0102 Sint Elisabeth Gast- of Ziekenhuis te Amersfoort, 1500-1990

U kunt bladeren in

Archiefassistent

Uw mening

Uw zoekacties: Familie thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg Charters betreffende Zeeland [1] Notarissen Nederlands hervormde gemeente van Alblasserdam Gelderse Rekenkamer Commissaris van de Koningin CdK, 1970 - 1986 F.W.J. van den Berg, Inventaris van het archief van hetHoogg... Gedeputeerde Staten van Utrecht 1920-1954 Sint Elisabeth Gast- of Ziekenhuis te Amersfoort, 1500-1990

Inloggen

0102 Sint Elisabeth Gast- of Ziekenhuis te Amersfoort, 1500-1990 ( Archief Eemland )

Uitgebreid zoeken

Kenmerken

Beschrijving va...

0102 Sint Elisabeth Gast- of Ziekenhuis te Amersfoort, 1500-1990

Archiefvorming

meer

Geschiedenis van de archiefvormer

In 1559 worden door de Broederschap van de Heilige Drievuldigheid weduwen aangesteld als ziekenmoeders om armlastige zieken te bedelen en thuis te verzorgen. In 1577 wordt de werkwijze voor schout en schepenen officieel op schrift gezet. In 1578 wordt een pand in de Muurhuizen verworven waar maximaal 3 zieken kunnen worden verzorgd. Financiering vindt plaats uit een jaarlijkse collecte op Allerzielen, incidentele donaties en steeds meer uit het beheer van onroerend goed dat is geschonken of aangekocht. In 1763 krijgt het ziekenhuis het beheer over een aantal huisjes in de St. Andriesstraat om door armen gratis bewoond te laten worden. In 1872 worden met dit doel huisjes aangekocht in de Teutstraat.

In 1881 wijzigt de zorg in het ziekenhuis. Van een binnenmoeder en -vader stapt men over op professionele ziekenzorg. Door de ontwikkelingen in de geneeskunde wordt de behoefte aan een beter geoutilleerd ziekenhuis groter. Op een bouwterrein aan de St. Andriesstraat wordt een modern ziekenhuis gebouwd dat in 1906 wordt geopend.

In de eerste helft van de 20e eeuw wordt niet alleen de zorg maar ook het beheer van het ziekenhuis steeds professioneler. Er komt een medische staf en een financieel-economisch directeur wordt aangesteld. Vanaf 1950 worden pogingen ondernomen om een nieuw ziekenhuis te bouwen dat tenslotte in 1969 geopend wordt aan de Heiligenbergerweg. Het oude ziekenhuis aan de St. Andriesstraat wordt in gebruik genomen als verpleeghuis.

In 1978 vindt een splitsing plaats tussen verpleeghuis en ziekenhuis. In 1989 gaat het ziekenhuis een nauwe samenwerking aan met het protestants-christelijke ziekenhuis De Lichtenberg. In 1992 vindt een fusie plaats. De huidige benaming is: Meander Medisch Centrum Amersfoort. Het verpleeghuis is momenteel onderdeel van Beweging 3.0.

Geschiedenis van het archiefbeheer

Over het archiefbeheer is weinig bekend. Uit een bijgehouden lijst blijkt dat de eigendomspapieren veilig opgeborgen werden in dozen en kisten.

De verwerving van het archief

Het archief is in 1983 in bewaring gegeven bij de Gemeentelijke Archiefdienst. In 1993 is een nieuwe overeenkomst opgemaakt en zijn nog enkele aanvullingen in bewaring gegeven. Dit betreft o.a. archief van het verpleeghuis St. Elisabeth dat niet in deze inventaris is opgenomen.

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Het archief bevat stukken betreffende de organisatie, het bestuur en de taken van het Sint Elisabeth Gasthuis.

Selectie en vernietiging

Er is 4 meter vernietigd. Dit bestond voor het grootste deel uit 20e eeuwse boekhoudkundige bescheiden, waaronder bijlagen bij de rekening, voor zover deze geen betrekking hebben op verbouw, nieuwbouw of modernisering van medische apparatuur.

Aanvullingen

Verantwoording van de bewerking

Omdat een oude orde niet meer aanwezig was, is gekozen voor een onderwerpsgewijze indeling. De eigendommen van het ziekenhuis zijn naar hun relatie ten opzichte van de taakuitoefening opgenomen in de rubrieken "bronnen van inkomsten" en "huisvesting". Zo nodig zijn verwijzingen opgenomen. De rubriek "personeel" heet "medewerkers" omdat veel mensen werkzaam in het ziekenhuis niet in dienst waren van de stichting. De rekeningen die tot 1810 over twee boekjaren liepen zijn opgenomen onder het eerste kalenderjaar.

In een aparte rubriek zijn de stukken opgenomen waarvan het verband met het archief niet is gebleken. Er is voor gekozen deze stukken uitvoeriger te beschrijven om zo de kans te vergroten in een later stadium alsnog het verband met het ziekenhuisarchief te kunnen vaststellen.

Er is voor gekozen het archief af te sluiten in 1969, het jaar van de verhuizing van het ziekenhuis van de St. Andriesstraat naar de Heiligenbergerweg. In dat jaar ontstaan ook de plannen tot het vestigen van een verpleeghuis in het gebouw aan de St. Andriesstraat. Hierdoor vindt een rigoureuze verandering plaats in de organisatiestructuur.

Ordening van het archief

Waarschijnlijk was er, vanwege de geringe omvang, tot in de 19e eeuw nauwelijks sprake van enige ordening. Rond 1924 is door de secretaris een rubriekenstelsel ingevoerd. In 1934 wordt al een nieuw rubriekenstelsel doorgevoerd dat tot 1953 in gebruik is gebleven. In dat jaar koos men ervoor een grovere rubriekenindeling te gaan hanteren. Vanwege de groeiende omvang van de organisatie leidde dit tot onoverzichtelijke hoeveelheden papier. De eigendomspapieren zijn, waarschijnlijk in de 19e eeuw, chronologisch herordend waardoor het verband met retro-acta verloren was gegaan. Bij deze inventarisatie is de oude orde van deze papieren hersteld.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Openbaarheidsbeperkingen

Inzage is beperkt voor stukken jonger dan 20 jaar.

Beperkingen aan het gebruik

Materiële beperkingen

Andere toegangen

Aanvraaginstructie

Citeerinstructie

Volledig

Archief Eemland, Amersfoort, Sint Elisabeth Gast- of Ziekenhuis te Amersfoort, bnr. 0102, inventarisnummer ..

Verkort

NL-AmfAE, St. Elisabeth Ziekenhuis, bnr. 0102, inv.nr. ..

Verwant materiaal

Bewaarplaats van originelen

Het archief wordt bewaard in Amersfoort.

Beschikbaarheid van kopieën

Afgescheiden archiefmateriaal

Bij het archief werden stukken aangetroffen die apart zijn opgenomen als familie(persoons)archieven: bnr. 0102.01 Reijner Hendriks Oltheijnen van Bitterschoten; bnr. 0102.02 Grietgen Maes, weduwe van Jan Berntz. (Roemer); bnr. 0102.03 Maesje Everts; bnr. 0102.04 Gijsbert (Hermeschens) van Meeckeren.

Verwante archieven

Publicaties

Ach Lieve Tijd, Zeven eeuwen Amersfoort, Amersfoort en hun zieken, deel 10

meer

Bemmel, A. van; Beschryving der Stad Amersfoort. Deel I pp. 337-342

meer

Beurden, A.F. van; Het Sint Elisabeth's Gast- of Ziekenhuis te Amersfoort

meer

Bongaerts-van Rijckevorsel, L.M.L.; Vier eeuwen St. Elisabeth in Amersfoort

meer

Bosman-Jelgersma, H.A.; Geneesmiddelenvoorziening van het Amersfoortse St. Elisabeth's Gast-of Ziekenhuis

meer

De Ringbaan (tweemaandelijks orgaan van St. Elisabeth's Ziekenhuis en Verpleeghuis te Amersfoort. 1970 nr. 6, 1971 nr. 1, 1974 nrs. 1-3, 1977 jubileumuitgave

meer

Het Sint Elisabeth Ziekenhuis te Amersfoort

meer

Perdon, A.; St. Elisabeth's Gast- of Ziekenhuis

meer

Van liefdewerk naar zorg met aandacht - 425 jaar St Elisabeth in Amersfoort

meer