Nederlands (Nederland)English (United Kingdom)Deutsch (DE-CH-AT)
A |  A |  A
Uw zoekacties: Familie thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg Charters betreffende Zeeland [1] Notarissen Nederlands hervormde gemeente van Alblasserdam Gelderse Rekenkamer Commissaris van de Koningin CdK, 1970 - 1986 F.W.J. van den Berg, Inventaris van het archief van hetHoogg... Gedeputeerde Staten van Utrecht 1920-1954 Superintendenten belast met het beheer van de voormalige klo...
 0001.02 Superintendenten belast met het beheer van de voormalige kloostergoederen, 1361-1810 ( Archief Eemland )
 
 
Zoek in deze archieftoegang
Uitgebreid zoeken
 
 
 
Menu
 
 
0001.02   Superintendenten belast met het beheer van de voormalige kloostergoederen, 1361-1810
Archiefvorming
meer
Geschiedenis van de archiefvormer
Aan het einde van de 14e en in de loop van de 15e eeuw vestigden zich diverse kloostergemeenschappen in Amersfoort die voortkwamen uit de beweging van de Moderne Devotie. Dit waren het Sint Agnesklooster, het Sint Aagtenklooster, het Sint Barbaraklooster, de Sint Janskapel, de Minderbroeders in de Observant en de Celzusters, afkomstig uit Amsterdam. Na verdrijving van de fraters van Sint Jan, verdacht van ketterij, vestigden de Regulieren van het klooster Vredendaal bij Utrecht zich in de kapel in 1529. In 1547 kochten de broeders van De Birkt het terrein van de Celzusters en bouwden het klooster Mariënhof aan de Kleine Haag.
Na de reformatie (1579) werden de kloostergoederen beheerd door het stadsbestuur. De kloosterlingen mochten in de gebouwen blijven maar geen nieuwe leden aannemen. Na overlijden van de laatste kloosterlingen werden de gebouwen voor andere doelen gebruikt. Van het Observantenklooster werd de kapel gesloopt en de rest van de gebouwen door de schutterij gebruikt (de Doelen). Later was er de stadsherberg gevestigd. In 1622 kwam in het Sint Agnesklooster de Latijnse school. Later werd ook een deel van het Sint Barbaraklooster hiervoor gebruikt. Beide gebouwen zijn in de 19e eeuw gesloopt. Het klooster Mariënhof werd in gebruik genomen als burgerweeshuis. Het Sint Aagtenklooster werd verkocht aan Amsterdamse kooplieden die er een lakenfabriek begonnen.
In 1598 werden leden van het stadsbestuur aangewezen voor het toezicht op het beheer van de kloostergoederen, de superintendenten. Voor de mannen- en vrouwenkloosters werden aparte superintendenten en rentmeesters aangesteld.
De eigendommen bestonden uit onroerend goed. Veel goederen waren gelegen in de buurt van de kloosters. Buiten de stad lagen de goederen vooral in het noordoosten van de provincie Utrecht. Via het klooster Vredendaal had het klooster van Sint Jan ook goederen in het westen van de provincie Utrecht en in Zuid-Holland. De belangrijkste inkomsten werden gevormd door de pachtopbrengsten en de verkoop van hout.
In de Bataafs-Franse tijd werden kloostergoederen samengevoegd tot de zogenaamde stadsbuitengoederen. Veel goederen zijn in de Franse tijd en erna verkocht vanwege de slechte financiële toestand van de stad.
Geschiedenis van het archiefbeheer
Omdat de superintendenten leden waren van het stadsbestuur werd dit archief waarschijnlijk op dezelfde plaats bewaard als het stadsarchief.
De verwerving van het archief
De archieven van de kloosters werden na de reformatie overgedragen aan het stadsbestuur als beheerders van hun goederen. De archieven bestonden voornamelijk uit transportakten, beleningen en rentebrieven.
Inhoud en structuur van het archief
Inhoud
Het archief van de kloostergoederen van voor de reformatie bestaat voornamelijk uit transportakten, beleningen en rentebrieven. Het archief vanaf 1579 bestaat vooral uit rekeningen met bijbehorende stukken als verantwoording van het beheer van de kloostergoederen.
Selectie en vernietiging
Er heeft geen vernietiging plaatsgevonden.
Aanvullingen
Verantwoording van de bewerking
Van Rootselaar en Reynders hadden de kloosterarchieven als apart hoofdstuk opgenomen in de inventaris van het stadsarchief. Vanwege de omvang van de archieven en het feit dat aparte leden van het stadsbestuur met het beheer waren belast is in deze inventaris ervoor gekozen de kloosterarchieven als een subarchief van het stadsarchief en de charters als retroacta hiervan te beschouwen. Om misverstanden bij het aanvragen van de stukken op de studiezaal te voorkomen hebben de kloosterarchieven een nummering gekregen die aansluit op die van het stadsarchief.
Ordening van het archief
Er is een tweedeling in dit archief gemaakt tussen de stukken afkomstig uit de kloosterarchieven en de stukken opgesteld door de superintendenten. In iedere afdeling is een onderverdeling gemaakt naar mannen- en vrouwenkloosters. Deze onderverdelingen zijn weer verder onderverdeeld naar de aparte kloosters.
Aanwijzingen voor de gebruiker
Openbaarheidsbeperkingen
Het archief is volledig openbaar.
Beperkingen aan het gebruik
Materiële beperkingen
Andere toegang
Aanvraaginstructie
Citeerinstructie
Volledig
Archief Eemland, Amersfoort, Superintendenten belast met het beheer van de voormalige kloostergoederen, bnr. 0001.02, inventarisnummer ..
Verkort
NL-AmfAE, Superintendenten, bnr. 0001.02, inv.nr. ..
Verwant materiaal
Bewaarplaats van originelen
Het archief wordt bewaard in Amersfoort.
Beschikbaarheid van kopieën
Afgescheiden archiefmateriaal
Verwante archieven
Publicaties
Adelberg, S. van, J.N. van Ditmarsch e.a.; De Amersfoortse kerken, kloosters, kapellen en synagoge en hun geschiedenis tot omstreeks 1850
meer
Bemmel, A. van; Beschrijving der stad Amersfoort. 2 delen; hoofdstukken 5 (mannen) en 6(vrouwen)
meer
Boerwinkel jr, F.; Cronyk van Sint Aagtenconvent: een oude kloosterkroniek uit de 15e-17e eeuw
meer
Bruin, C.C. de, E. Persons en A.G. Weiler; Geert Groote en de Moderne Devotie
meer
Emmens, K.; De Sint Joriskerk te Amersfoort van hofkapel tot kapittelkerk
meer
Goudriaan, K.; Kroniekjes van Amersfoortse kloosters en conventen
meer
Hovy, J.; Amersfoort in prent; een historisch overzicht in woord en beeld
meer
Kalveen, C.A. van; De Amersfoortse Sint-Joriskerk in de geschreven bronnen tot ca. 1380
meer
Kemperink, J.H.P. ed., J. van Ingen; Geschiedenissen (over de diverse kronieken)
meer
Long, Isaac le; Kabinet van Nederlandsche en Kleefsche Outheden: bestaande in steden, dorpen, sloten, adelyke huysen, kloosters, kerken, godshuysen, poorten en andere voorname stadts- en landtgebouwen pp. 27-66
meer
Memoriale van Sanct Agnieten Amersfoort (kopie)
meer
Rootselaar, W.F.N. van; Amersfoort 777-1580 2 delen
meer
Smit, J.G.; De reformatie van Amersfoort (1579-1625) pp. 231-262
meer
VerLoren van Themaat, H.; Geschiedenis der vicarieën in de provincie Utrecht en der geestelijke gebeneficieerde goederen in het algemeen, na de Reformatie pp. 98-664
meer
Weiler, A.G. en N. Geirnaert; Monasticon Windeshemense. Teil 3: Niederlande
meer
Bijlagen
Ordeningsplan
Index
De regesten van de charters zijn opgenomen in de inventaris van het stadsbestuur, bnr. 0001.01. De regesten zijn ook te raadplegen via www.archiefeemland.nl en www.archieven.nl
Overige aantekeningen
laatste wijziging 20-08-2010
,  1.737 beschreven archiefstukken
 
 
 
 
 
0001.02   Superintendenten belast met het beheer van de voormalige kloostergoederen, 1361-1810
2.1.  Kloosterarchieven tot 1579 (1598)
2.2.  Kloosterarchieven vanaf 1579 (1598)
laatste wijziging 20-08-2010
,  1.737 beschreven archiefstukken
 
 
 
 
 
0001.02   Superintendenten belast met het beheer van de voormalige kloostergoederen, 1361-1810
Datering:
  1361-1810
Inventaristitel:
  A.F.M. Reichgelt, Inventaris van de archieven van het Stadsbestuur van Amersfoort, 1300-1810. (Amersfoort, 2003) inv. nrs. 2296-4887
Auteur:
  Ton Reichgelt
Omvang:
  15,5 meter
Soort toegang:
  inventaris
Opmerkingen:
  Maakt onderdeel uit van het archief van het stadsbestuur bnr. 0001.01
Herkomst:
  wet
Geografische namen
Archiefvormer
Superintendenten belast met het beheer van de voormalige kloostergoederen, 1361-1810
laatste wijziging 20-08-2010
,  1.737 beschreven archiefstukken