest

131

Minke Krijtenberg
Geboorteplaats: Tjerkwerd (gem. Wonseradeel)
Geboortedatum: 16-12-1811
Huwelijkse staat: Weduwe van Frederik Loggen (op 26 juni 1852 te Ambt Hardenberg overleden), hij was gepensioneerd militair
Ouders: Gerrit Tekes Krijtenberg en Marijke Yzaks
Bijzonderheden: Na den dood van haren man op 26 juni 182 heeft de verpleegde onderstand blijven genieten voor rekening van Ambt Hardenberg; in april 1856 is de bedeeling gestaakt omdat zij f. 124,- getrokken heeft uit een fonds van levensverzekering waarmede zij zich tot dusver heeft kunnen redden; de verpleegde heeft twee kinderen, een oud 12 en het ander oud 8 jaar

132

Jan Jans Kroes
Geboorteplaats: Kolderveen
Geboortedatum: 03-03-1803
Huwelijkse staat: Gehuwd met Anna Dol
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 13-07-1858
Ouders: Jannes Kroes en Aaltje Roelofs
Bijzonderheden:

133

Grietje Kroon
Geboorteplaats: Meppel
Geboortedatum: 20-02-1791
Beroep: Breidster
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Jan Kroon en Margje Rutgers Wanningen
Bijzonderheden: De 69-jarige vrouw is alleen en verdient anders met breien den kost, doch kan thans niets verdienen daar zij reeds gedurende 7 weken de fijt heeft aan den duim van haren rechterhand

134

Annigje Kruidhof
Geboorteplaats: Staphorst
Geboortejaar: 1816
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Klaas Hendriks Kruidhof en Jantien Alberts Wink
Bijzonderheden: De vrouw heeft twee zoontjes en leeft met zekeren Friedrich Schmidt; de vrouw is dermate ziek dat geneeskundige behandeling onvermijdelijk is; F. Schmidt is zeer gebrekkig en kan ook weinig of niets voor haar verdienen

135

Johann Hermann Kuhl (of Koel)
Bijzonderheden: In 1847 verscheen Johann Hermann voor de burgemeester en gaf te kennen wegens ziekte niet in staat te zijn in zijn onderhoud te voorzien; hij pleitte ervoor terug te keren naar zijn geboorteplaats in Duitsland alwaar hij in de kring en met behulp van zijn familie een ruimer bestaan zou vinden. Dit voorstel meende de burgemeester in het belang der gemeente te moeten ondersteunen aangezien de man slechts vergde dat in de kosten van een voertuig werd voorzien en aan welk verlangen dan ook door de burgemeester "is voldaan geworden onder de verzekering van zijn kan nimmer wederom in de gemeente of ten dienst laste te zullen komen." Enige tijd later wordt het gezin weer overgebracht naar Ambt Hardenberg omdat bleek dat het onderstanddomicilie aldaar gelegen was. Men vestigde zich aan de Lutterhoofdwijk te Slagharen

136

Jeppe Kuik
Geboorteplaats: Smilde
Geboortejaar: Circa 1822
Huwelijkse staat: Gehuwd met Albrechtje van Bruggink
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksdatum: 09-10-1846 of daaromtrent
Ouders: Albert Kuik (wonend te Smilde) en Trijntje ….. (overleden te Smilde)
Bijzonderheden: De vrouw heeft in den winter van 1842 of 183 eenigen onderstand genoten tijdens de gevangenschap van haren man wegens zoutsmokkelarij; de man heeft zich in 1856 ten derden male aan zoutsmokkelarij schuldig gemaakt doch bevindt zich op dit ogenblik volgens opgave der vrouw in De Peel; de vrouw is buitengewoon doof.
In dit dossier o.a. een eigenhandig geschreven briefje van Jeppe zelf. Bij besluit van 27 november 1856 heeft Zijne Majesteit den Koning goedgevonden en verstaan te verminderen tot op drie maanden de gevangenisstraf van een jaar waartoe Jippe Kuik bij vonnis van de rechtbank te Deventer van de 18e maart 1856 (bevestigd bij vonnis van de 17e juni) is veroordeeld

137

Fokke Kuikstra
Geboorteplaats: Steenwijkerwold
Geboortejaar: 1830
Huwelijkse staat: Gehuwd met Debora Kuilder
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: April 1854
Ouders: Sander Jans Kuikstra en Harmpje Hendriks Vonk
Bijzonderheden: Lijdt aan 'galpleuris'

138

Hendrikjen Kuikstra
Geboorteplaats: Zuidveen (gem. Steenwijkerwold)
Geboortejaar: 1837 / 1838
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Sander Jans Kuikstra en Harmtje Hendriks Vonk
Bijzonderheden: Is ouderloos, heeft geen verdiensten en is opgenomen bij Pieter Stellinga te Dedemsvaart

139

Jantje Kuikstra
Geboorteplaats: Zuidveen (gem. Steenwijkerwold)
Geboortejaar: 1833
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Beroep: Naaister
Ouders: Sander Jans Kuikstra en Harmtje Hendriks Vonk
Bijzonderheden: Haar ouders waren jong overleden; mooi briefje waarin: 'Mijn Heer! Door het overlijden van Fokke Kuikstra dat u wel bekend zal zijn, is zijn ongelukkige zuster Jantje Kuikstra zonder heenkomen geraakt, daar de weduwe weer naar haar ouderlijke woning is teruggekeerd, en niemand haar van wegens haar vreeslijk slim gestel wou bij zich nemen, voor een gulden per week in deze duure tijd daar het mensch ook kompleet haast naakt en bloot is, en buiten liggen kon zij ook niet, daar zulk een mensch wel een goede oppassing noodig heeft. Door deze treurige omstandigheden hebben wij haar provisioneel bij ons ingenomen en mijn vrouw heeft haar zelf de kleeren van het lijf getrokken en deze ongelukkige aangedaan, maar Mijn heer dit kunnen wij ook niet doen. Ik moet alleen het brood voor een huishouding van zes zielen verdienen met werken en dus kunnen wij haar niet geven. Door deze vraag ik U om raad en bijstand want zij heeft geen verschoning', prachtig briefje geschreven door H. Dam; in 1858 kon verpleegde haast niets verdienen wegens ziekelijkheid (asthma)

140

Sander Jans Kuikstra
Geboorteplaats: Nijehaske
Geboortejaar: 21-06-1794
Huwelijkse staat: Gehuwd met Harmtje Hendriks Vonk
Huwelijksplaats: Steenwijkerwold
Huwelijksdatum: 22-05-1823
Ouders: Jan Arends Kuikstra en Jantje Sanders
Bijzonderheden: De verpleegde woont sinds april 1841 in de gemeente Ambt Hardenberg; in de winter van 1844/1845 is aan het behoeftig gezin van Sander Jans Kuikstra voor rekening van Haskerland onderstand verleend en laatstelijk nog in november 1847 wegens begrafeniskosten van het lijk van S.J. Kuikstra; in 1849 bevalt dochter Susanna Kuikstra van een onecht kind en wordt aan alles gebrek geleden (Susanna was geboren in Steenwijkerwold, rond 1827); de nood van het gezin Kuikstra is thans zo hoog opgeklommen dat de drie jongste kinderen naar hun onderstandsdomicilie opgezonden moeten worden; de oudste broer Hendrik laboreert reeds sedert 5 weken aan zwerende handen hetwelk hem belet om voor zich en de overige kinderen door handenarbeid iets te verdienen; gisteren heeft ons gemelde Hendrik dringend verzocht om zijne 2 jongste zusters en broertje Wicher, Jentien en Hendrikjen naar Nijehaske op te zenden…; Hendrik was geboren te Zuidveen, gem. Steenwijkerwold in oktober 1824, Susanna ibidem in 1826, Fokke ibidem in oktober 1828, Wicher te Steenwijk in december 1831, Jantjen te Zuidveen voornoemd in 1833 en Hendrikjen te Steenwijk in 1836

141

Gerrit Martens Kuilder
Geboorteplaats: Aengwirden
Geboortejaar: 20-06-1804
Huwelijkse staat: gehuwd met Witske Jans van der Duin
Huwelijksplaats: Aengwirden
Huwelijksjaar: 1824
Ouders: Marten Johannes Kuilder (overleden in 1845 te Ambt Hardenberg) en Debora Gerrits Bakker
Bijzonderheden: In 1855 was zoon Jelke ziek; het gezin bestaat uit man, vrouw en drie kinderen en kan wanneer de zieke zoon gezond en niet onder de wapenen is, in den gunstigen tijd van het jaar ongeveer f. 1,50 daags verdienen; de behoeften zijn thans groot, terwijl de wintervoorraad is opgeteerd en nog geen werk te vinden wegens den vorst

142

Albert Kuiper
Geboorteplaats: Kuinre
Geboortejaar: 1799
Huwelijkse staat: Weduwnaar van Geertrui Herder
Huwelijksplaats: Kuinre
Huwelijksjaar: 1818
Ouders: Klaas Kuiper en Matje Schonewille
Bijzonderheden: De verpleegde is gehuisvest bij Aaldert Hollander bij wien zijne dochter dienstbaar is, hij heeft zijn arm gebroken tusschen Kerstmis en Nieuwjaar ten gevolge waarvan hij thans nog niets kan uitvoeren en nog onder heelkundige behandeling is

143

Gerrit Jan Kuiper
Geboorteplaats: Wierden
Geboortejaar: 1806
Huwelijkse staat: Gehuwd met Berendina Nijkamp
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksjaar: 1844
Ouders: Hendrik Kuiper en Gesina Oldhuis
Bijzonderheden: De vrouw van G.J. Kuiper is reeds lang sukkelende en onder geneeskundige behandeling….; in 1858 was de man lijdende aan koortsen en aan het water…

144

Lubbigjen Kuiper
Ouders: Gerrit Jan Kuiper en Berendina Nijkamp

145

Wilhelmina de Kuiper
Geboorteplaats: Waverveen (Utrecht)
Geboortejaar: 27-11-1831
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Vader onbekend, moeder: Maria de Kuiper (overleden)
Bijzonderheden: 1857: heeft in den afgelopen winter te Sleen laatstelijk onderstand genoten voor rekening van Waverveen; ze heeft een kind van 3 jaren en leeft met een man genaamd Albert Jans Koopmans, dewelke haar kwaadwillig heeft verlaten

146

Jentien Everts Kuipers
Geboorteplaats: Luinjebert (gem. Aengwirden)
Geboortejaar: 1834 / 1835
Huwelijkse staat: Ongehuwd, de verpleegde is in ondertrouw opgenomen met Lammert Kroeze, doch is voor de voltrekking van haar huwelijk ten huize van Antonius Greven te Slagharen bevallen
Ouders: Evert Adams Kuiper (overleden op 7 juli 1842 te Luinjebert) en Tjetske jans Mol (spinster en breidster te Avereest)
Bijzonderheden: O.a. een mooi briefje van Jentien zelf aan burgemeester, waarin zij meedeelt zojuist te zijn bevallen, 'wegens hare verlossinge als dat zij in den slechtte stant is verlost en gekwest en nha denkbeelt zonder dockter niet kan erstelt worden want zij is deerlijk beschadigt en zitten in groote harmoede en elende…..'; in 1858 leed Jentje in ergen graad aan de natuurlijke pokken of kinderziekte; in 1859 moest ze wederom in onderstand opgenomen worden, ze had een tweejarig kind en kon niets verdienen 'aangezien ze iedere dag haar bevalling tegemoet zag; zij heeft geleefd met Lammert Kroeze met wien zij vroeger reeds in ondertrouw was opgenomen, doch welke haar onlangs weder verlaten heeft….'

a	Berend van Laar

b	Gorus Landskroon

147

Engbert de Lange
Geboorteplaats: Havelte
Geboortejaar: Circa 1827
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Hendrik Engberts de Lange (ook wel Hendrik Emmelo genaamd) en Hendrikje Geerts ten Hoeve

148

Jan Hendrik de Lange
Geboorteplaats: Enter (gem. Wierden)
Geboortejaar: 1803
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltjen Zomer
Huwelijksplaats: Wierden
Huwelijksjaar: 1840

149

Teunis Lassche
Geboorteplaats: Wanneperveen
Geboortejaar: 1818
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geertje Dragt
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksjaar: 1850
Ouders: Klaas Lassche en Hendrikje Wind

a	Johanna Maria Leemans

150

Popke Klaassens Lenstra
Geboorteplaats: Wolvega (gem. Weststellingwerf)
Geboortejaar: Circa 1814
Huwelijkse staat: Gehuwd met Eisje Berends Kelder
Ouders: In 1853 lijden Popke en vrouw aan zenuwzinkingskoortsen; op 14 juli van dat jaar overleed Popke aan de gevolgen van die ziekte; prachtige nota van kosten die gemaakt zijn door G.W. Dijk te Lutten aan de Dedemsvaart i.v.m. onderstand, verpleging en kosten van begraven etc.; verder ook een eigenhandig geschreven nota van dr. Gerrit Willem van Riemsdijk

151

Jan Hendrik Leunk
Geboorteplaats: Tubbergen
Geboortedatum: 06-05-1830
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Hermannus Leunk en Aleida Enkt

152

Gijsbert Limbeek
Geboorteplaats: Harderwijk
Geboortejaar: 1793
Huwelijkse staat: Gehuwd met Albertje Kiel
Huwelijksplaats: Meppel
Huwelijksjaar: 1852
Ouders: Jan Limbeek (in 1819 te Harderwijk overleden) en Jacoba Gijsberts (enige jaren vroeger te Harderwijk overleden)
Bijzonderheden: Verpleegde heeft een vrouw en drie kinderen ten zijnen laste; het gezin kan tegenwoordig niets verdienen en woont in eene keet onder Bergentheim in deze gemeente waar Limbeek aan de kanalisatie heeft gewerkt en bij dooi weder daarmee hoopt voort te gaan

153

Maria Anna Lindhaus
Geboorteplaats: Slagharen
Geboortejaar: 21-02-1838
Ouders: Johan Lindhaus en Maria Anna Ardland
Bijzonderheden: Op 20 oktober 1855 bericht B&W van Hardenberg aan de CdK dat bestedeling Maria Anna Lindhaus (nr. 2015 uit het gesticht Veenhuizen) geplaatst kan worden bij de kinderloze ehelieden Benen Krikke en vrouw, landbouwers en turfwerkers wonende aan de Schuinesloot; welke lieden het 17-jarig meisje gaarne zonder eenige vergoeding tot zich wilden nemen en verder opvoeden; in dit dossier bevind zich een prachtige 'ontslagbrief uit de maatschappij van weldadigheid te Veenhuizen', alwaar Maria Anna van 25 mei 1848 tot 21 juli 1856 was verpleegd in het weezen-gesticht

154

Harm List
Geboorteplaats: Meppel
Geboortejaar: 25-12-1829
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantje Jans
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksjaar: 1854
Ouders: Vader onbekend, moeder: Margje Berends List (wonend te Havelte)
Bijzonderheden: Harm is tot aan zijn 16e jaar voor rekening van de gemeente Havelte besteed geweest in welke gemeente zijne moeder is geboren; de moeder van den verpleegde was tijdens hare bevalling dienstbaar op het Groeneveld onder de gemeente Meppel

155

Wolter Lugtmeijer
Geboorteplaats: Steenwijk
Geboortejaar: 1810
Huwelijkse staat: Gehuwd met Wichertje Hillebrink
Huwelijksplaats: Giethoorn
Huwelijksjaar: 1851
Ouders: Berend Lugtmeijer en Andriesje Keizer

156

Elisabeth Luiken
Geboorteplaats: Slochteren
Geboortedatum: 03-111823
Huwelijkse staat: hertrouwd met Anton Berendsen, doch vroeger weduwe van Hendrik van der Veen
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksjaar: 1857
Ouders: Derk Luiken en Alberdina Maatjes

157

Jan Maatman
Geboorteplaats: Daarle (gem. Hellendoorn
Geboortedatum: Circa 1793
Huwelijkse staat: gehuwd met Jennigje Ramaker
Huwelijksplaats: Laar
Huwelijksjaar: Circa 1819
Ouders: Hendrik Maatman en Roelofje Haken
Bijzonderheden: Het gezin (man en vrouw) wordt in 1859 in onderstand opgenomen aangezien de man oud is en niets meer kan verdienen en zijn vrouw aan ene zijde verlamd is en zijn oppassing behoeft, verder woont een zoon bij hen in met een vrouw en 4 kleine kinderen onder welke een paartje; dit gezin kan ternauwernood in zijn behoefte voorzien

158

Johannes Franciscus Maes
Geboorteplaats: Ijzendijke (Zeeuws Vlaanderen)

159

Rensje Hessels Makkinga
Geboorteplaats: Kuinre
Geboortedatum: 10-12-1821
Beroep: Zoetelaarster
Huwelijkse staat: Ongehuwd doch leeft met zekeren Jacob Hubert
Ouders: Hessel Makkinga (overleden te Kuinre in 1850) en Antje Cornelisz Hoekstra (overleden te Balk in 1830 ongeveer)
Bijzonderheden: Ze heeft in 1856 twee kinderen van 3 en 1 jaar voor welke zij de kost zeer goed kan verdienen zodra de arbeid maar weder wordt hervat; gemelde Jacob Hubert is een oppassend werkman en zorgt zo goed mogelijk voor zijn bijzit en hare kinderen maar op dit oogenblik staat het werk stil dat echter zal worden hervat zoodra het water zulks toelaat; het gezin woont te Bergentheim bij de planken loods; in 1856 lag Jacob Hubert in het gasthuis te Zwolle (wegens ziekte)

160

Ale Koops Mast
Geboorteplaats: Langezwaag (grietenij Opsterland)
Geboortedatum: Circa 1803
Bijzonderheden: In 1852 schreef de burgemeester dat Ale nog zo ziek was dat hij niet in staat was de trappen van het raadhuis te Stad Hardenberg te beklimmen

161

Sjoerd Heerkes van der Meer
Geboorteplaats: Dokkum
Geboortedatum: 1811
Huwelijkse staat: Gehuwd met Martje Pieters Dijkstra
Huwelijksplaats: Dokkum
Huwelijksdatum: Mei 1839
Ouders: Heerkes Sjoerds van der Meer en Hiltje ……
Bijzonderheden: Woonde in 1855 te Ermelo

162

Tiemen Alberts Meester
Geboorteplaats: Oudehaske
Geboortedatum: 19-02-1800
Beroep: Schoenmaker te Lutten aan de Dedemsvaart
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geesje Gerrits de Heij
Huwelijksplaats: Oudehaske
Huwelijksjaar: 1832
Ouders: Albert Tiemens Meester en Margje Jans Krol
Bijzonderheden: 1857: de man heeft in dit jaar wegens zijn rheumatische ziekte niets kunnen verdienen, vier jaren achtereen sukkelt hij aan die kwaal; 1858: de man is zo rheumatisch dat hij uit- en aangekleed moet worden; 1859: de man is zeer gebrekkig, heeft tering en rheumatiek

163

Jantje Meijer
Geboorteplaats: Groningen
Geboortejaar: 1832
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Vader onbekend, moeder: Engelina Meijer
Bijzonderheden: 1857: hare moeder is op den 24 augustus 1844 gehuwd met zekeren Jan Frinks wiens onderstanddomicilie te Deventer gevestigd is; 1858: de verpleegde die steeds sukkelende was, zal wellicht deze ziekte niet te boven komen

164

Johannes Casper Christoffel Meijer
Geboorteplaats: Kollenhart, in 't groothertogdom Westfalen
Geboortedatum: Circa 1800
Onderstanddomicilie: Raalte
Huwelijkse staat: Gehuwd met Wilhelmina Hemels
Overlijdensplaats: Slagharen
Overlijdensdatum: 01-05-1845
Bijzonderheden: Het gezin woont sinds 15 februari 1844 te Slagharen; in 1845 lijdt zoontje Jannes Meijer (dan 12 jaar) aan een etterverzakking ten gevolge van een beenverwonding; indien geneeskundige behandeling niet snel werd mogelijk gemaakt zou een amputatie van het been onvermijdelijk zijn; Raalte antwoordde dat het niet bij machte was de kosten te voldoen, hoe graag men ook zou willen; burgemeester van Ambt Hardenberg schrijft terug dat indien men niet de kosten van verpleging betaalt, de lijder aan zijn lot overgelaten zal moeten worden waarna een spoedige dood onvermijdelijk is

meer

a	Geesje Jans Melles

165

Grietje Meppelink
Geboorteplaats: Emlichheim
Onderstanddomicilie: Schoonebeek (gem. Dalen)
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Derk Meppelink en Fennegien Pouls
Bijzonderheden: Ze heeft 3,5 jaar doorgebracht in de kolonie Ommerschans

166

Albertus Middendorp

167

Jan Jans Moes
Geboorteplaats: Havelte
Onderstanddomicilie: Circa 1830
Huwelijkse staat: Gehuwd met Hendrikje Harms Withaar
Huwelijksplaats: Ruinerwold
Huwelijksjaar: 1855
Ouders: Jan Jans Moes en Geertje Klaas Tol
Bijzonderheden: 17 maart 1859: het gezin is voor ongeveer 6 weken uit Havelte hier komen wonen, had toen reeds de koorts welke sedert dien tijd is toegenomen

168

Tjitske Mol
Geboorteplaats: Hoogeveen
Onderstanddomicilie: 1792
Beroep: Breidster en spinster
Huwelijkse staat: Weduwe van Evert Kuipers
Huwelijksplaats: Tjallebert (gem. Aengwirden)
Ouders: Jan Mol en Lutske Rensjes
Bijzonderheden: Heeft een gebrekkige regterhand, eene breuk en andere gebreken, is zeer zwak en onderhevig aan toevallen

169

Johannes Molenaar
Geboorteplaats: Haarlem
Geboortejaar: 1805 (gedoopt in de Grote Kerk)
Huwelijkse staat: Gehuwd met Wilhelmina Frederika van Meenen
Huwelijksplaats: Amsterdam
Huwelijksdatum: 14-03-1832
Ouders: Johannes Molenaar en Sophia Versteeg (wonen te Ommerschans)
Bijzonderheden: Heeft in 1824 geloot voor militie te Avereest; is van 4 mei 1847 tot 13 november 1852 voor rekening van Amsterdam in Ommerschans geweest als bedelaarskolonist; heeft laatstelijk gewoond in Zuidwolde tot augustus 1853

170

Johannes Hermannus Bernardus (Jan Harm) Moorman
Geboorteplaats: Wietmarschen
Geboortejaar: 1808
Huwelijkse staat: Gehuwd met Euphemia Helena Einhaus
Huwelijksplaats: Twist
Huwelijksdatum: 1832
Ouders: Jan Willem Moorman en Elisabeth Veltrop (beide te Wietmarschen overleden in 1831 en 1836)
Bijzonderheden: Het gezin is in juli 1832 in dit Rijk komen wonen en wel te Slagharen

171

Jan Lambert Mulderij
Geboorteplaats: Brummen
Geboortejaar: 27-05-1820
Huwelijkse staat: Gehuwd met Anna Margaretha Bürmann
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 31-05-1850
Ouders: Hendrik Mulderij en Willemina Lamberts Elferink
Bijzonderheden: In 1856 deelt men mee dat Jan zijn verstandelijke vermogens verloren heeft maar dat er hoop op herstelling bestaat; de man zal wegens mishandeling van zijn vrouw ten correctionele worden vervolgd of in een krankzinnigengesticht moeten worden opgenomen; dokter H.T.M. Koster verklaarde echter geen verklaring van krankzinnigheid af te kunnen geven; de burgemeester schreef echter dat Jan Lambert gevaarlijk was voor zijn vrouw en wenste ongelukken te voorkomen: 'dat de man niet geheel bij zijn verstand is zou men onder anderen daaruit kunnen opmaken dat hij vijf van zijne naburen (G. Wopken, J.B. Wesselink, Js. Meijer, J.H. Funke en D. Bouwhuis) hem gisterenmorgen eenige goederen uit zijn hemdrok hebben gehaald, waaronder een kerkboek toebehorend aan de vrouw van Conen (B. Heskamp), welk boek Mulderij vermoedelijk uit de kerk te Slagharen heeft mede genomen

meer

172

Herm ten Napel
Geboorteplaats: Ambt Vollenhove
Geboortedatum: 04-12-1827
Beroep: Arbeider en kramer
Huwelijkse staat: Gehuwd met Hilligje Kuilder
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 1850
Ouders: Harm ten Napel en Lijsje Nieuwenhuis
Bijzonderheden: Verdiende de kost door keien te graven op Hannoversch grondgebied; in 1859 woonde men in Collendoornerveen en leed Hilligje Kuilder aan 'ischuria'

a	Maria Nicolaas

173

Elisabeth Nieuwkamp
Geboorteplaats: Purmerend
Geboortedatum: Circa 1794
Beroep: Arbeidster in den polder (koken in den ketel)
Ouders: Frederik Nieuwkamp en Hendrikje Willems

174

Egbert Nijboer
Geboorteplaats: Lutten
Woonplaats: Wierden

175

Jennigje Nijkamp
Geboorteplaats: Besthmen (gem. Ommen)
Geboortedatum: Circa 1825
Huwelijkse staat: Ongehuwd doch leeft met Teunis Batink bij wien zij drie kinderen heeft
Ouders: Dirk Nijkamp en Lubbegje Lubbers
Bijzonderheden: In 1857 leden Jennigje en haar dochtertje Dina aan typhus of zenuwzinkingkoortsen

176

Roelof Jans Nijland
Geboorteplaats: Steenwijkerwold
Geboortedatum: 11-02-1822
Huwelijksplaats: Kolderveen
Bijzonderheden: Zijn tent, staand bij het nieuwe kanaal onder Bergentheim, is afgebrand

177

Arent Niks
Geboorteplaats: Kortezwaag (gem. Opsterland)
Geboortejaar: 1814
Huwelijkse staat: Gehuwd met Vroukje Swart

178

Johannes van Nispen
Geboorteplaats: Zevenbergen
Geboortejaar: 1818 / 1819

a	Berendina Carolina Odink

179

Geert Oelen
Geboorteplaats: Hoogeveen
Geboortejaar: 1822
Beroep: Arbeider aan de Schuinse sloot te Lutten
Huwelijkse staat: Gehuwd met Maria Booij
Ouders: Benjamin Oelen en Evertjen Gritter
Bijzonderheden: Moest in onderstand worden opgenomen omdat zijn vrouw en zoon door de natuurlijke kinderziekte (of pokken) waren aangetast; het gezin had zich op 1 mei 1848 gevestigd in Ambt Hardenberg, komende uit Hoogeveen; Geert was volgens zijn signalement 'verdekt aan weerszijden wegens brand'

180

Hermannus Olthof
Geboorteplaats: Emlichheim
Geboortedatum: 25-01-1816
Beroep: Brandersknecht te Schiedam
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Heinrich Althof en Johanna Kroese
Bijzonderheden: Had tien jaar lang gewoond bij zijn ouders te Ambt Hardenberg waar hij bouwmans-werk heeft verricht

181

Geert Oogjes
Geboorteplaats: Avereest
Geboortejaar: 1832
Beroep: Arbeider
Huwelijkse staat: Gehuwd met Gertrud Elisabeth Terluy
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksjaar: 1857
Ouders: Hendrik Oogjes en Anna Frantzen
Bijzonderheden: Moest in onderstand worden opgenomen vanwege de ziekte van zijn anderhalf jaar oud dochtertje Antonia

182

Immetje (Emma) van Oort
Geboorteplaats: Venebrugge
Geboortedatum: 02-05-1822
Beroep: Naaister
Ouders: Matheus van Oort (commies) en Johanna Maria Elisabeth de Koning
Bijzonderheden: Zij was in Den Helder bevallen, het kindje overleed echter; zij kon de kosten van begraven etc. niet betalen en was derhalve op onderstand aangewezen; voor 1849 had ze 15 jaar gewoond in Amsterdam; verder had ze een kind, genaamd Hendrikus Jacobus van Oort, geboren te Amsterdam op 25-07-1846

183

Auke Oost
Geboorteplaats: Kuinre
Geboortejaar: 1830
Huwelijkse staat: Gehuwd met Alberdina Kesseler
Huwelijksplaats: Vriezenveen
Huwelijksjaar: 1855
Ouders: Jacob Oost en Grietje Bosscha

184

Elisabeth Petronella van Oosten
Geboorteplaats: Kampen
Geboortedatum: 02-01-1807
Huwelijkse staat: Weduwe van commies Ruth van Kranen
Huwelijksplaats: Kampen
Huwelijksdatum: 01-05-1828
Ouders: Hendrik van Oosten en Pietertje Kremers
Bijzonderheden: O.a. in dit dossier een mooi briefje geschreven op de Venebrugge op 15 december 1852, waaruit blijkt dat er kopieboeken bestonden in het commiezenhuis aldaar (waarin stond dat commies Van Kranen in de maand juni 1841 alhier gekomen is en onafgebroken gebleven is tot in de maand juli 1845). Verder is Ruth in de maand september of oktober 1834 gestationeerd als ambtenaar aan den Hardenberg, van daar is hij in de maand april 1841 naar de Veenebrug verplaatst, wederom van dit station op den 1 augustus 1845 naar den Hardenberg, terwijl hij in datzelfde jaar met den 1 september naar Zwolle werd gezonden; vervolgens kreeg hij den 1 april 1848 aanwijzing om naar de Oldemarkt te vertrekken tot dat hij op den 6e november 1851 naar Kampen werd verplaatst, alwaar hij is overleden. Ruth was geboren te Wageningen op den 19e januari 1804

185

Engelina Aleida Oosterman
Geboorteplaats: … (Koninkrijk Hannover)
Geboortedatum: Circa 1799
Huwelijkse staat: Weduwe van Frans Bouck

186

Egbert Oosterveen
Geboorteplaats: Nieuwleusen
Geboortedatum: 19-03-1828
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jentien Schramm
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksdatum: 1849
Ouders: Jan Oosterveen en Jentien Snijder

a	Hermannus Oostvogel

187

Paulus van Os Doopplaats: Tiel Doopdatum: 17-04-1805
Huwelijkse staat: Weduwnaar van Anna Gerharda Greven
Huwelijksplaats: Vledder
Huwelijksjaar: 1839
Ouders: Cornelis van Os (vrijkolonist op de Ommerschans) en Johanna van der Lugt (overleden te Vledder rond 1845)
Bijzonderheden: Had in 1855 zes kleine kinderen te onderhouden; dossier bevat mooie briefjes, geschreven door Paulus zelf

188

Frederik Jan Overweg (alias Mollink)
Geboorteplaats: Daarle (gem. Hellendoorn)
Geboortejaar: Circa 1780
Beroep: Schaapherder
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Gerrit Overweg en Annigje Roelofs
Bijzonderheden: Deze persoon heeft blijkens zijne opgave van af zijne meerderjarig wording steeds een zwervend leven geleid; in dossier o.a. een brief afkomstig van Gerrit Jan Overweg, landbouwer te Rheeze (broer van Frederik Jan) die aangeeft niet voor hem te kunnen zorgen; heeft zich meerdere jaren opgehouden in de gemeente Ambt Hardenberg, als schaapherder. Volgens verklaring van Frederik Jan (Meulink) heeft hij eerst gewoond te Diffelen bij Hendrik Nijmeijer en Jan Hendrik Eshuis (2½ jaar), toen een jaar te Sibculo, van daar weer een jaar te Diffelen, toen een jaar bij Herm Geerlings te Lutten, nog een half jaar bij Hendrikus ter Wijlen te Lutten, toen heeft hij 5½ jaar gewoond van Jan Herm Veltrop te Slagharen, toen heeft hij gewoond (een jaar) in het Hollandschevelt, en toen heeft hij gewoond 1½ jaar bij Jan Zomer in de gemeente Avereest, in het Achterveld, daarna heeft hij een jaar bij Hendrik de Wolde te Slagharen in huis geweest, ook aldaar weer schaapherder, toen zes weken gebedeld en toen heeft hij ruim een half jaar schaapherder geweest bij Gerrit Hartgers te Slagharen. Toen is hij ziek geworden en toen is hij gebracht bij de burgemeester van Hardenberg en vervolgens naar zijn broer Gerrit Jan Overweg te Rheeze

189

Jan Arends Pijlman
Geboorteplaats: Oldemarkt
Geboortedatum: 31-12-1797
Beroep: Arbeider te Bergentheim
Huwelijkse staat: Gehuwd met Klaaske Bonkes Zon
Huwelijksplaats: Leeuwarden
Huwelijksdatum: 01-08-1824
Ouders: Arend Geerts Pijlman en Hendrikje Jans Vaartjes
Bijzonderheden: De verpleegde heeft een ongemak aan zijn rechterhand wegens het vallen van een balk op 20 november 1855, aan welke hand hij nog steeds sukkelt

190

Cornelis Pilkers Onderstanddomicilie: Leiden

191

Christina Poffers
Bijzonderheden: De vrouw houdt zich op te Nijverdal; zwerft beurtelings bij de een of bij de ander harer twee natuurlijke zonen die zich tevens in de gemeente Nijverdal ophouden

192

Jan Polderdijk
Geboorteplaats: Goes
Bijzonderheden: Zat in 1854 gevangen te Assen wegens diefstal (straf 5 jaar!) en had zijn achtjarig dochtertje Adriana Zuurveld achtergelaten bij ene Aaltje Marsman te Slagharen; korte tijd later schrijft de burgemeester dat het college heeft besloten om het kind bij andere mensen in de kost te besteden aangezien het kind door Aaltje Marsman derwijze is mishandeld geworden dat deze daarvoor wordt vervolgd; het meisje werd overgebracht naar het rooms-katholieke gezin Hageman alwaar het goed werd verzorgd en opgevoed; de onderwijskosten werden door de gemeente Ambt Hardenberg betaald; in juli 1855 kreeg de burgemeester een briefje van ds. Fijnvandraat uit Lutten waartoe ook Slagharen kerkelijk ressorteerde met het verzoek om het kind over te plaatsen naar het goed protestantse gezin van Jacob Kroese aan de Schuinesloot zodat het kind voortaan in de protestantse leer zou worden opgevoed. Het verzoek werd niet ingewilligd. In juni 1856 bleek dat de echtgenote van Polderdijk die in Goes woonde verder voor het kind wilde zorgen. Derhalve werd het opgezonden naar de gemeente Goes (van Hardenberg per snorwagen naar Zwolle, vandaar per Kamper stoomboot naar Amsterdam en vandaar nog dezelfde dag per laatste spoortrein naar Rotterdam en vandaar de volgende morgen 4 ure per stoomboot naar Goes)

193

Pieter Pieters Postema
Geboorteplaats: Hillamahuis te Visvliet (gem. Grootegast, prov. Groningen)
Geboortejaar: 1772
Beroep: Schoenmaker
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Beide overleden (de vader te Visvliet toen zijn moeder van hem zwanger was; de moeder overleden te Groningen)
Bijzonderheden: De man lapt schoenen en repareert ook wel paardegetuigen; op 21-03-1855 overleed Pieter (prachtig briefje van kosten van begraven, waken en lichtje branden etc.)

194

Egbert Praas
Geboorteplaats: Ommen
Geboortejaar: Circa 1799
Onderstanddomicilie: Stad Ommen
Huwelijkse staat: Gehuwd met Hendrikjen Wesselink
Ouders: Gerrit Praas en Aaltjen Post
Bijzonderheden: het gezin bestaat uit man, vrouw en 3 kinderen; dossier bevat een mooi handgeschreven briefje van Derk Jan van Faassen als lid van de diaconie van de op te richten hervormde kerk te Lutten; op 5 december 1853 schrijft burgemeester Van Delden aan zijn college te Stad Ommen dat Egbert Praas die dag letterlijk van de honger gestorven is; dit voorval schijnt zelfs de courant gehaald te hebben aangezien op 8 december door de Commissaris des Konings verzocht wordt om inlichtingen

195

Helena Prenger
Bijzonderheden: Zij was bijzit van Jan Huisman; zij had meer dan één vonnis ten hare laste en derhalve was bevel tot gevangenneming verleend door procureur-generaal bij het provinciaal gerechtshof te Zwolle (in dit dossier o.a. een mooie brief van gerechtsdienaar/deurwaarder Edelijn uit Hardenberg) (zie ook doss. 255)

196

Margje Rechts
Geboorteplaats: aan de Nieuwe Brug onder Jousterland, Nijehaske (gem. Haskerland)
Geboortedatum: 07-11-1820
Onderstanddomicilie: Staphorst
Ouders: moeder: Reintje Frederiks Regts (de stiefvader Geert Jans Zoeten is te Leeuwarden overleden in het tugthuis)
Bijzonderheden: Haar onwettige man heeft haar verlaten zodat zij aan alles gebrek lijdt terwijl haar jongste kind slechts 14 dagen oud is; ofschoon ongehuwd heeft de verpleegde twee onechte kinderen ten haren laste; het oudste kind van Margje Rechts heet Jan Jenne, geboren den 15 augustus 1845; de aangifte is destijds gedaan door de natuurlijke vader Jenne Jans Blomsma, dewelke het kind in strijd met de waarheid als in echt geboren heeft aangegeven; wegens reumatiek in haar benen heeft Margje weinig of niets kunnen verdienen

197

Albert van de Riet
Geboorteplaats: Wierden
Geboortedatum: 15-06-1815
Beroep: Gepensioneerd Oost-Indisch militair
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Jan van de Riet en Janna …. (beide overleden)

198

Wilhelmus Rijnart
Geboorteplaats: Baarn
Geboortedatum: 16-05-1826
Beroep: Koopman in boeken
Huwelijkse staat: Gehuwd met Elisabeth de With
Bijzonderheden: De man is voortdurend lijdende en zwak

199

Jan Harm Rolink
Geboorteplaats: Coevorden
Geboortejaar: 1811/ 1812
Huwelijkse staat: Gehuwd met Berendina Mulder
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 05-08-1854
Ouders: Jan Derk Rolink en Anna Helena Jansink

200

Hendrik Rolleman

201

Hendrik Gerhardus Rozema
Geboorteplaats: Oldehove (prov. Groningen)
Geboortedatum: 14-03-1813
Beroep: Arbeider aan de nieuwe Overijsselse kanalen
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geertje Hermina Raasveld
Huwelijksplaats: Warffum
Huwelijksjaar: 1850

202

Sies Jitzes Ruiter
Geboorteplaats: Langezwaag
Geboortejaar: Circa 1825
Beroep: Turfmaker en inlandsch kramer
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Douwes Hofstra
Huwelijksplaats: Beetsterzwaag
Huwelijksjaar: 08-04-1843
Ouders: Jitze Siezes Ruiter en Aaltje Karsten Bennink
Bijzonderheden: Zowel Sies als Aaltje werden gelijktijdig aangetast door een gal- en zenuwzinkingsziekte (of typhus); dossier bevat een aardig briefje geschreven door D.J. van Faassen als collectant en collega's A. Nijboer, W. Dorgelo en L.E. Wind aangaande het gezin Ruiter waarin o.a. staat dat hij lijdt aan 'zwak gezigt'. De man heeft eene pleuris en de vrouw kan met naaien en breien een iets bijverdienen doch lang niet genoeg. Mooi briefje van W. Dorgelo en J. van Zwolle 'wij ondergeteekenden verwittigen bij dezen dat het huisgezin van Sies de Ruiter in droevige armoede is gedompelt door het ziek zijn van genoemde de Ruiter; zonder onderstand moeten ze van armoede omkoome'. Verder een werkelijk schitterende brief van 'onze' dokter H.T.M. Koster waarin hij uitlegt dat de gedeclareerde hoge kosten met name te maken hebben met de hoeveelheid 'bloedzuigers' die hij moest gebruiken, soms wel 12 a 14 stuks. Ondanks deze geneeskundige hulp kon niet voorkomen worden dat Sies op 5 september 1857 overleed

203

Bernard Joseph Ruwe
Geboorteplaats: Ibbenbühren
Geboortejaar: Circa 1802
Onderstanddomicilie: Rijnsaterswoude
Huwelijkse staat: Gehuwd met Marijtje van Ruijten
Ouders: Gerhardus Ruwe en Katharina Huisman
Bijzonderheden: Hij ventte rond met exemplaren van de Amsterdamsche Nieuwsbode; dossier bevat o.a. een mooi briefje van Ruwe zelf, geschreven aan zijn vrouw, d.d. 03-08-1852, hierin de zin: 'ik kom binne enigte dagen te huis, ik hat geen geld om oewer zee te kunne kommen en ben gans kapot van alle dat zouwen'. In 1853 brandde het huisje van het gezin af waardoor men 'vergunning' kreeg om in de omgeving te collecteren. In wederom een persoonlijk schrijven van Ruwe aan de burgemeester eindigt hij met: 'hiernevens enigte prenten en zitzen voor uwe kinder ingeval ik u heer ten dienste kan zijn met een stukje zoete kaas, ik heb het prezent gehat van mijn vrouw haar vamilie dit is een boer ik begeer hier nietz voor te heben dit is voor de menigvuldige diensten die u aan mij beweesen heb'

204

Koop Schans
Geboorteplaats: De Wijk
Geboortejaar: 1836
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jentje van Egten
Huwelijksplaats: De Wijk
Huwelijksdatum: 12-12-1857
Ouders: Hendrik Schans en Albertje … (beide wonend te De Wijk)

205

Berend Scheper
Geboorteplaats: Zuidwolde

206

Geert Hendriks Schippers
Geboorteplaats: Oldemarkt
Geboortejaar: 1803
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantje Peters Poepjes
Huwelijksplaats: Weststellingwerf (Wolvega)
Ouders: Hendrik Jans Schippers en Margje Kuit (wonend te Monnekeburen)
Bijzonderheden: Had last van zijn been; de verpleegde was niet gedoopt daar hij mennoniet zou worden; evenwel is hij later te Scherpenzeel als lidmaat van de hervormde gemeente aangenomen

207

Hendrik Schokker
Geboorteplaats: Haskerland
Bijzonderheden: Hendrik leed aan een zwerende …

208

Margje Schokker
Geboorteplaats: Opsterland
Geboortejaar: 1829
Huwelijkse staat: Weduwe van Albert de Hoop (25 juli 1858 overleden)
Ouders: Hendrik Schokker en Lammigje Bus

209

Johannes Hermannus Scholten
Geboorteplaats: Zutphen
Geboortedatum: 29-06-1809
Beroep: Schaarslijper en ketelpoetser
Huwelijkse staat: Gehuwd met Johanna Engel Jansen
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 09-07-1856
Ouders: Dirk Jan Scholten en Janna Schoep (beide overleden)
Bijzonderheden: Woont sinds 2 jaren aan de Dedemsvaart (met vrouw en zes kinderen), daarvoor te Losser; in 1859 werd gemeld: 'hij zal thans hoogstwaarschijnlijk de voorgenomen reis naar Brazilië niet ondernemen; de man is zwaar gebroken en heeft daarbij een zwakke borst terwijl de vrouw mede zeer zwak is wegens het ter wereld brengen van 10 kinderen en vele ellende welke zij heeft doorstaan; hij wilde een buitenlandse pas om naar Nordhorn te reizen, ten einde in het Hannoversche als vioolspeler nog iets te kunnen verdienen; hij heeft eene breuk en draagt een donkerbruine pruik

210

Johanne Auguste Caroline Amalia Schomburg
Geboorteplaats: Eschershausen (hertogdom Braunschweig)
Geboortedatum: 06-08-1828
Ouders: Georg Ludwig Schomburg (was van beroep steenhouwer) en Caroline Sophie Eleonore Sparkuhle
Bijzonderheden: Zij werd op de 18e maart 1852 ten huize van landbouwer Frederik Blaauwkamp ingedragen omdat ze zich in barensnood bevond; kort daarna is ze bevallen van een dochtertje; de vrouw kwam te voet vanuit Duits Wielen geleid door een man, zich noemende Johann Joost Hooggreve welke met veel moeite zijn bijzit tot aan de eerste woning onder Hardenberg heeft voortgekregen. Na informatie bleek dat de vrouw een vreemdeling was, ze had altijd een vagabonderend leven geleid en had het voornemen had om te huwen met Hooggreve, Nederlander van geboorte, zwervend mandenmaker en vioolspeler

211

Jan Harm Schonewille
Geboorteplaats: Beilen
Geboortejaar: 1821
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantje Klaas Kroeze
Ouders: Stoffer Harm Schonewille (wonend te Beilen) en Aaltje Harms Schonewille (in 1847 te Ambt Hardenberg overleden)
Bijzonderheden: Het gezin bestaat uit man, vrouw en vijf kinderen (het oudste kind 10 jaar en het jongste 13 weken oud); het gezin kan op dit ogenblik niets verdienen en lijdt aan alles gebrek; men was reeds aan de pootaardappelen begonnen omdat de man zich schaamde om onderstand aan te vragen; de buren hebben echter de nijpende armoede ontdekt en hem bewogen onderstand aan te vragen. De man was zwak van gestel en gaf gedurig bloed over. De man is zichtbaar aan de tering lijdende. De ellende die thans in dat talrijke en beklagenswaardige gezin geleden wordt gaat alle beschrijving te boven. Op 17 april 1856 is Jan Harm overleden

212

Jan Hendrik van der Schoor
Geboorteplaats: Winschoten
Geboortedatum: 08-02-1800
Huwelijkse staat: Gehuwd met Helena Wendels
Huwelijksplaats: Elberfeld
Huwelijksjaar: 1845
Ouders: Heijo van der Schoor en Fennigje Pieters Brons (overleden)

213

Eilert Schröder

214

Maria Schröder
Geboorteplaats: Meppen
Geboortejaar: 1829
Ouders: Hendrik Schröder en Maria Aleid ….
Bijzonderheden: Maria werd in 1847 door haar vader 'vermist'. Toen ze twee jaar oud was heeft ze met haar ouders haar geboorteplaats Meppen verlaten en hebben ze zich aan de Dedemsvaart gevestigd. Kort na hun aankomst aldaar (bij gissing 1 jaar) is moeder Maria Aleit overleden. Haar vader is daarna hertrouwd met Maria Roelink. Haar vader is waarsch. in 1837 aldaar overleden. In het voorjaar van 1847 is zij naar Zwolle verhuisd alwaar zij ter zake van bedelarij is aangehouden en gevonnisd. Na afloop van die straftijd is zij naar de kolonie van weldadigheid opgezonden alwaar zij sedert 18 mei 1847 wordt verpleegd

215

Johan Herman Schrör
Bijzonderheden: Woonde aan de zogenaamde Sponturfwijk te Dedemsvaart

216

Hendrik Schuite
Bijzonderheden: Is bij baggeren van turf in de veenderijen te Slagharen zodanig gevallen dat hij een breuk heeft bekomen

217

Johanna Schunselaar
Geboorteplaats: Zwollerkerspel
Huwelijkse staat: Weduwe van Antonie Oosterwijk (overleden aan cholera)

218

Jan Hermen Schutte
Geboorteplaats: Baalder
Geboortedatum: 25-04-1808
Beroep: Aardwerker
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Groenendaal
Huwelijksplaats: Amersfoort
Huwelijksdatum: 28-04-1841
Ouders: Hendrik Schutte en Berendina Schotters (Vlims)
Bijzonderheden: Aaltje Groenendaal, de vrouw van Schutte werd van 6 tot

15	januari 1842 (tijdens haar zwangerschap) verpleegd in het St. Elisabeth's Gasthuis te Haarlem en is daar, evenals haar kindje overleden en begraven

219

Zwaantje Schutte
Ouders: Willem Schutte en Fennigjen Mensen

a	Gerrit Hendrik Schutten

220

Frans Seijen

221

Jan Sieben
Geboorteplaats: Wanneperveen
Geboortedatum: 03-04-1816
Huwelijkse staat: Gehuwd met Annechien van den Beld
Huwelijksplaats: Wanneperveen
Huwelijksdatum: 1845
Ouders: Gerrit Sieben en Klaasje Leenderts Franken
Bijzonderheden: Het gezin bestond uit man, vrouw en drie kinderen; ze raakten in zeer behoeftige omstandigheden, veroorzaakt door een verwoning aan zijn voet die hem gedurende 12 weken heeft verhinderd om werkzaam te blijven aan het nieuwe kanaal; het gezin woonde in een hut staand nabij het Lutterhart; Jan werd door de rechtbank te Deventer wegens zoutsmokkel veroordeeld tot een maand gevangenisstraf; daarna moest hij andermaal wegens zoutsmokkel een maand zitten; in 1858 leden twee kinderen aan de kinkhoest

222

Adrianus Sikkelbeen
Geboorteplaats: Rheden (Gelderland)
Geboortedatum: 08-09-1818
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Willems Schra
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksdatum: 26-03-1852
Ouders: Hendrik Sikkelbeen en Jenneken Daker
Bijzonderheden: Moest in 1858 twee maand gevangenisstraf uitzitten na vonnis van de rechtbank te Assen

223

Geert Sloot
Huwelijkse staat: Gehuwd met Zwenne ter Bahn Woonplaats: Pool (Osterwald)
Bijzonderheden: In dit dossier bevindt zich o.a. een originele 'Reise-Pass' (paspoort), afgegeven te Neuenhaus, met compleet signalement van Geert Sloot

224

Harmen Jacobs Sloothaak
Geboorteplaats: St. Jansga, gem. Schoterland
Geboortedatum: 25-10-1817
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantje Andries Pereboom en met Marrigje Diphoorn
Ouders: Jacob Sloothaak (overleden te St. Jansga in 1826) en Elsje Harms Wubbe (overleden te Veenhuizen in 1836)

225

Jochem van der Sluis

226

Aaltje Smant
Huwelijkse staat: Weduwe van Warner ter Horst

aFrancina Smit

227

Geert Harms Smit (alias Diphoorn)
Geboorteplaats: Havelte
Geboortejaar: 1813
Huwelijkse staat: Gehuwd met Trijntje Egberts Matter
Huwelijksplaats: Havelte
Huwelijksjaar: 1840
Ouders: Harm Smit en Zwaantje Diphoorn
Bijzonderheden: Geert was op 15 mei 1853 in de gemeente Ambt Hardenberg komen wonen met vrouw en drie kinderen; in dossier een mooi briefje, geschreven door W. Dorgelo van de Lutterkerkdijk aangaande kommer en gebrek van het gezin Diphoorn

228

Jan Wolters Snijder
Geboorteplaats: Kolderveen (gem. Nijeveen)
Geboortejaar: 1812

229

Lammert Jans Snijders
Geboorteplaats: Beilen
Huwelijkse staat: Gehuwd met Gesina Gruppen

230

Arij Spoel
Geboorteplaats: Ommerschans
Geboortejaar: 05-10-1824
Huwelijkse staat: Gehuwd met Elisabeth Francisca de Vos
Huwelijksplaats: Vledder
Huwelijksjaar: 23-10-1844
Ouders: Arie Spoel en Jacoba Christiaans (wonend te Frederiksoord)

231

Petronella Spoorman
Geboorteplaats: Leiden
Geboortejaar: Circa 1778
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Jan Spoorman (van beroep orgelmaker, in 1807 overleden te Franeker) en Naatje Veldhoven
Bijzonderheden: De blinde vrouw werd door een andere vrouw geleid die met haar sedert lange jaren van plaats tot plaats zworf en door aalmoezen aan de kost kwam; toen de Ommerschans werd daargesteld is zij aldaar circa 5 jaren opgenomen geweest en heeft na dien tijd steeds gezworven, totdat zij thans wegens hogen ouderdom en ziekte bij den landbouwer A. Namink alhier heeft moeten blijven

232

Maria Carolina Spradau
Geboorteplaats: Ohrte (Amt Fürstenau)
Ouders: Johann Heinrich Gerhard Spradau en Margaretha Sültker (Sülthaus)

233

Barteld Stam
Geboorteplaats: Wanneperveen
Geboortejaar: 1793
Huwelijkse staat: Gehuwd met Klijsje Jans Kreulen
Huwelijksplaats: Meppel
Huwelijksjaar: Circa 1821
Ouders: Hendrik Stam en Aaltje Bartheld Boxem
Bijzonderheden: Is op 1 mei 1848 te Dedemsvaart komen wonen

234

Hendrik Stam

235

Dirk Willem Standt
Huwelijkse staat: Gehuwd met Grietje Hofmeijer
Bijzonderheden: De vrouw was ca anderhalf jaar geleden door Standt verlaten om met enige christelijk afgescheidenen naar Noord-Amerika te vertrekken; wegens het 'onwetend' smokkelen van 9 pond zout is zij veroordeeld tot een gevangenisstraf van 1 maand welke zij te Deventer zal moeten ondergaan (Grietje was ca 1810 geboren te Nijkerken in Pruissen en ze was te Liebstadt in 1833 gehuwd met Dirk Willem Standt; ze was een dochter van Heinrich Hofmeijer en Grietje Tapper)

236

Sybe Stavorinus

237

Hendrik Steenbeek

238

Harm Stegink
Bijzonderheden: In dit dossier vele stukken aangaande domicilie van onderstand; questie zelfs voorgelegd aan Gedeputeerde Staten; correspondentie met gemeente Avereest

239

Christoffel Stoffers
Geboorteplaats: Hengelo
Geboortejaar: 13-04-1820
Huwelijkse staat: Gehuwd met Tiete Spalink
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksjaar: Circa 1844
Ouders: Vader onbekend; moeder: Anna Margaretha Elisabeth de Vries (overleden te Avereest in 1855)
Bijzonderheden: Man, vrouw en twee kleine kinderen; de vrouw is op heden (08-06-1857) van een dood kind verlost; de aangifte van geboorte van C. Stoffers is verzuimd, doch hij is te Hengelo gedoopt (bij zijn huwelijk is door 4 getuigen voor de kantonrechter onder ede verklaard dat hij (Stoffers) te Hengelo geboren is; hij heeft bij zijn doop den naam van Stoffers ontvangen naar zijn moeders grootvader

240

Jan Stouw
Huwelijkse staat: Gehuwd met Annegje Franzen
Bijzonderheden: Weduwe Annegje Franzen is ca 1810 geboren te Langweer; Jan Stouw was op 15 maart 1856 te Avereest overleden; haar ouders waren Pieter Franzen en Geesje Moet

241

Vrouwke Stevens van der Struik
Geboorteplaats: Steenwijkerwold
Geboortejaar: 1800 / 1801
Huwelijkse staat: Weduwe van Jan Jochems Grit
Huwelijksplaats: Steenwijkerwold
Huwelijksjaar: 1829
Ouders: Steven van der Struijk en Margje Roelofs Hofman

242

Hademannis Jan de Swart
Geboorteplaats: Deventer
Geboortejaar: 26-01-1832
Ouders: Hubert de Swart en Reintjen Stevens
Bijzonderheden: Tot deze stukken behoort een originele 'verandering van woonplaats' en een origineel 'geboorte-extract'

243

Anna Sterken
Geboorteplaats: Stad Ommen
Geboortejaar: Circa 1812
Huwelijkse staat: Weduwe van Abraham Salomon van der Hoeden (commies)
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksjaar: 06-09-1839
Ouders: Hendrikus Sterken en Elisabeth Huismink

244

Anna Maria Talken
Geboorteplaats: Neu-Ringe (par. Emlichheim)
Ouders: Harm Hendrik Talken
Bijzonderheden: Ze was gedetineerd in de gevangenis te Deventer; haar vader Herm Hendrik Talken was eveneens tot een correctionele gevangenisstraf gecondemneerd

245

Jurriën Tekkelenburg
Geboorteplaats: Steenwijk
Geboortejaar: 1795
Beroep: Turfwerker

246

Gerrit Terhorst
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geertrui Wegdam
Bijzonderheden: Weduwe Geertrui Wegdam was geboren in Stad Delden, in

1786

of daaromtrent; dochter van Warner Wegdam en Hendrik Borkemeijer; de weduwe woont bij haar schoonzoon Eppe koenderts van der Woude daar zij niets verdienen kan; ze is oud en wordt zeer geplaagd door jicht

247

Lambertus Terkel

248

Johann Theodor Thien
Huwelijkse staat: Gehuwd/samenlevend met Aleida ten Enkt
Huwelijksplaats: Twist (R.K.)
Huwelijksdatum: Mei 1836
Bijzonderheden: Dit dossier bevat een grote hoeveelheid stukken

249

Jan Hendrik Timmerman

250

Gesina Gerritdina Travers
Geboorteplaats: Hoogeveen
Geboortedatum: 24-05-1813
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Bartholomeus Christiaans Travers en Aleida Maria Bakker

251

Hermannus Willem Truggelaar
Geboorteplaats: Tiel
Geboortedatum: 24-08-1818
Huwelijkse staat: Gehuwd met Theodora Maria Abels
Huwelijksplaats: Tiel
Huwelijksjaar: 1852
Ouders: Hermanus Willem Truggelaar en Geertrui Carolina de Bruin
Bijzonderheden: Het gezin is op 23-01-1858 ontslagen uit de kolonie Ommerschans en heeft zich in De Krim onder Slagharen Nedergezet

252

Gerritdina Catharina Maria Travers
Geboorteplaats: Veenhuizen
Geboortedatum: Circa 1827
Huwelijkse staat: Echtgenote van Karel Hendrik Henke
Huwelijksplaats: Goor
Huwelijksjaar: 05-06-1850
Ouders: Bartholomeus Christianus Travers (overleden te Hoogeveen, broeder van Theodorus Johannes Travers, tegenwoordig Minister resident van Z.M. den Koning bij het Hof van Baden te Mannheim)
Bijzonderheden: In 1853 bevond de verpleegde zich ten huize van de gepensioneerde militair Francois Gasman te Slagharen; ze was krankzinnig en diende naar een gesticht overgebracht te worden; haar echtgenoot leidt een buitensporig levensgedrag (is sterk aan de drank) en heeft zijn vrouw kwaadwillig verlaten en haar van de gemeente Avereest (alwaar hij laatstelijk met zijne vrouw woonde op een wagen) doen brengen naar hare beide zusters te Slagharen; in het dossier een mooi briefje van zus Gesina Gerritdina Travers aan burgemeester Van Delden; verder in dit dossier een proces-verbaal aangespannen door de gezusters Travers contra Johannes Gerhardus Bruggenwirth, Johan Bernard Lindebas en Wibe Peters te Slagharen, inzake het gewelddadig weghalen van een kookfornuis. Ook in dit dossier een leuke nota van Derk Zweers Berendszoon vanwege gedane reis van de Dedemsvaart naar Deventer en terug. Verder veel eigenhandig geschreven briefjes! Echtgenoot Hencke was in 1858 opgenomen als bedelaar in de kolonie Ommerschans

253

Hendrik Jan Uni
Huwelijkse staat: Gehuwd met Fennechien Stroeve
Huwelijksplaats: Dalen
Huwelijksjaar: 1838
Bijzonderheden: Hendrik Jan Uni is overleden te Schoonebeek; Fennechien was geboren te Baalder; veel stukken

a	Hendrik Jan van der Velde

254

Gerrit Jan Veldhuis
Geboorteplaats: Heino
Geboortejaar: 1831
Huwelijkse staat: Gehuwd met Geertje Bossink
Huwelijksplaats: Gramsbergen
Huwelijksjaar: 1855
Ouders: Gerrit Veldhuis en Jennigje Lode
Bijzonderheden: De vrouw (Geertje Bossink) was bevallen; het kind overleden; de vrouw 'heeft het vreselijk vinnig op de borst en zwaar bezet op de longe pijpen en ook ziek er bij'

255

Berendina Veldman
Geboorteplaats: Zuidwolde
Geboortejaar: 26-08-1824
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Egbert Veldman en Hendrikje Hendriks Schotkamp
Bijzonderheden: Ter zake van bedelarij aangehouden en bij vonnis van de rechtbank te Assen d.d. 26-11-1852 veroordeeld tot opsluiting voor 1 maand; op 10-01-1853 op last van burgemeester van Assen opgezonden naar de Ommerschans

256

Hendrikje Veldman
Geboorteplaats: Heemse of Avereest
Geboortejaar: Circa 1822 of 1829
Beroep: Kraamster; landloopster
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Egbert Veldman en Hendrikje Schotkamp
Bijzonderheden: Gemelde persoon 'heeft zich steeds op eene liederlijke wijze gedragen'; ze woonde sedert 20 jaren, onafgebroken te Slagharen bij hare moeder; ze werd betrapt op bedelarij ten huize van de heer Martanus Petrus Esscher, apotheker alhier; 'de beklaagde doet niets dan bedelen en schooijen en vindt alleen daarom haar bestaan zodat zij nergens anders dan in de kolonie Ommerschans thuis schijnt te behoren', aldus de burgemeester; bij vonnis van de rechtbank te Assen veroordeeld tot gevangenisstraf van 6 maanden; ze werd gevangengehouden in het Huis van Arrest te Winschoten; ook haar zoontje Evert van 9 jaren is verdacht van diefstal preventief gedetineerd

257

Fredrik Vinke
Geboorteplaats: Minden (Pruissen)
Geboortedatum: 02-02-1795
Beroep: Marskramer
Huwelijkse staat: Gehuwd met Elisabeth Kramer
Ouders: Christiaan Vinke en Elisabeth…

a	Jan Willem Vinkers

258

Albert Visscher
Geboorteplaats: Oudleusen (gem. Dalfsen)
Geboortejaar: 1819
Huwelijkse staat: Gehuwd met Gerritje van Eerbeek
Huwelijksplaats: Dalfsen
Huwelijksjaar: 1847
Ouders: Hendrik Visscher en Jennigje Dijkslag

259

Douwe Wiebes Visser
Geboorteplaats: Workum
Geboortedatum: 18-02-1801
Huwelijkse staat: Gehuwd met Maria Sophia Cornelia Peeters
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 17-07-1856
Ouders: Wybe Douwes Visser en Maria Joukes Hofstra

260

Johann Heinrich Vorwald
Geboorteplaats: Asschendorf

261

Johannes Petrus de Vos
Geboorteplaats: Vlissingen
Geboortedatum: 09-10-1829
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje Boonen
Huwelijksplaats: Vledder
Huwelijksdatum: 1852
Ouders: Petrus Johannes de Vos en Maria Winkelhuis

262

Antonia Maria Lammerchien Gerritsen Veldman (of Schotkamp)
Geboorteplaats: Avereest
Geboortejaar: Circa 1841
Doopplaats: Roomsche kerk te Dedemsvaart
Ouders: Hein Gerritsen en Hendrikje Schotkamp (of Lambers)

263

Fennigjen Vinke
Geboorteplaats: Diffelen
Geboortedatum: 21-09-1798
Huwelijkse staat: Weduwe van Harm Ahuis
Huwelijksplaats: Dalen
Huwelijksdatum: 17-07-1824
Ouders: Hermannus Vinke en Maria Schutte
Bijzonderheden: Fennigjen woonde in Dalen, was weduwe, sukkelde als gevolg van een open been en moest ook nog eens haar huis verlaten aangezien de huur was opgezegd

264

Roelof Wakker
Geboorteplaats: Onstwedde
Geboortedatum: Circa 1802
Huwelijkse staat: Gehuwd met Zwaantje Kars
Huwelijksplaats: Borger
Huwelijksdatum: Circa 1841
Bijzonderheden: Het gezin was in april 1851 in Ambt Hardenberg komen wonen; de man moest de gevangenis in voor diefstal van 13 turven

265

Aleida van der Wals
Geboorteplaats: Delden
Geboortejaar: 1823
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Bijzonderheden: Ze had vier onechte kinderen, nl. Gerridina, Cornelia, Hendrika en Johanna; de acht afgelopen jaren had ze gewoond te Slagharen, ten huize van ene Jan Lusthuis, arbeider aldaar, met wien zij telkens rondreist ter verkoop van heide bezems en dito boenders

266

Anna Elisabeth Walter
Geboorteplaats: Ootmarsum
Geboortedatum: 20-02-1802
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Johannes Walter (in leven veldwachter te Denekamp) en Gezina Hooijink
Bijzonderheden: Elisabeth was in de nacht van 1 op 2 januari 1849 ten huize van de weduwe Nijkamp aan de Dedemsvaart in de allerbehoeftigste omstandigheden bevallen van tweelingen; een der kinderen is op 7 januari overleden; Elisabeths rechterbeen was korter dan het linker en ze had rosachtig rood haar. Haar vader was ruim 6 jaar dood en voor diens dood had zij nog gewoond of als dienstmeid gediend bij Barend Selders op de Nieuwedijk te Amsterdam alwaar zij zwanger was geworden van een persoon waar zij verkering mee had; die had haar in de steek gelaten en toen is zij naar Zwolle gegaan alwaar ze zich vrijwillig heeft aangegeven om opgenomen te worden in de kolonie Ommerschans; daar is ze een jaar geweest waarna vertrokken naar Ootmarsum

a	Frederik Bussemaker Wandscheer

267

Hendrik van der Weide
Geboorteplaats: Hoogeveen
Huwelijkse staat: gehuwd met Janna Holm
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksdatum: 31-05-1851

268

Roelof Welink
Bijzonderheden: woonde aan de Ongelukkigewijk; had vermoedelijk een pleuris

269

Roelofje Welmers
Geboorteplaats: Hoogeveen
Geboortejaar: 1788
Huwelijkse staat: Weduwe van Harm Roozendaal
Ouders: Harm Welmers en Annigje Blomberg

270

Helena Wendels (of Hugo)

a	Fennigjen Wesselink

b	Jan Herm Westenberg

271

Arend Hendriks Westra
Geboorteplaats: Jannisga
Geboortejaar: 1812
Huwelijkse staat: Gehuwd met Grietje Jans Botten
Huwelijksplaats: Lemmer
Huwelijksjaar: 1842 / 1843
Ouders: Hendrik Willems Westra en Gebbigjen Arends Tuten (beide overleden te Munnekeburen)
Bijzonderheden: 1856: het gezin bestaat uit man, vrouw en drie kinderen; de man is de enige kostwinner en thans afwezig en op weg naar Heerenveen (naar de Officier van Justitie aldaar); Arend was dezelfde persoon die gesignaleerd is in het Algemeen Politieblad van 1855 op bladz. 118 onder nr. 53. Arend werd onder Drenthe wegens bedelarij aangehouden en naar Assen opgezonden; het gezin woonde op 'de Witman' te Slagharen; in februari 1859 werd Arend beschuldigd van diefstal van turf van Berend Heinrich Wubbeling; de burgemeester schrijft daarover: 'de beklaagde is bij mij bekend als een luie landloper die zich bij voortduring aan bedelarij overgeeft hoewel er voor hem evenals voor zoveel anderen genoeg werk te krijgen was aan de Rijksgrenzen op Hannoversch grondgebied met het graven van keien waardoor veel ingezetenen van Dedemsvaart en Slagharen dezen winter hun brood hebben gevonden. Reeds vroeger moet genoemde Westra, een grote gezonde sterke kerel, wegens bedelarij veroordeeld zijn geworden en in de Kolonie Ommerschans gedetineerd zijn geweest.' Arend werd tot 14 dagen gevangenisstraf veroordeeld

272

Gesina Wezener
Geboorteplaats: Aschendorf
Geboortedatum: 27-03-1817
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Jan Wesener en Maria …..
Bijzonderheden: Gesina is door haar oom (nu wijlen Hendrik Wezener, in leven landbouwer te Dedemsvaart), na de dood van haar vader in het voorjaar van 1839, vanuitAschendorf naar zijne woonplaats te Dedemsvaart meegenomen en aldaar te diens huize verbleven tot in de zomer van 1849, als wanneer genoemde Hendrik Wesenaar aan de cholera is overleden; na die tijd tot mei 1850 in de gemeente Dedemsvaart blijven wonen

273

Gerrit Wever
Geboorteplaats: Ambt Hardenberg
Ouders: vader onbekend, moeder: Harmpje Hendriks of Wever (overleden in 1858 te Avereest)
Bijzonderheden: Moeder had twee onechte kinderen, die achterlijk zijn

274

Hendrik Hendriks Wever
Huwelijkse staat: Gehuwd met Margjen Jacobs Otten
Bijzonderheden: Heeft 20 jaren gewoond in Leiden

275

Willem Wever

276

Gerrit de Wilde
Geboorteplaats: Zwolle
Geboortedatum: 05-04-1812
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Hermannus de Wilde en Derkje Kleibrink (beide overl. te Zwolle)
Bijzonderheden: De man kan tegenwoordig (1855) wegens langdurige ziekte nog niets verdienen; hij heeft onder Brucht aan een kanaalduiker gewerkt onder den opzichter Rietberg, doch is op 9 september jl. ziek geworden aan zenuwzinkingkoortsen (tyfus)

277

Antonia Willering
Geboorteplaats: Heemse
Geboortedatum: 14-04-1822
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Peter Willering en Berendina te Veltrop
Bijzonderheden: Antonia werd in 1850 verpleegd in het St. Elisabeth Gasthuis te Haarlem

278

Roelof Jacobs de With
Geboorteplaats: Tjalleberd (gem. Aengwirden)
Geboortedatum: Circa 1810
Huwelijkse staat: Gehuwd met Ida Harms Knol
Huwelijksplaats: Aengwirden
Huwelijksjaar: 1835
Ouders: Jacob de With en …..
Bijzonderheden: In 1849 vraagt Ida onderstand vanwege het feit dat haar man zich wegens een diefstal van 9 turven te Deventer bevond alwaar hij een gevangenisstraf van een maand moet ondergaan; even later meldt de burgemeester dat de vrouw van Roelof de Wit met haar 5 kinderen uit haar woning is gezet en thans geen onderkomen heeft; de burgemeester schreef: 'overwegende dat haar onder-standsdomicilie is Luinjeberd behorende tot de hervormde gemeente te Tjalleberd, grietenij Aengwirden, van waar dat gezin in het vorig jaar zich hier is komen vestigen, rekwireerd de voerman Egbert Meijerink te Hardenberg, zich op morgen den 19e maart 1849 met zijn wagen bespannen met een paard, te begeven naar Slagharen in de gemeente, aldaar de genoemde vrouw met vijf kinderen op te nemen en te vervoeren naar de gemeente Avereest om van daar verder van post tot post naar genoemd onderstands-domicilie te worden teruggebracht.'

279

Margje de Wolde
Geboorteplaats: Meppel
Geboortejaar: 1825
Huwelijkse staat: Weduwe van Derk Koenders
Huwelijksplaats: Ambt Hardenberg
Huwelijksjaar: 01-09-1849
Ouders: Hendrik Jans de Wolde en Hendrikjen Geugjes Keizer
Bijzonderheden: De weduwe is met twee kleine kinderen van 5 en 2 jaren achtergebleven en lijdt aan alles gebrek; de man is gisteren overleden en werd in leven alhier voor de rekening van deze gemeente verpleegd en geneeskundig behandeld

280

Anna Wolters
Geboorteplaats: Onbekend
Geboortedatum: Circa 1793
Bijzonderheden: De burgemeester schrijft op 24 sept. 1856 aan de Minister van Binnenlandse Zaken: 'Ik heb de eer U te berichten dat Anna Wolters welke heden door mij is gehoord heeft verklaard dat zij gevonden en opgenomen is geworden door Johanna Maria Elisabeth Wolters die steeds zwervende was als ventster van scharen, messen, garen en band en galanterieën; dat de vrouw – van welke zij haren naam heeft ontleend – overleden is toen zij slechts 9 jaren oud was; dat zij op lateren leeftijd wel veel moeite heeft gedaan om uit te vorschen waar zij geboren of gevonden was, maar dat niemand haar daaromtrent inlichtingen had kunnen geven, hebbende zij als kind daarin geen belang gesteld en daarnaar hare pleegmoeder ook nimmer gevraagd. Dat de vrouw die haar had opgenomen meest in Groningen en Vriesland zich ophield en dat deze voor zover zij weet geene bloed- of aanverwanten had. Dat zij op negenjarige leeftijd op zich zelve staande, de negotie van hare pleegmoeder alleen heeft voortgezet en daarin een middel van bestaan heeft gevonden. Dat zij later wegens ongesteldheid had moeten bedelen en daarvoor in de kolonie Ommerschans was geraakt. Het doet mij leed dat de afkomst dezer vrouw zo geheel verborgen is.'

Enige tijd later schrijft de burgemeester aan zijn collega in Coevorden: 'Op heden verneem ik dat Anna Wolters in het jaar van den Slag van Waterloo (1815) en daarvoren te Koevorden gedurende 1½ gevangen gezeten zoude hebben wegens diefstal (van garen die zij bij de dominee van Dalen zou hebben ontvreemd), dat destijds cipier of gevangenbewaarder zoude zijn geweest zekeren Christiaan Geertman, welke thans nog te Coevorden als nachtwaker zoude fungeren en wiens vrouw destijds van haar tweede kind zoude zijn bevallen. Wellicht zal gemelde C. Geertman zich die vrouw welke destijds 21 jaar oud moet zijn geweest, nog herinneren, en enige bijzonderheden kunnen opgeven, welke tot ontdekking van haar onderstands-domicilie kunnen leiden. Volgens gerucht zou de vrouw geboren of gevonden zijn in de provincie Noord-Brabant, ofschoon zij zelve beweert daarvan niets te weten. Bij inzage der registers of aantekeningen welke indertijd in de gevangenis te Coevorden werden gehouden, zouden wellicht de vereiste opgaven te vinden zijn. Mochten die registers of andere stukken na de opheffing der gevangenis naar een andere plaats zijn overgebracht, dan verzoek ik U beleefdelijk mij daarvan te willen informeren.

De burgemeester van Coevorden melde: 'dat uit het register der geveangenen, 't welk bij de opheffing van het tuchthuis ter secretarie alhier is gedeponeerd, is gebleken dat Anna Wolters, wegens diefstal door de rechtbank te Assen, bij vonnis van den 29e november 1821 is veroordeeld tot 2 jaren gevangenisstraf, op den 28e december 1821 in het tuchthuis is gekomen en op den 29e november 1823 is ontslagen; voorts staat zij opgetekend dat hare geboorteplaats onbekend is….'

Copieboek uitgaande brieven B&W Stad Hardenberg, d.d. 4-1-1868 no. 10. "Aan de Minister van Binnenlandsche Zaken te 's-Gravenhage. Ter voldoening aan uwe missive van den 31e der vorige maand, hebben wij de eer Uwe Excellentie te berigten, dat volgens zijne mededeeling, de burgemeester het besluit tot eene weekelijksche bedeeling van ?. 2,50 en geneeskundige behandeling van Anna Wolters heeft genomen, ten gevolge van de aan zijn Edel Achtbare gedane verklaring door den geneesheer, dat dat bij gemelde A. Wolters in een woond aan alles groot gebrek was en eene dadelijke en krachtdadige hulp als aan volstrekt nootzaaklijk was. Dat in deze omstandigheden hij het noodzakelijk heeft gevonden om een weekelijksche bedeeling van ?. 2,50 te geven, hoewel dezelve vroeger maar ?. 1,00 heeft bedragen. Dat hij des anderen daags bij gemelde A. Wolters een onderzoek heeft ingesteld en als toen de volkomene overtuiging heeft gekregen, dat zij in volslagen kommer en gebrek in eene hut ernstig ziek lag en zonder het allernodigste deksel, brandstoffen en licht. Dat hij in dezen de verantwoordelijkheid niet heeft durven op zich nemen van haar in dien toestand te laten liggen en van kommer en koude te laten omkomen.

Dat hij alstoen een besluit heeft genomen tot het uitreiken van dek- en kleedingstukken en aan gemelde A. Wolters aanvankelijk een moltondeken en twee katoenen hembden zijn uitgereikt. Dat hij overtuigd is van in dezen niets meer dan zijn pligt te hebben gedaan en hiermede verder te moeten voortgaan totdat hij van Hogere Authoriteiten nadere aanschrijvingen zal hebben ontvangen en daardoor van alle verantwoordelijkheid zal zijn ontslagen. Dat hij het in dezen nog als een zeer groot geluk beschouwd, dat Johann Jacob Thiele, met wien zij ongehuwd tot heden heeft geleefd, haar in haren ziekelijken toestand niet aan haar lot overlaat, maar daartegen haar menschlievend mogelijk verzorgd en verpleegd en ware zulks het geval niet, dan zoude voorzeker hare verpleging nog grotere uitgaven vorderen. Dat wij dan ook in dezen geheel en al het gevoelen van den burgemeester omhelzen en zijn overtuigen geene hogere bedeeling te zullen doen, dan volstreks noodzakelijk is. Wij hebben de eer Uwe Excellentie de verzochte geneeskundige verklaring aangaande den toestand van gezegde A. Wolters tevens te doen toekomen".

Op 26 januari 1869 is Anna overleden aan 't Kanaal te Stad Hardenberg. Johann Jacob Thiele was geboren in Messina (in de uiterste noord-oosthoek van Sicilië, en overleed op 64-jarige leeftijd op 8 januari 1878 aan 't Kanaal te Stad Hardenberg.

281

Hendrikus Wolters
Geboorteplaats: Tubbergen
Geboortedatum: 14-12-1787
Huwelijkse staat: Gehuwd met Zwaantje van der Huir
Huwelijksplaats: Tubbergen
Huwelijksjaar: 19-10-1843
Ouders: Johannes Wolters en Johanna Meijer
Bijzonderheden: De verpleegde is in de buurtschap Geesteren bekend bij de molenaar aldaar, ook bij de heer burgemeester onder wien hij als schutter (in den Franschen Tijd) is uitgetrokken geweest; verdiende zijn kost met kleine negotie en heeft aldaar altijd zijn woonplaats gehad, behalve gedurende de laatste twee jaren en drie maanden welke hij te Drenthe in de gemeente Sleen gewoond heeft

282

Eppe Koenderts van der Woude
Geboorteplaats: Meppel
Geboortedatum: 03-12-1814
Beroep: Schippersknecht aan de Dedemsvaart
Huwelijkse staat: Gehuwd met Johanna ter Horst
Huwelijksplaats: Avereest
Huwelijksjaar: 1840
Bijzonderheden: Woonde sinds 1 mei 1853 in de gem. Ambt Hardenberg; in dit dossier o.a. een prachtige blauwe postzegel van vijf cent met de beeltenis van Zijne Majesteit Koning Willem II.
De zoon, Gerrit van der Woude, oud 19 jaar, heeft een ziekte aan zijn been, vermoedelijk veroorzaakt door reumatiek, en wel van dien aard dat geneeskundige behandeling onvermijdelijk is

283

Meine van der Woude
Geboorteplaats: Nieuwleusen
Geboortedatum: 03-03-1821
Huwelijkse staat: Gehuwd met Aaltje van den Berg
Huwelijksplaats: Nieuwleusen
Huwelijksjaar: 1851
Ouders: Koop van der Woude en Grietje Kouwen
Bijzonderheden: Woonde aan de Samewijk in de gem. Ambt Hardenberg

284

Albert Wunnink

285

Feitze Laurens Zandstra
Geboorteplaats: Weststellingwerf
Geboortedatum: Circa 1805
Huwelijkse staat: Gehuwd met Jantje Sjourd Hoitinga
Bijzonderheden: Feitze overleed op 16-01-1855 in de Voorstraat te Stad Hardenberg

286

Thomas Karel Zeeman
Geboorteplaats: Utrecht
Geboortedatum: 27-04-1797
Beroep: Scharenslijper
Huwelijkse staat: Gehuwd met Elisabeth Martens
Huwelijksplaats: Veltum
Huwelijksjaar: 1837
Ouders: Cornelis Zeeman en Elisabeth Voortman
Bijzonderheden: 1857: het gezin bestaat uit man, vrouw en drie kleine kinderen; de man kan thans weinig of niet verdienen daar hij zijne ziekelijke vrouw moet oppassen; de vrouw is op den 31 oktober l.l. bevallen en dientengevolge zeer zwak en sukkelende; 1858: de man lijdt aan de pleuris en daarbij komende bittere armoede

287

Pieter van der Zeijde
Geboorteplaats: Utrecht
Geboortejaar: 1828
Huwelijkse staat: Gehuwd met Maritje Hoen
Huwelijksplaats: Hellendoorn
Huwelijksdatum: 05-12-1855
Ouders: Johannes van der Zeijde en Margaretha Koedam

288

Rienk Ziel (of Zijl)

289

Gerhardus van Zoelen
Geboorteplaats: Ambt Hardenberg
Geboortejaar: 23-03-1831
Huwelijkse staat: Ongehuwd
Ouders: Willem van Zoelen (overleden in 1852) en Femmetje Liefhebber

290

Jan Hendrik Zomer
Bijzonderheden: Brief uit Gramsbergen: 'Door den gerichtsdienaar Jochem van der Veen is op heden wegens bedelarij aangehouden de persoon van Jan Hendrik Zomer, volgens zijne opgave wonend te Lutten.'

291

Willem Zomer
Bijzonderheden: Is in 1836 in de gem. Ambt Hardenberg komen wonen

laatste wijziging 11-09-2008

, 312 beschreven archiefstukken

026 Archief Armenzaken Ambt Hardenberg

Datering:

(1847-1860)

Beschrijving:

Dit betreft een nadere toegang op het archief Ambt Hardenberg 1818-1913 (toegang 005)

laatste wijziging 11-09-2008

, 312 beschreven archiefstukken

026 Archief Armenzaken Ambt Hardenberg

164

meer